Przegląd realizacji porozumienia z 2022 roku

Prawie 200 delegacji spotyka się w Erywaniu, stolicy Armenii, do 30 października, aby podsumować ramy z Kunming-Montreal przyjęte w 2022 roku. Dokument wyznaczył 23 cele na 2030 rok, z których najważniejszym jest ochrona co najmniej 30 procent światowych obszarów lądowych i morskich. Ceremonia otwarcia odbyła się w niedzielę 18 października, a formalne negocjacje trwają od 19 do 30 października. Według RTS w wydarzeniu może wziąć udział do 15 000 uczestników. Spotkanie stanowi półmetek realizacji porozumienia, a ONZ po raz pierwszy przygotowuje globalny przegląd postępów.

Wnioski są niepokojące. Raport okresowy ONZ opublikowany w lipcu wykazał, że 22 z 23 celów nie jest realizowanych zgodnie z planem. Analiza tego samego dokumentu przeprowadzona przez SRF wskazuje, że tylko jeden cel jest na dobrej drodze, a mianowicie ograniczenie wpływu zmian klimatu na bioróżnorodność. Ponad 90 procent stron wyznaczyło cele krajowe, a 142 kraje oraz UE przedłożyły raporty okresowe, jednak faktyczna realizacja pozostaje daleko w tyle za dokumentacją.

Dlaczego postępy utykają w miejscu

W relacjach pojawia się kilka głównych przeszkód. Wiele środków nie jest wdrażanych w ogóle, a wielu krajom brakuje wiedzy lub funduszy na ich realizację. Subwencje na transport i rolnictwo, które dzielą siedliska lub promują intensywną uprawę, działają na niekorzyść celów. Strony chcą je drastycznie ograniczyć do 2030 roku, ale jak dotąd niewiele się wydarzyło. Klasyczne cele ochrony, takie jak tworzenie obszarów chronionych, realizowane są szybciej niż cele dotyczące zrównoważonej konsumpcji, produkcji i gospodarki o obiegu zamkniętym.

Jelle Behagel, profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie w Wageningen, przyznał, że spodziewał się takiego wyniku.

„Spodziewałem się tego. Uważam, że nie jesteśmy już w stanie osiągnąć celów na 2030 rok.”

Behagel nadal uważa cel ochrony 30 procent obszarów za możliwy do osiągnięcia, zwłaszcza na lądzie, i twierdzi, że Holandia oraz UE są blisko tego wyniku. Handel dziką przyrodą, wymieranie gatunków i zanieczyszczenie są trudniejsze do opanowania, ponieważ są powiązane z działalnością gospodarczą. Ma również nadzieję, że w Erywaniu utrzyma się uznanie dla społeczności rdzennych i lokalnych, kobiet oraz młodzieży, ponieważ ochrona tych grup była sukcesem poprzedniego szczytu.

Pieniądze i luka finansowa

Finansowanie jest głównym punktem spornym. Strony zobowiązały się do zmobilizowania 200 mld dolarów rocznie na bioróżnorodność do 2030 roku, a cel ten nie jest realizowany zgodnie z harmonogramem. Na COP16 w Cali w 2024 roku uzgodniono mapę drogową mobilizacji zasobów do COP18, a VRT NWS zauważa, że kwestia skąd pochodzić będą dodatkowe środki, pozostaje nierozwiązana. Raport UNEP cytowany przez VRT NWS podaje, że na każdego dolara zainwestowanego w ochronę przyrody przypada 30 dolarów wydawanych na jej niszczenie, a inwestycje powinny być 2,5 razy wyższe. Ekspert cytowany przez tę samą stację twierdzi, że subwencje na działania niszczące bioróżnorodność, w tym paliwa kopalne, gwałtownie wzrosły.

Kto zasiada do stołu

Sekretarz generalny ONZ António Guterres mówił przed konferencją o „przepaści między ambicjami a działaniem” i stwierdził, że wojna z naturą nie dobiegła końca. Premier Armenii Nikol Paszynian przyznał, że świat jako całość nie jest jeszcze na właściwej drodze i wezwał państwa do przekucia zobowiązań w konkretne działania. Niemieckiej delegacji przewodniczy minister środowiska Carsten Schneider, który przyjeżdża do Erywania w drugim tygodniu i opisuje sytuację jako mieszaną, z pewnymi postępami.

„Ale nie jesteśmy nawet blisko miejsca, w którym powinniśmy być.”

Szwajcaria wysyła ośmioosobową delegację pod przewodnictwem Gabrieli Blatter z Federalnego Urzędu Środowiska, wraz z przedstawicielem przemysłu chemiczno-farmaceutycznego, naukowcem i przedstawicielem organizacji ekologicznej. RTS donosi, że szwajcarskie organizacje ekologiczne zaliczają Szwajcarię do słabszych wykonawców w Europie, a intensywne rolnictwo w tym kraju stanowi szczególny problem dla bioróżnorodności.

Co dalej

Astrid Schomaker, sekretarz wykonawcza konwencji o różnorodności biologicznej, nazwała spotkanie bardzo ważnym i zapytała, czy świat jest w stanie przyspieszyć. Schomaker wskazała również na wysoki poziom zaangażowania, przy 142 krajach i UE składających raporty okresowe. Negocjacje kończą się 30 października, a kluczowym pytaniem na nadchodzący okres jest to, jak znaleźć więcej pieniędzy przed COP18.