Bezpośrednie rozmowy USA i Iranu w Nowym Jorku, Trump stawia ultimatum na forum ONZ

Bezpośrednie rozmowy na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ

Przedstawiciele USA i Iranu spotkali się we wtorek w Nowym Jorku podczas sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Był to pierwszy bezpośredni kontakt dyplomatyczny między oboma krajami od czerwca. Prezydent USA Donald Trump przekazał dziennikarzom, że dyskusje przebiegły bardzo dobrze, a irańskie media państwowe potwierdziły, że spotkanie odbyło się na wniosek specjalnego wysłannika USA Steve'a Witkoffa. Delegację amerykańską reprezentowali Witkoff oraz zięć Trumpa, Jared Kushner. Według doniesień "New York Timesa" i Axios, powołujących się na urzędników państwowych, głównym przedstawicielem strony irańskiej był minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi. Rozmowy mediowali przedstawiciele Pakistanu i Kataru, dążący do deeskalacji w regionie. Przed rozpoczęciem zgromadzenia spekulowano o możliwym spotkaniu Trumpa z prezydentem Iranu Masudem Pezeshkianem, który ma wystąpić na forum ONZ, jednak urzędnicy nie potwierdzili żadnego spotkania na szczeblu prezydenckim.

Irańskie żądania i Cieśnina Ormuz

Dyplomatyczne wymiany zdań skupiły się na ustaleniu ram pokojowych, przy czym głównym punktem spornym pozostaje tranzyt przez Cieśninę Ormuz. Irański nadawca państwowy IRIB poinformował, że Araghchi przedstawił konkretne warunki ponownego otwarcia strategicznego szlaku wodnego. Teheran zażądał natychmiastowego zniesienia blokady morskiej USA u wybrzeży Iranu, odmrożenia i zwrotu wszystkich zablokowanych irańskich aktywów finansowych oraz całkowitego zakończenia działań wojennych na wszystkich frontach. Bezpośrednie negocjacje pozostawały zamrożone od czerwca, kiedy to wstępne porozumienie wypracowane w Szwajcarii upadło w obliczu odnowionych napięć militarnych.

Trump stawia ultimatum podczas debaty generalnej

W czterdziestominutowym przemówieniu przed Zgromadzeniem Ogólnym ONZ Trump przeplatał wyliczanie osiągnięć krajowych z ultimatum skierowanym do rządu Iranu. Przyszłość Teheranu przedstawił jako wybór między wynegocjowanym porozumieniem, które przywróci dobrobyt gospodarczy, a całkowitą dewastacją militarną.

„Jeśli Iran wybierze wojnę, republika skończy w piekle, bez szans na przetrwanie i bez nadziei na przyszłą wielkość czy kolejne pokolenia.”

Trump czytał głównie z telepromptera, dwukrotnie dziękując Radzie Bezpieczeństwa ONZ i chwaląc Danię za niedawny kompromis w sprawie Grenlandii. Skierował jednak ostrą krytykę pod adresem organów międzynarodowych, w tym Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz Rady Praw Człowieka ONZ, atakując jednocześnie proponowane regulacje dotyczące sztucznej inteligencji poprzez porównanie ich do badań nad zmianami klimatu. Przypisał sobie również zasługi w zakończeniu ośmiu konfliktów globalnych podczas swojej kadencji.

Kontekst militarny i presja polityczna w kraju

Konflikt zbrojny rozpoczął się 28 lutego 2026 r., kiedy USA rozpoczęły uderzenia militarne, aby powstrzymać Iran przed rozwojem broni jądrowej. Choć Biały Dom początkowo zakładał zakończenie operacji w ciągu kilku tygodni, walki trwają już niemal siedem miesięcy, angażując państwa Zatoki Perskiej, na których terytorium znajdują się amerykańskie obiekty wojskowe. Przedłużający się konflikt oraz związane z nim wzrosty cen energii i benzyny w kraju wywołały tarcia polityczne przed wyborami połówkowymi w USA, zaplanowanymi na 3 listopada. Tagesschau przytoczył sondaże wskazujące, że ponad 70 procent obywateli USA negatywnie ocenia podejście Trumpa do polityki zagranicznej. Przed wystąpieniem Trumpa do zgromadzenia przemawiali ustępujący sekretarz generalny ONZ António Guterres oraz prezydent Brazylii Luiz Inácio Lula da Silva, wzywając do multilateralizmu zamiast podziałów.