USA uderzają w irańską wyspę Keszm na godziny przed wyborami do Kongresu, Trump potwierdza atak

Ataki na wyspę Keszm

Amerykańscy urzędnicy, wypowiadający się pod warunkiem zachowania anonimowości, poinformowali kilka amerykańskich mediów, że w nocy z poniedziałku 2 listopada Stany Zjednoczone przeprowadziły ograniczone i defensywne uderzenia na wyspę Keszm w cieśninie Ormuz. „The Wall Street Journal” podał, że atak był kolejnym z serii ograniczonych uderzeń, które Waszyngton przeprowadzał w tajemnicy w tygodniach poprzedzających 2 listopada, unikając publicznych ogłoszeń, aby nie sugerować powrotu do działań wojennych na pełną skalę. CNN, powołując się na trzech urzędników USA, opisało operację jako defensywną, mającą na celu ochronę amerykańskich zasobów w regionie. Dowództwo Centralne USA nie ogłosiło tych operacji. Irańskie media państwowe poinformowały o eksplozjach na wyspie; agencja IRNA doliczyła się pięciu wybuchów, a agencja Fars podała, że słyszeli je również mieszkańcy pobliskiej wyspy Hengam oraz portowego miasta Bandar Abbas. Według agencji EFE, irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej twierdzi, że zestrzelił dwa amerykańskie drony rozpoznawcze w pobliżu Keszm.

Trump potwierdza atak

We wtorek 3 listopada Donald Trump potwierdził atak w wywiadzie telefonicznym dla Fox News, mówiąc, że siły USA uderzyły w irańską instalację obrony powietrznej krótko po jej ukończeniu. Dodał, że Iran budował obiekt przez około dwa miesiące, a siły amerykańskie obserwowały postępy prac. Trump opisał operację jako niewielki atak i odrzucił sugestie, jakoby stanowił on wojnę. Zestawił to wydarzenie ze styczniową operacją wojskową w Wenezueli, która według źródeł doprowadziła do śmierci ponad 100 osób oraz schwytania Nicolasa Maduro i jego żony, Cilii Flores. Trump stwierdził ponadto, że irańska marynarka wojenna znajduje się na dnie morza i nie posiada już samolotów bojowych. W poniedziałek, zapytany czy po wtorkowym głosowaniu zarządzi nowe ataki na Iran, odpowiedział przecząco.

Reakcja Teheranu i rozmowy

Prezydent Iranu Masud Pezeszkian powiedział we wtorek na posiedzeniu rządu, że wznowienie działań wojennych nikomu nie przyniesie korzyści, a jego rząd szuka wyjścia z konfliktu poprzez dialog.

„Nikt nie zyska na tej wojnie.”

Prezydent przekazał, że najwyższy przywódca nadał rządowi uprawnienia do poruszenia w rozmowach kwestii dotychczas uważanych za tabu, nie precyzując jednak, o jakie tematy chodzi. Wiceminister spraw zagranicznych Iranu Kazem Gharibabadi oświadczył, że Teheran zachowuje prawo do samoobrony, dopóki agresja wojskowa nie zostanie w pełni i definitywnie zakończona. Zapytany o ataki na Keszm, nie potwierdził wprost, że do nich doszło. Katar, pełniący rolę mediatora między stronami, poinformował, że wciąż ma nadzieję na porozumienie. Wiceprezydent USA JD Vance również wspomniał o postępach w rozmowach, a Trump powiedział w poniedziałek, że Teheran chce zawrzeć umowę tak szybko, jak to możliwe.

Tło wyborcze

Ataki nastąpiły na kilka godzin przed rozpoczęciem głosowania w amerykańskich wyborach do Kongresu, w których sondaże wskazywały na zwycięstwo Demokratów oraz możliwą zmianę większości zarówno w Senacie, jak i w Izbie Reprezentantów. Pułkownik Carlos Mendes Dias, wypowiadając się w radiu Observador, argumentował, że polityka zagraniczna jest polityką amerykańską, a nie tylko Trumpa, i że zmiana większości w pewnym stopniu ją uwarunkuje. Wskazał na uprawnienia Senatu, takie jak zatwierdzanie nominacji prezydenckich i ratyfikacja traktatów. Amerykańskie media, w tym Axios, informowały o możliwości wznowienia wojny po wyborach. Zespół weryfikujący fakty RTVE ustalił również, że w mediach społecznościowych krążą stare wypowiedzi Trumpa i wyrwane z kontekstu nagrania, które nie mają związku z atakami.

Co pozostaje niejasne

Źródła nie informują o ofiarach ani zniszczeniach w wyniku ataków na Keszm. Armia izraelska przekazała agencji AFP, że nie brała udziału w tych operacjach. W Teheranie wyświetlono wielki billboard przedstawiający Trumpa za kratami z pochyloną głową. Administracja Trumpa opisała ataki jako defensywne, a rozmowy nie doprowadziły jeszcze do ogłoszenia porozumienia.