Zaległości inwestycyjne niemieckich gmin sięgają rekordowych 231 miliardów euro – wynika z ankiety KfW

Skala zaległości

Zaległości inwestycyjne niemieckich gmin osiągnęły rekordowy poziom 231 miliardów euro, wynika z ankiety przeprowadzonej wśród ponad 1000 gminnych urzędów skarbowych na zlecenie państwowego banku rozwoju KfW. Oznacza to wzrost o 7,2 procent w porównaniu z ubiegłorocznymi 215,7 miliardami euro. Największą pojedynczą kategorią potrzeb są budynki szkolne, które stanowią 68,9 miliarda euro, a następnie drogi i infrastruktura transportowa – 53,7 miliarda euro. Rosnące potrzeby inwestycyjne odnotowano również w przypadku obiektów sportowych, infrastruktury ochrony przeciwpowodziowej oraz budynków administracyjnych.

Sytuacja finansowa gmin wyraźnie się pogorszyła, a nastroje w urzędach skarbowych są przygnębiające.

Rozbieżności regionalne

Średnia krajowa maskuje ostre różnice regionalne. W Saksonii gminne wydatki budowlane spadły o 9,8 procent do 390 euro na mieszkańca, podczas gdy w całym kraju wzrosły o 4,3 procent. Turyngia obrała przeciwny kierunek – wydatki budowlane wzrosły tam o 7,6 procent, znacznie powyżej średniej krajowej wynoszącej 4,3 procent. Jednak przy 427 euro na mieszkańca Turyngia wciąż plasuje się wśród krajów związkowych o poniżej przeciętnych wydatkach budowlanych per capita. Turyngia była jedynym krajem związkowym, w którym gminy odnotowały nadwyżkę budżetową w wysokości 50 euro na mieszkańca.

Fundusz specjalny i jego odbiór

Fundusz specjalny na rzecz infrastruktury i neutralności klimatycznej, przyjęty w marcu 2025 roku, ma przynieść ulgę. Jednak większość ankietowanych gmin nie spodziewa się, że przełoży się on na większe inwestycje w tym roku, niż miałyby one miejsce bez dodatkowych środków. 42 procent gmin spodziewa się dalszego wzrostu zaległości inwestycyjnych. W skali kraju planowane inwestycje na bieżący rok wynoszą łącznie około 50 miliardów euro, w porównaniu z 44 miliardami euro w roku poprzednim. Największy udział – 27 procent – przeznaczono na szkoły, 23 procent na drogi i transport, a 10 procent na ochronę przeciwpożarową i przeciwdziałanie klęskom żywiołowym.

Trzydzieści procent gmin stwierdziło, że jest w stanie utrzymać drogi i infrastrukturę transportową 'w ogóle' lub tylko 'w ograniczonym zakresie'.

Presja strukturalna

70 procent urzędów skarbowych w całym kraju ocenia swoją sytuację finansową negatywnie. Mniej więcej co druga gmina spodziewa się, że w przyszłości stanie się bardziej uzależniona od finansowania kredytowego. Główny ekonomista KfW, Dirk Schumacher, wskazał na dostosowanie podziału dochodów podatkowych między szczebel federalny, krajowy i lokalny jako jedną z dróg do poprawy finansów gmin. Doświadczenie pokazuje, że nie wszystkie zaplanowane środki są wydatkowane zgodnie z przeznaczeniem, częściowo ze względu na długotrwałe procedury zatwierdzania i niedobory kadrowe w urzędach budowlanych. Rosnące koszty budowy i szeroki zakres obowiązków gmin powodują wzrost potrzeb inwestycyjnych we wszystkich regionach.