Shabana Mahmood przedstawi reformę zasad osiedlania się w Wielkiej Brytanii. Pracownicy opieki mogą zostać wyłączeni z zaostrzonych przepisów

Decyzja zapadnie w poniedziałek, 2 listopada

Minister spraw wewnętrznych Shabana Mahmood ma przedstawić ostateczną decyzję w sprawie ograniczeń imigracyjnych dla legalnych migrantów w poniedziałek, 2 listopada, w oświadczeniu dla Izby Gmin, co potwierdziło źródło w MSW. Decyzja jest pokłosiem ponad 200 000 odpowiedzi zebranych w trakcie trwających niemal rok konsultacji. Pierwotne propozycje zakładały podwojenie standardowego okresu kwalifikacyjnego do osiedlenia się z pięciu do 10 lat, przy czym niektórzy gorzej zarabiający pracownicy, w tym opiekunowie, mieliby czekać nawet 15 lat. Plany mogłyby objąć również osoby już mieszkające i pracujące w Wielkiej Brytanii, co spotkało się z krytyką wewnątrz Partii Pracy.

Ekonomiczne argumenty za wykwalifikowaną migracją

Institute for Public Policy Research (IPPR), think tank mający wpływ na politykę laburzystów, szacuje, że wykwalifikowani migranci i ich dorośli członkowie rodzin, którzy mieliby osiedlić się na dotychczasowych zasadach, wniosą w ciągu swojego życia wkład netto w wysokości około 115 mld funtów z tytułu płaconych podatków. Dane te obejmują pracowników służby zdrowia i opieki, a także osoby posiadające wizy dla wykwalifikowanych pracowników. IPPR zastosował tę samą metodę co MSW, które szacuje, że pozwolenie zagranicznym opiekunom i ich rodzinom na osiedlenie się kosztowałoby podatników 115 mld funtów w skali ich życia. Think tank przyjął z zadowoleniem doniesienia, że 15-letni okres oczekiwania dla niektórych gorzej zarabiających pracowników może zostać skrócony, a pracownicy opieki społecznej już przebywający w Wielkiej Brytanii mieliby zostać z niego wyłączeni.

„Debata publiczna koncentrowała się głównie na kosztach niedawnej migracji, ale to nie cała historia.”

Morris, zastępca dyrektora ds. migracji, handlu i społeczności w IPPR, wezwał również ministrów do utrzymania warunków, na jakich migranci przybyli, lub do zaoferowania sprawiedliwego kompromisu, takiego jak bezpieczna ścieżka do osiedlenia się i swoboda zmiany pracy po pięciu latach.

Wkład netto IPPR, wykwalifikowani migranci115

Rządowe szacunki kosztów, pracownicy opieki10

Wkład netto IPPR, wykwalifikowani migranci

115 mld £

Rządowe szacunki kosztów, pracownicy opieki

10 mld £

Dane z tekstu artykułu

Napięcia w rządzie i sektor opieki

Napięcia wewnątrz gabinetu ujawniły się wcześniej w tym roku, gdy minister mieszkalnictwa Angela Rayner publicznie skrytykowała pomysł stosowania planów z mocą wsteczną. Minister energii Miatta Fahnbulleh wielokrotnie odmawiała poparcia dłuższego okresu kwalifikacyjnego. Pod koniec października premier Andy Burnham stwierdził, że zdecydowanie popiera zasadę, iż prawo do stałego pobytu jest czymś, na co trzeba zapracować, ale nie zobowiązał się do poparcia wszystkich reform Mahmood. Sektor opieki jest już przeciążony. Organizacja The King's Fund ustaliła, że 47% nowych pracowników w sektorze opieki w latach 2025–2026 pochodziło z zagranicy, w porównaniu z 18% w latach 2020–2021, i prognozuje, że w tym roku budżetowym zatrudnionych zostanie tylko 10 000 zagranicznych opiekunów, jeśli obecne trendy się utrzymają.

Osobne badania udostępnione "The i Paper" pokazują, że liczba zagranicznych pracowników opieki jest na drodze do spadku o ponad 90% w porównaniu z sytuacją sprzed trzech lat. W latach 2022–2024 ponad 600 000 pracowników i członków ich rodzin przybyło do kraju na wizach zdrowotnych i opiekuńczych, a ponad połowa z nich ma ubiegać się o prawo stałego pobytu od przyszłego roku.

2020-2118%

2025-2647%

2020-21

18 %

2025-26

47 %

Dane z tekstu artykułu

Opozycja i ostrzeżenia w sprawie Windrush

Chris Philp, cień ministra spraw wewnętrznych, napisał w niedzielę, 1 listopada, na platformie X, że rząd przygotowuje się do ogłoszenia zwrotu w sprawie prawa stałego pobytu. Stwierdził, że Mahmood została zmuszona do ustępstw wobec Rayner, i przywołał przemówienie z marca 2026 r., w którym Mahmood nazwała koszt 10 mld funtów, jaki generuje pozwolenie na pobyt dla nisko zarabiających opiekunów, zniewagą. Parlamentarzyści i działacze podnieśli również kwestię porównania do skandalu Windrush. List do Mahmood i minister zdrowia Yvette Cooper, do którego dotarł "The Guardian", pochodzi od parlamentarzystów, grup pracowników migrujących, działaczy na rzecz równości rasowej i pracowników służby zdrowia, którzy opisują propozycje jako powtórkę polityki z czasów Windrush. Skandal Windrush z 2017 r., ujawniony przez "The Guardian", doprowadził do niesłusznego zatrzymania i deportacji wielu czarnoskórych Brytyjczyków.

Co dalej

Oświadczenie Mahmood w Izbie Gmin pokaże, w jakim stopniu propozycje zostały złagodzone. Doniesienia sugerują, że pracownicy opieki już przebywający w Wielkiej Brytanii zostaną zwolnieni z 15-letniego okresu oczekiwania, podczas gdy większość innych pracowników nadal będzie musiała czekać 10 lat, zgodnie z pierwotnymi założeniami. Przed oświadczeniem nie potwierdzono żadnych ostatecznych szczegółów. "The Guardian" jako pierwszy poinformował w lipcu, że Burnham rozważa wyłączenie pracowników opieki z nowych zasad, co jest ruchem, którego premier jeszcze publicznie nie potwierdził. To, czy wyłączenie obejmie również inne sektory poza opieką społeczną, zadecyduje o tym, w jakim stopniu dane IPPR i rządowe szacunki kosztów wpłyną na ostateczny kształt przepisów.