Niemcy i Francja porzucają wspólny myśliwiec FCAS po impasie między Airbusem a Dassault
Kanclerz Friedrich Merz i prezydent Emmanuel Macron uzgodnili zakończenie wspólnych prac nad bojowym samolotem nowej generacji, przyznając, że Airbus i Dassault Aviation nie są w stanie pogodzić różnic.
Future Combat Air System (FCAS), mający być centrum europejskiej współpracy obronnej, został formalnie porzucony przez Niemcy i Francję. Kanclerz Friedrich Merz i prezydent Emmanuel Macron doszli do wspólnej oceny, że partnerzy przemysłowi, Airbus i Dassault Aviation, nie są w stanie współpracować przy budowie myśliwca – podały w poniedziałek źródła niemieckiego rządu.
Sedno sporu
Projekt, zainicjowany w 2017 roku przez Angelę Merkel i Macrona, miał zastąpić floty Eurofighterów i Rafale’ów sieciowym systemem składającym się z myśliwca szóstej generacji, towarzyszących dronów oraz chmury danych czasu rzeczywistego łączącej jednostki powietrzne, lądowe i morskie. Hiszpania również była partnerem. Sam myśliwiec stał się punktem zapalnym. Dassault, jako główny wykonawca samolotu, starł się z Airbusem, który reprezentował Niemcy i Hiszpanię i dysponował wagą odpowiadającą dwóm trzecim programu. Dassault odrzuciło strukturę zarządzania, którą uznało za niezgodną z efektywnym kierowaniem projektem, podczas gdy Airbus nie zgodził się na degradację do roli zwykłego podwykonawcy.
Firmy Dassault i Airbus nie są w stanie porozumieć się w kwestii budowy wspólnego myśliwca. Dostrzegają tę rzeczywistość. Kanclerz Merz zasugerował więc prezydentowi Macronowi, aby nie kontynuować budowy wspólnego myśliwca.
Program utknął na etapie badań technologicznych (faza 1B), nigdy nie przechodząc do fazy projektowania demonstratora.
Co przetrwa
Mimo likwidacji myśliwca, Berlin i Paryż zamierzają kontynuować rozwój nadrzędnego „systemu systemów”, który łączyłby samoloty i drony. Koncepcja interfejsu opartego na chmurze, łączącego myśliwce i ich pilotów z czujnikami, radarami, dronami oraz naziemnymi i morskimi systemami dowodzenia, już stanowi filar FCAS i będzie rozwijana jako europejski system. Plan prac z kilkoma wspólnymi projektami zbrojeniowymi ma zostać przedstawiony przez oba ministerstwa obrony podczas Rady Ministerialnej Francji i Niemiec w połowie lipca.
- Projekt uruchomiony przez Angelę Merkel i Emmanuela Macrona w celu zastąpienia Eurofightera i Rafale’a do 2040 roku.
- Francja i Niemcy omawiają porzucenie wspólnego myśliwca, aby skupić się na europejskiej chmurze wojskowej.
- Merz i Macron formalnie kończą wspólny myśliwiec; prace nad chmurą systemu systemów są kontynuowane.
- Rada Ministerialna Francji i Niemiec ma otrzymać plan prac dotyczący wspólnych projektów zbrojeniowych.
Zmieniająca się postawa obronna Niemiec
Upadek współpracy przy myśliwcu zbiega się z gwałtownym wzrostem niemieckich wydatków wojskowych. Budżet obronny Berlina ma w 2026 roku przekroczyć 100 miliardów euro i osiągnąć około 153 miliardy euro rocznie do 2029 roku. Ta tendencja finansowa wydaje się wzmacniać preferencję dla bardziej autonomicznej strategii narodowej kosztem skomplikowanych europejskich partnerstw. Fiasko FCAS, największego i najdroższego europejskiego projektu obronnego, gdyby został zrealizowany, pozostawia oba narody w poszukiwaniu alternatywnych ścieżek do zdolności bojowych nowej generacji.
