Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o Osobistych Kontach Inwestycyjnych z limitami zwolnień podatkowych do 100 tys. zł

Podpisanie ustawy i ścieżka legislacyjna

Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o Osobistych Kontach Inwestycyjnych (OKI) w czwartek, kończąc proces legislacyjny rozpoczęty uchwaleniem ustawy przez Sejm 3 lipca 2026 r. i przyjęciem jej przez Senat bez poprawek 22 lipca 2026 r. Ustawa wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r., czyniąc OKI trzecim instrumentem inwestycyjnym w Polsce zwolnionym z tzw. podatku Belki, obok istniejących rozwiązań emerytalnych, takich jak Indywidualne Konta Emerytalne (IKE). Konta OKI będą dobrowolne, osobiste i dostępne dla każdego obywatela Polski powyżej 18. roku życia, obsługiwane przez banki, domy maklerskie, fundusze inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń oraz pracownicze fundusze emerytalne. Posiadacze mogą otwierać wiele kont OKI, ale nie mogą dzielić jednego konta z inną osobą, w tym z małżonkiem.

Zwolnienia podatkowe i limity

Zgodnie z ustawą, aktywa inwestycyjne nominowane w złotych (akcje, jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, obligacje, listy zastawne) utrzymywane na kontach OKI będą zwolnione z 19-procentowego podatku Belki do kwoty 100 tys. zł (23,4 tys. euro). Aktywa oszczędnościowe (lokaty bankowe, rządowe obligacje oszczędnościowe, bony skarbowe) będą zwolnione do kwoty 25 tys. zł (5,85 tys. euro), przy czym limit ten mieści się w ogólnym limicie 100 tys. zł, a nie stanowi dodatkowej kwoty. Aktywa przekraczające te progi będą podlegać nowemu podatkowi od wartości aktywów, nieprzekraczającemu 1 proc., obliczanemu za pomocą algorytmu uwzględniającego dzienne wyceny, salda lokat i czas trwania konta. W 2027 r. stawka ta wynosi około 0,85 proc., co wynika z 19 proc. stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października roku poprzedniego. Od 2030 r. limity zwolnień będą corocznie waloryzowane o wskaźnik inflacji i zaokrąglane w dół do pełnych 100 zł.

Oczekiwania rynkowe i prognozy

Rząd szacuje, że OKI mogą przyciągnąć na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie około 25 mld zł do 2030 r. oraz 74 mld zł do 2040 r. Raport BM PKO BP prognozuje 2,1 mln klientów OKI w ciągu pierwszych trzech lat, z czego 800 tys. otworzy konta w pierwszym roku, a liczba ta podwoi się w drugim. Raport przewiduje depozyty na poziomie 24 mld zł w 2027 r. i 39 mld zł w 2028 r., przy czym łączna wartość aktywów OKI po pięciu latach przekroczy 200 mld zł.

Istniejący krajobraz oszczędności

Dane KDPW pokazują, że liczba rachunków maklerskich w Polsce przekroczyła 2,9 mln na koniec czerwca 2026 r., co oznacza wzrost o 57,7 tys. w stosunku do poprzedniego miesiąca i o ponad 739,4 tys. w porównaniu z rokiem poprzednim. Dane Eurostatu wskazują, że ponad 117 mld zł, czyli 3 proc. polskich oszczędności, było ulokowanych w akcjach na koniec 2025 r., co plasuje Polskę na 19. miejscu w UE, obok Włoch. Finowie inwestują w akcje ponad 13 proc. swoich oszczędności, co jest najwyższym wynikiem w UE. Łączne oszczędności Polaków przekroczyły 3,9 bln zł, z czego ponad 1,9 bln zł znajduje się w gotówce i na depozytach. Dane KNF wskazują na blisko 1,19 mln kont IKE na koniec 2025 r., z czego ponad 313 tys. otwarto w tamtym roku.

Reakcje i wyzwania

Tomasz Bardziłowski, prezes Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, z zadowoleniem przyjął podpisanie ustawy i podkreślił potrzebę kampanii edukacyjnej oraz szerokiej oferty instrumentów finansowych.

Osobiste Konta Inwestycyjne wystartują 1 stycznia 2027 - to dziś stało się faktem. Bardzo się z tego cieszę.

Dr Kamil Gemra z Szkoły Głównej Handlowej przestrzegł przed przedwczesną oceną wpływu OKI po zaledwie kilku miesiącach funkcjonowania, przewidując, że pierwsi konta założą najbardziej aktywni inwestorzy. Jako główne wyzwanie wskazał dotarcie do tzw. Polski powiatowej i gminnej. Minister finansów Andrzej Domański, przemawiając na GPW, stwierdził, że największą wartością OKI nie są prognozy, lecz lepsze możliwości budowania bezpieczeństwa finansowego i uczestnictwa w rozwoju gospodarki dla milionów Polaków.

Kontekst podatku Belki

Podatek Belki, wprowadzony w 2002 r. przez ówczesnego ministra finansów Marka Belkę w wysokości 20 proc. i obniżony do 19 proc. w 2004 r., dotyczy dochodów z lokat bankowych, obligacji, dywidend, sprzedaży akcji oraz zysków funduszy inwestycyjnych. Dane Ministerstwa Finansów pokazują wpływy z tego podatku na poziomie około 9 mld zł w 2023 r., 10,5 mld zł w 2024 r., ponad 9,3 mld zł w 2025 r. i prognozowane na ponad 9 mld zł w 2026 r. Ustawa o OKI nie znosi podatku Belki, ale tworzy zwolnienie dla aktywów w określonych limitach.