Sztuka i książki · Los Angeles, Pasadena i Oświęcim
Spadkobiercy ofiar Holokaustu pozywają muzea w Kalifornii o zwrot dzieł sztuki zrabowanych przez nazistów
Spadkobiercy ofiar i grupy rzeczników złożyły w Los Angeles pozwy przeciwko Norton Simon Museum oraz Muzeum Auschwitz-Birkenau. Sprawy oparto na znowelizowanych przepisach o restytucji mienia, a dotyczą one renesansowych obrazów Cranacha oraz portretów więźniów z Auschwitz.
Tekst AI na podstawie relacji wnp.pl, The Independent i The New York Times. Opublikowany . Jak powstaje
Dla członkówPierwsze 30 sekund dla wszystkich. Głos syntetyczny (AI).
W skrócie
Działania podjęte przez Jewish Federation of Greater Los Angeles oraz córki Dinah Gottliebovej Babbitt są pierwszymi na mocy nowych kalifornijskich i federalnych ustaw o restytucji.
Pozew dotyczy obrazów tablicowych Lucasa Cranacha starszego z 1530 roku, "Adam" i "Ewa", zrabowanych w 1940 roku holenderskiemu marszandowi Jacquesowi Goudstikkerowi przez Hermanna Göringa.
Rzecznik Auschwitz Paweł Sawicki stwierdził, że portrety namalowane przez Dinah Gottliebovą Babbitt na rozkaz Josefa Mengelego stanowią własność miejsca pamięci jako dokumentacja historyczna.
Rabin Noah Farkas ogłosił, że zysk netto z odzyskanych dzieł sztuki zapewni opiekę i wyżywienie około 2500 ocalałym z Holokaustu w Los Angeles.
- Lata 60. XX wiekuPasadena Museum of Modern Art nabywa dzieła od spadkobiercy rodziny Stroganowów.
- 2018Amerykański federalny sąd apelacyjny oddala roszczenie restytucyjne rodziny Goudstikkerów.
- Wrzesień 2026Jewish Federation of Greater Los Angeles składa nowy pozew restytucyjny na mocy prawa Kalifornii.
Nowe pozwy w Kalifornii
Spadkobiercy i przedstawiciele ofiar Holokaustu złożyli w sądach w Los Angeles dwa pozwy, których celem jest odzyskanie dzieł sztuki zrabowanych podczas II wojny światowej. Są to pierwsze kroki prawne podjęte na mocy nowych przepisów stanowych Kalifornii oraz federalnych ustaw USA, które mają wzmocnić roszczenia restytucyjne dotyczące dóbr kultury zagrabionych przez reżim nazistowski. W Sądzie Najwyższym hrabstwa Los Angeles organizacja Jewish Federation of Greater Los Angeles oraz jej przewodniczący Daniel Gryczman pozwali Norton Simon Museum w Pasadenie w sprawie dwóch obrazów tablicowych Lucasa Cranacha starszego z 1530 roku. Jednocześnie córki nieżyjącej już ocalałej z Auschwitz, Dinah Gottliebovej Babbitt, złożyły w sądzie federalnym w Los Angeles pozew o zwrot akwarelowych portretów znajdujących się w zbiorach Muzeum Auschwitz-Birkenau. Żaden z pozwów nie określa wartości pieniężnej spornych dzieł.
Spór o arcydzieła Cranacha
Pozew przeciwko Norton Simon Museum dotyczy obrazów "Adam" i "Ewa". Te naturalnej wielkości dzieła tablicowe stanowiły pierwotnie część kolekcji holenderskiego marszanda żydowskiego pochodzenia, Jacquesa Goudstikkera. Nazistowski dygnitarz Hermann Göring zrabował je w 1940 roku, gdy Goudstikker uciekł z Amsterdamu. Siły alianckie odnalazły obrazy i przekazały je władzom holenderskim, które później sprzedały je spadkobiercy rodziny Stroganowów, powołującemu się na roszczenia sięgające czasów rewolucji rosyjskiej. Spadkobierca Stroganowów sprzedał następnie oba dzieła do Pasadena Museum of Modern Art w latach 60. XX wieku. Przez blisko dwie dekady rodzina Goudstikkera kwestionowała tę transakcję, jednak w 2018 roku amerykański federalny sąd apelacyjny odrzucił ich roszczenie, powołując się na doktrynę aktu państwa. Marei von Saher, jedyna spadkobierczyni Goudstikkera, przeniosła swoje prawa do roszczeń na Jewish Federation of Greater Los Angeles na mocy nowej kalifornijskiej ustawy.
Charlene von Saher, wnuczka Goudstikkera, wyjaśniła decyzję o przekazaniu roszczeń lokalnej organizacji non-profit.
„Są mieszkańcami Kalifornii i mogą wnieść to roszczenie, aby pomóc ocalałym z Holokaustu. To misja, która jest bardzo ważna dla mojej matki i dla mnie, dla całej naszej rodziny.”
Akwarele powstałe w Auschwitz
Drugi pozew dotyczy portretów akwarelowych autorstwa Dinah Gottliebovej Babbitt, kalifornijskiej animatorki, która podczas wojny była więziona w Auschwitz. Nazistowski lekarz Josef Mengele zmusił Babbitt do namalowania portretów współwięźniów romskiego pochodzenia, aby udokumentować swoje eksperymenty rasowe. Przedstawiciele Muzeum Auschwitz-Birkenau utrzymują, że instytucja posiada tytuł prawny do portretów i będzie je nadal prezentować. Rzecznik muzeum Paweł Sawicki stwierdził, że prace te stanowią rzadką dokumentację fizyczną zbrodni Mengelego i powinny pozostać w miejscu pamięci. Sawicki zauważył, że portrety powstały w czasie uwięzienia, a nie były własnością Babbitt wcześniej, dodając, że ich utrata byłaby nieodwracalną stratą dla pamięci o ofiarach Auschwitz.
Zakres restytucji i pomoc ocalałym
W latach 1933–1945 reżim nazistowski zrabował ponad 600 000 dzieł sztuki od żydowskich rodzin, kolekcjonerów i instytucji publicznych w całej Europie. Wiele z tych obiektów znajduje się w znanych muzeach na całym świecie, co prowadzi do ciągłych sporów prawnych dotyczących proweniencji i własności. Przedstawiciele obu pozwanych instytucji utrzymują, że ich nabycia pozostają prawnie ważne. Jeśli Jewish Federation of Greater Los Angeles zdoła odzyskać i sprzedać panele Cranacha, prezes i dyrektor generalny organizacji, rabin Noah Farkas, zapowiedział, że zysk netto sfinansuje opiekę, wyżywienie oraz usługi socjalne dla około 2500 ocalałych z Holokaustu mieszkających w rejonie Los Angeles.
Zapytaj o ten tekst
Źródła i kontekst
- Lucas Cranach the Elder
- Niemiecki malarz renesansowy, twórca obrazów tablicowych Adam i Ewa z 1530 roku
- Jacques Goudstikker
- Holenderski marszand żydowskiego pochodzenia, którego kolekcja została zrabowana przez nazistów w 1940 roku
- Hermann Göring
- Nazistowski marszałek Rzeszy, który zrabował kolekcję sztuki Jacquesa Goudstikkera w 1940 roku
- Dinah Gottliebova Babbitt
- Nieżyjąca już ocalała z Holokaustu i animatorka, która malowała portrety więźniów w Auschwitz
- Josef Mengele
- Nazistowski lekarz SS w Auschwitz, który zmuszał więźniów do tworzenia dokumentacji medycznej i portretów
- Charlene von Saher
- Wnuczka marszanda Jacquesa Goudstikkera
- Miejsca
- Los Angeles, Stany Zjednoczone, Amsterdam
Pollar jest bezpłatny i bez reklam w tekście. Utrzymują go członkowie.
Wesprzyj Pollar