Polska przywraca 23% VAT na paliwa i kończy program CPN, ceny na stacjach rosną o ponad 1 zł

Koniec limitów cen i ulg podatkowych

Rządowy program wsparcia Ceny Paliwa Niżej (CPN) wygasł o północy 1 września 2026 roku, co oznaczało zakończenie obowiązywania cen maksymalnych oraz powrót stawki VAT na paliwa z 8% do 23%. Jeszcze 31 sierpnia limity cenowe wynosiły 6,64 zł za litr benzyny Pb95, 7,46 zł za Pb98 oraz 7,31 zł za olej napędowy. Nocne aktualizacje cenników objęły cały kraj, w tym Katowice, Gliwice i Warszawę. Na jednej ze stacji odwiedzonych 1 września ceny przy dystrybutorach osiągnęły 7,64 zł za Pb95, 8,54 zł za Pb98, 8,39 zł za olej napędowy oraz 2,91 zł za autogaz (LPG).

Cena detaliczna 7,64 zł za litr Pb95 składa się z 4,09 zł ceny netto produktu rafineryjnego, 1,53 zł akcyzy, 0,21 zł opłaty paliwowej, 0,08 zł opłaty emisyjnej, a także 0,30 zł marży stacji oraz 1,43 zł podatku VAT. Zgodnie z zasadami CPN marże stacji były ograniczone do 30 groszy za litr, a za ich przekroczenie groziły kary do 1 mln zł. Agencja rynku paliw Reflex prognozowała, że średnie ceny detaliczne między 31 sierpnia a 4 września wyniosą 7,35 zł za litr Pb95, 8,19 zł za Pb98 oraz 8,09 zł za olej napędowy.

Braki na stacjach i incydenty w kolejkach

Oczekiwanie na wyższe ceny wywołało 31 sierpnia długie kolejki na stacjach w całej Polsce. Wiele punktów we Wrocławiu, Zakopanem i Warszawie wyczerpało zapasy paliw, wywieszając informacje o braku dostępności. Na stacji w Wałbrzychu na Dolnym Śląsku spór o miejsce w kolejce przerodził się w fizyczną konfrontację między dwoma kierowcami, podczas której trzecia osoba uderzyła jednego z nich teleskopową pałką. Oficer Marcin Świeży z Komendy Miejskiej Policji w Wałbrzychu potwierdził, że funkcjonariusze interweniowali i sporządzili raport z zajścia.

Poseł Prawa i Sprawiedliwości Radosław Fogiel skrytykował ministra energii Miłosza Motykę za chaos na stacjach. Na niezależnej stacji w Czeremce w województwie podlaskim właściciel Skolim wycenił we wtorek rano Pb95 na 7,44 zł za litr, olej napędowy B7 na 8,06 zł, a B0 na 8,33 zł, przy czym personel odnotował niewielki ruch po wzmożonych zakupach z poprzedniego dnia.

Koszty fiskalne i podziały polityczne

Ministerstwo Finansów poinformowało we wtorek, że dwutygodniowe przedłużenie programu pod koniec sierpnia kosztowało budżet państwa 495 mln zł. Oficjalne dane wskazują, że pełna tarcza paliwowa w obu odsłonach pochłonęła 5,2 mld zł ze środków publicznych.

Całkowity koszt programu CPN, z którego korzystały m.in. gospodarstwa domowe, wyniósł około 5,2 mld zł, z czego 495 mln zł stanowił koszt obniżki w okresie od 17 do 31 sierpnia bieżącego roku.

Minister finansów Andrzej Domański oświadczył, że program nie zostanie wznowiony ze względu na obciążenie podatników. Wyjaśnił, że rządowe plany sfinansowania przedłużenia z podatku od zysków nadzwyczajnych producentów paliw utknęły w martwym punkcie po tym, jak prezydent Karol Nawrocki skierował ustawę do Trybunału Konstytucyjnego. Domański argumentował, że prezydencki wniosek przedkłada zyski korporacji nad ulgę dla obywateli.

Trudno płacić za program CPN z kieszeni wszystkich podatników. Chcieliśmy, aby był on finansowany z ogromnych, horrendalnych zysków firm paliwowych.

Rynek globalny i presja na rafinerie

Inicjatywa CPN rozpoczęła się pod koniec marca 2026 roku po wybuchu działań wojennych między Stanami Zjednoczonymi, Izraelem a Iranem 28 lutego, co ograniczyło żeglugę przez Cieśninę Ormuz. Zarządzający funduszem Polaris FIZ Dawid Czopek zauważył, że wzrost cen ropy naftowej z 70 do 90 dolarów za baryłkę dodał około 50 groszy do ceny litra paliwa. Wyższe marże rafineryjne, rosnące z 20 do 70 dolarów za baryłkę, dołożyły ponad 1 zł za litr. Czopek wskazał, że zakłócenia na Bliskim Wschodzie wyeliminowały od 2 do 3 mln baryłek dziennie globalnych mocy rafineryjnych, podczas gdy ukraińskie ataki na rosyjskie rafinerie spowodowały podobne straty. Naprawy globalnych rafinerii mogą potrwać miesiące lub lata.