Donald Tusk przywraca program CPN. VAT na paliwa spadnie do 8 proc. od 17 do 31 sierpnia

Powrót CPN na dwa tygodnie

Premier Donald Tusk ogłosił 13 sierpnia 2026 r., że rząd częściowo przywraca program CPN (Ceny Paliw Niżej) od poniedziałku 17 sierpnia do poniedziałku 31 sierpnia. Głównym elementem jest obniżka VAT na paliwa z 23 proc. do 8 proc. Tusk ocenił, że przełoży się to na spadek cen na stacjach o 90 groszy do ponad 1 zł za litr. Decyzję podjęto wspólnie z ministrem finansów Andrzejem Domańskim oraz ministrem klimatu i środowiska Miłoszem Motyką. Tusk wspomniał o trudnościach logistycznych przy przywracaniu programu i zaznaczył, że Domański (w słowach premiera) dokonywał cudów, aby przeforsować tę obniżkę podatku.

Geneza pierwotnego programu

Pakiet CPN wprowadzono po raz pierwszy pod koniec marca 2026 r. w odpowiedzi na wzrost cen ropy i paliw wywołany konfliktem na Bliskim Wschodzie. Łączył on trzy instrumenty: obniżkę VAT na paliwa do 8 proc., redukcję akcyzy o 29 groszy na litrze benzyny i 28 groszy na litrze oleju napędowego oraz mechanizm cen maksymalnych na stacjach. Redukcja akcyzy wygasła w połowie czerwca, a obniżony VAT i zasady cen maksymalnych przestały obowiązywać 30 czerwca po tym, jak wstępne porozumienie między Stanami Zjednoczonymi a Iranem przyniosło względny spokój na rynkach energii. Ministerstwo Finansów podało, że pierwotny program CPN kosztował około 4,7 mld zł.

Spór polityczny z prezydentem

Tusk wykorzystał ogłoszenie do ataku na prezydenta Karola Nawrockiego, oskarżając go o blokowanie rządowego mechanizmu finansowania. Rząd zamierzał sfinansować CPN z podatku od nadmiarowych zysków spółek paliwowych, ale Nawrocki skierował ustawę do Trybunału Konstytucyjnego. W narracji koalicji rządowej ruch prezydenta opóźnił decyzję o ponownym wprowadzeniu obniżek. Tusk zapowiedział, że minister klimatu będzie codziennie ogłaszał cenę maksymalną na stacjach paliw w trakcie trwania programu.

Obecne ceny rynkowe

Ceny paliw zaczęły spadać już w pierwszej połowie sierpnia pod wpływem tańszej ropy na rynkach hurtowych i głębokich spadków cen w kraju. Według danych e-petrol z 12 sierpnia, średnia krajowa cena benzyny Pb95 wynosiła 7,29 zł za litr, co oznacza spadek o 26 groszy w porównaniu z poprzednim tygodniem. Pb98 kosztowała średnio 8,09 zł za litr (również spadek o 26 groszy). Olej napędowy kosztował 8,09 zł za litr, co oznacza spadek o 13 groszy. Ceny LPG wynosiły 2,29 zł za litr według gazetaprawna.pl, podczas gdy FAKT24.pl podawał wartość 2,97 zł za litr.

Przed wprowadzeniem pierwotnego CPN w marcu średnie ceny wynosiły 7,16 zł za litr Pb95, 7,85 zł za Pb98 oraz 8,75 zł za olej napędowy. Po wejściu programu w życie ceny znacząco spadły i pozostały stabilne przez kolejne miesiące. Ceny hurtowe na dzień 12 sierpnia pozostawały zmienne, przy czym Pb95 kosztowała około 5484 zł za metr sześcienny, a olej napędowy około 6379,80 zł za metr sześcienny według e-petrol.

Co dalej

Nowa wersja CPN wydaje się węższa od pierwotnej i skupia się na obniżce VAT bez potwierdzonego powrotu redukcji akcyzy. Minister Motyka zasygnalizował 12 sierpnia w Radiu ZET, że decyzja zapadnie w tym tygodniu, a wcześniej rozważany wariant koncentrował się głównie na tymczasowej obniżce VAT przy pozostawieniu akcyzy bez zmian. Program obejmuje okres powrotów z wakacji i rozpoczęcia roku szkolnego, co Tusk określił jako kluczowe dni dla milionów kierowców.