Portugalski rząd rozważa skupienie udziałów w Galp na rafinerii w Sines po fiasku rozmów z Moeve

Fiasko rozmów Galp z Moeve

Galp zakończył 26 października negocjacje z Moeve bez porozumienia. Rozmowy dotyczyły potencjalnego połączenia działalności obu firm w zakresie rafinacji i sprzedaży paliw. Moeve jest kontrolowane przez Mubadala Investment Company, fundusz suwerenny Abu Zabi, oraz amerykańską grupę Carlyle. Zgodnie z propozycją, Moeve miałoby przejąć kontrolę nad 80 proc. rafinerii w Sines, jedynego takiego obiektu w Portugalii. Galp nie podało szczegółów po ogłoszeniu zakończenia rozmów, podtrzymując zamiar wydzielenia działalności handlowej od przemysłowej, przy czym rafineria pozostanie w segmencie przemysłowym.

Rząd rozważa większe udziały w rafinerii

Podczas wtorkowego wystąpienia w parlamencie 3 listopada, w ramach debaty nad budżetem państwa na 2027 r. (OE2027), Maria da Graça Carvalho przekazała, że państwo może skoncentrować swoje udziały na rafinerii. Zwracając się do posłów, stwierdziła:

„Nie można wykluczyć, że skoncentrujemy nasze zaangażowanie na rafinerii, co jest dla nas interesujące, bez ponoszenia dodatkowych kosztów.”

Państwo posiada obecnie 8 proc. udziałów w Galp. 29 października minister gospodarki Castro Almeida oświadczył, że decyzja Galp o zakończeniu rozmów z Moeve jest suwerenna, podkreślając jednocześnie, że rząd wywiązał się ze swoich zobowiązań. W wywiadzie dla Jornal de Negócios i Antena 1 zaznaczył, że wykluczenie zwiększenia udziałów państwa byłoby nieprawdą. Oficjalne źródło w Galp przekazało agencji Lusa, że dalsze inwestycje w Sines mogą być rozważane, ale tylko w ramach regulacyjnych pozwalających firmie przewidywać długoterminowy popyt na paliwa.

Udziały w REN i kwestia suwerenności

30 października państwo sfinalizowało zakup 5,3 proc. udziałów w REN od Fidelidade za 138,791 mln euro, zwiększając swoje zaangażowanie do 19 proc., poinformowało we wtorek Ministerstwo Finansów. Transakcja została przeprowadzona przez Parpública po uzyskaniu w czwartek 29 października zgody Trybunału Obrachunkowego. Aby sfinansować zakup, państwo przekazało Parpública 136,036 mln euro, korzystając z niewykorzystanych środków z pierwszej fazy akwizycji.

Minister przekazała, że forma reprezentacji państwa w REN jest wciąż analizowana, a harmonogram wskazuje na walne zgromadzenie w kwietniu. Powiedziała:

„Do tego czasu sytuacja pozostaje bez zmian, ale później pojawi się nowy model i zobaczymy, w jaki sposób państwo będzie reprezentowane w REN.”

Cena za 5,3% udziałów w REN138,791

Przekazano do Parpública136,036

Cena za 5,3% udziałów w REN

138.791 mln euro

Przekazano do Parpública

136.036 mln euro

Dane z tekstu artykułu

Opisała operację jako inwestycję niezwiązaną z długiem ani deficytem, dodając, że państwo zainwestowało w REN 528 mln euro bez wydawania tych środków. Argumentowała, że rząd posiada już wpływ poprzez rolę podmiotu udzielającego koncesji oraz regulatora, ale obecność wewnątrz firmy jest istotna dla podmiotu takiego jak REN. Podkreśliła również, że Portugalia była jedynym krajem UE, którego operator przesyłowy energii elektrycznej nie posiadał udziałów państwowych.

Narzędzia prawne i kontrola zagraniczna

Zapytana przez partię Chega o konkretne gwarancje utrzymania kontroli nad Galp w Portugalii, minister wskazała, że finansowanie spoza UE pozwoliłoby państwu na bezpośrednią interwencję. W przypadku inwestycji europejskich odpowiedź opierałaby się na zasadach konkurencji lub zwiększeniu udziałów państwa w Galp. Powołała się na dekret z mocą ustawy 138/2014, który pozwala na odrzucenie inwestorów spoza UE w aktywach strategicznych, oraz rozporządzenie UE 452 z 2019 r., umożliwiające sprzeciw wobec inwestycji spoza UE w infrastrukturę krytyczną. Dodała, że unijne rozporządzenie z 2026 r. dotyczące bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej mogłoby mieć zastosowanie do transakcji Galp-Moeve. Zapewniła, że rząd posiada środki prawne do działania w przypadku zagrożenia krajowej kontroli nad rafinerią i wykluczyła utratę suwerenności w tym zakresie.

Centra danych i zasoby wodne

Podczas tego samego posiedzenia poruszono temat centrów danych, gdzie minister zasygnalizowała szereg wymogów dotyczących budowy takich obiektów w Portugalii. Wymogi obejmują cyfryzację, badania naukowe i wartość dodaną. W kwestii wody stwierdziła, że projekty muszą wykorzystywać technologię chłodzenia niewymagającą wody lub przyjąć rozwiązanie niekolidujące z zaopatrzeniem ludności w wodę. Temat pojawił się podczas pytań do budżetu na 2027 r., który znajduje się na etapie prac komisji.