Dyplomacja · Bruksela, Belfast i Dublin

Wielka Brytania i UE zawierają porozumienie: koniec większości kontroli żywności od marca 2028 roku, program wymiany młodzieży i powiązanie rynków emisji

Pakiet uzgodniony w Brukseli w piątek, 20 listopada, znosi certyfikaty i kontrole większości towarów pochodzenia zwierzęcego i roślinnego oraz tworzy program dla osób w wieku od 18 do 31 lat. Wiele zapisów zależy od przyszłych aktów prawnych oraz zmiany wysokości czesnego, co było warunkiem postawionym przez UE.

Tekst AI na podstawie relacji BBC, RTE.ie, Evening Standard i innych wydawców. Opublikowany . Jak powstaje

Dla członkówPierwsze 30 sekund dla wszystkich. Głos syntetyczny (AI).

W skrócie

Bruksela, Belfast, Dublin, St Helier · Belgia, Wielka Brytania, Irlandia
Jak do tego doszło
  1. 20.11Wielka Brytania i UE uzgadniają pakiet w Brukseli
  2. marzec 2028Koniec większości kontroli żywności i roślin między UE a Wielką Brytanią
  3. 2028Ramy prawne programu dla młodzieży obowiązują najpóźniej od tego roku
  4. styczeń 2030Korzyści z programu dla młodzieży dostępne najpóźniej od stycznia 2030 roku

Co ustalono

Wielka Brytania i Unia Europejska uzgodniły w piątek, 20 listopada, pakiet środków mających na celu zacieśnienie więzi po brexicie, obejmujący handel żywnością i roślinami, handel emisjami oraz program wymiany młodzieży. Premier Andy Burnham nazwał to dobrym dniem dla Wielkiej Brytanii i Europy, wyrażając nadzieję, że porozumienie jest pierwszym krokiem w stronę znacznie bliższych relacji. Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa stwierdził, że UE pozostaje "otwarta na jak najbliższe relacje" z Wielką Brytanią. Większość zapisów zależy jeszcze od legislacji, a daty określone w porozumieniu przedstawiono poniżej.

Żywność, ryby i kontrole

Część dotycząca żywności i napojów znosi certyfikaty oraz kontrole większości produktów pochodzenia zwierzęcego i roślinnego przemieszczanych między UE a Wielką Brytanią od marca 2028 roku. Brytyjski eksport rolny do wspólnoty spadł o jedną trzecią od czasu brexitu w związku ze wzrostem obciążeń biurokratycznych. Wielka Brytania będzie przestrzegać unijnych przepisów żywnościowych, a jej eksperci będą doradzać przy nowych unijnych regulacjach bez prawa głosu, przy czym Wielka Brytania pokryje część kosztów odpowiednich agencji UE oraz opłatę za zarządzanie. Obie strony zgodziły się również przestrzegać umowy o dostępie do łowisk zawartej w ubiegłym roku, która zapewnia wzajemny dostęp do wód do 2038 roku, zgodnie ze wspólnym oświadczeniem. Branża oczekuje wyłączeń i okresów przejściowych tam, gdzie Wielka Brytania odeszła od unijnych zasad, na przykład w produkcji nowej żywności i chemikaliów rolniczych.

Program dla młodzieży i rynki węgla

Program Youth Experience Scheme pozwoli nawet 100 000 młodych ludzi w wieku od 18 do 31 lat rocznie na spędzenie do trzech lat na pracy, nauce, au-pair, wolontariacie lub podróżach w krajach drugiej strony. Ramy prawne mają obowiązywać najpóźniej do 2028 roku, a korzyści mają być dostępne najpóźniej od stycznia 2030 roku. Prawa do pracy różnią się w zależności od państwa członkowskiego, ale są wzajemne, więc oferta z kraju UE będzie odpowiadać ofercie z Wielkiej Brytanii, a Dania nie bierze udziału w programie. W kwestii węgla Wielka Brytania i UE powiążą systemy handlu emisjami, które zostały rozdzielone po brexicie, co prowadziło do rozbieżności w cenach uprawnień. Urzędnicy poinformowali, że po wdrożeniu porozumienia każda ze stron będzie zwolniona z unijnego mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2.

Irlandia Północna i reakcje

Minister ds. Irlandii Północnej Sir Chris Bryant nazwał porozumienie całkowicie transformacyjnym dla firm w regionie podczas wizyty w kwiaciarni w południowym Belfaście w piątek, 20 listopada. Określił stare ustalenia jako niedorzeczne i powiedział, że nowe usuną większość biurokracji.

„Pozbywamy się praktycznie wszystkiego.”

Chris Bryant, minister ds. Irlandii Północnej

Gary Connolly, właściciel kwiaciarni Memento przy Ormeau Road, opisał anulowane zamówienia i długie godziny spędzone na poszukiwaniu dostawców z Wielkiej Brytanii od czasu brexitu i wyraził nadzieję, że porozumienie pomoże.

„Mam wielką nadzieję, że to, co zostało uzgodnione i co premier ustalił z UE, faktycznie złagodzi niektóre z naszych problemów.”

Gary Connolly, właściciel kwiaciarni Memento przy Ormeau Road w Belfaście

Lider DUP Gavin Robinson stwierdził, że "zmniejszenie barier to nie to samo, co ich usunięcie" i wezwał do całkowitego zlikwidowania wewnętrznej granicy. Dyrektor generalny Retail NI Glyn Roberts nazwał porozumienie światełkiem w tunelu dla detalistów, podczas gdy Andrew Lynas, dyrektor Lynas Foodservice, powiedział, że jest ostrożnie zadowolony, ale porozumienie rozwiązuje tylko część problemów.

„Powiedziałbym, że to połowa drogi do tego, co chcielibyśmy osiągnąć.”

Andrew Lynas

Irlandia, Jersey i Guernsey

RTÉ podaje, że Wielka Brytania pozostaje największym pojedynczym kierunkiem eksportu irlandzkiej żywności i napojów. Dane Bord Bia pokazują, że eksport do Wielkiej Brytanii wzrósł w ubiegłym roku o 14% do 6,7 mld euro, a Wielka Brytania odpowiada za 35% eksportu sektora, co jest wynikiem zbliżonym do udziału sprzed brexitu, w porównaniu z 37% dla całej UE w 2025 roku. Grupy rolnicze obawiają się, że porozumienie może nadal pozwalać tańszym produktom spoza UE na trafianie do brytyjskich supermarketów. W Jersey i Guernsey rządy poinformowały, że handel stanie się łatwiejszy od marca 2028 roku, kiedy to wygaśnie większość kontroli żywności, ryb i towarów rolnych. Mieszkańcy wysp w wieku od 18 do 31 lat będą mogli mieszkać, pracować, odbywać wolontariat i uczyć się w UE przez dwa lata, powrócą też paszporty dla zwierząt domowych. Zastępczyni Lindsay de Sausmarez poinformowała, że władze rozważą propozycje na początku przyszłego roku.

Warunki do spełnienia

UE poinformowała, że porozumienie zostanie wdrożone tylko wtedy, gdy Wielka Brytania będzie pobierać od europejskich studentów takie samo czesne jak od brytyjskich. Według The Irish Times, Wielka Brytania ma sześć miesięcy na wprowadzenie tej zmiany, co według szacunków gazety może kosztować Wielką Brytanię kilkaset milionów funtów.

Zapytaj o ten tekst

Źródła i kontekst

Organizacje
Unia Europejska

Pollar jest bezpłatny i bez reklam w tekście. Utrzymują go członkowie.

Wesprzyj Pollar