Polska składa ostatni wniosek o 55 mld PLN z Krajowego Planu Odbudowy

Ostatnia transza i termin unijny

Polska złożyła w środę rano dziewiąty i ostatni wniosek o płatność w ramach Krajowego Planu Odbudowy, ubiegając się o 55 mld PLN z Komisji Europejskiej. Dokument wysłano wcześnie rano, aby przeszedł przez europejskie systemy weryfikacji przed północnym terminem 30 września 2026 r. Rzecznicy Komisji Europejskiej potwierdzili otrzymanie polskiego wniosku, który wpłynął wraz z wnioskami od 12 innych państw członkowskich Unii Europejskiej kończących swoje krajowe programy odbudowy. Dziewiąta transza Polski stanowi około 23% całkowitego budżetu odbudowy i jest największym pojedynczym wnioskiem o płatność złożonym przez kraj. Poprzedni rekordowy transfer miał miejsce w grudniu 2024 r., kiedy Polska otrzymała z Brukseli 40 mld PLN (9,4 mld EUR).

Harmonogram oceny i warunki alokacji

Komisja Europejska ma ustawowe dwa miesiące na weryfikację, czy Polska zrealizowała wymagane reformy i inwestycje, wyznaczając wstępny termin przeglądu na 20 listopada 2026 r. Po ocenie wykonawczej przedstawiciele państw członkowskich UE będą mieli miesiąc na zbadanie ustaleń, co pozwoli na przekazanie środków przed Bożym Narodzeniem. W ramach mechanizmu odbudowy po pandemii Polsce przyznano łącznie 54,7 mld EUR, na co składa się 25,3 mld EUR w formie dotacji bezpośrednich oraz 29,4 mld EUR w formie niskooprocentowanych pożyczek. Państwa członkowskie miały sztywny termin do 31 sierpnia 2026 r. na przeprowadzenie wszystkich reform krajowych, a 30 września był ostatecznym terminem składania formalnych wniosków o płatność. Polska spodziewa się również otrzymania 1 października 35 mld PLN z ósmego wniosku, przed ostatecznym terminem wypłat z Komisji Europejskiej przypadającym na 31 grudnia 2026 r.

Kontraktowanie krajowe i wyniki gospodarcze

Podczas konferencji prasowej pod hasłem "KPO. Fundusze. Ludzie. Efekty" minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz oświadczyła, że kraj w pełni wykorzystał pulę środków na odbudowę. Oficjalne dane ministerstwa na dzień 28 września 2026 r. pokazują, że polskie władze podpisały ponad 1 137 000 umów z beneficjentami, co oznacza ponad 234,99 mld PLN zakontraktowanych inwestycji. Pełczyńska-Nałęcz oszacowała, że projekty z KPO wygenerowały około 1,5 punktu procentowego wzrostu produktu krajowego brutto Polski, czyniąc kraj regionalnym liderem gospodarczym. Oprócz stymulacji gospodarczej urzędnicy państwowi stwierdzili, że fundusze pozwoliły na stworzenie nowych miejsc w żłobkach, rozbudowę sieci szybkiego internetu oraz modernizację regionalnych placówek ochrony zdrowia.

Po dwóch i pół roku wdrażania KPO, mimo dwuletniego opóźnienia, możemy powiedzieć: osiągnęliśmy 100 procent, cały KPO został zainwestowany.

Inwestycje w klimat i infrastrukturę

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zarządzało największym portfelem w ramach planu krajowego, wydatkując ponad 105 mld PLN, co stanowi ponad 40% całkowitej puli środków na odbudowę dla Polski. Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska poinformowała, że resort zrealizował 90 kamieni milowych i wskaźników w ramach 14 reform i 16 programów inwestycyjnych. Wydatki te obejmowały termomodernizację 465 000 domów jednorodzinnych oraz renowacje w ponad 500 placówkach oświatowych, przy czym administracja planuje zmodernizować 1000 szkół w trakcie swojej kadencji. Finansowanie wsparło również budowę dwóch magazynów energii o łącznej pojemności przekraczającej 1800 MWh, zakup ponad 1200 autobusów zeroemisyjnych oraz modernizację 1400 kilometrów sieci elektroenergetycznych, zastępując linie zainstalowane jeszcze w epoce Edwarda Gierka. Program przeznaczył również 4,5 mld PLN na fabrykę pojazdów elektrycznych i centrum logistyczne, a wiceminister Jan Szyszko zauważył, że środki z ostatniej transzy sfinansują schrony ochrony cywilnej.