Polska buduje koalicję w UE przeciwko oszukańczym reklamom na platformach Meta; Instrat szacuje nielegalne przychody na 760 mln zł

Debata parlamentarna i ustalenia Instratu

17 września 2026 r. sejmowa Komisja Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii przeprowadziła posiedzenie poświęcone oszukańczym reklamom w mediach społecznościowych oraz wykorzystaniu sztucznej inteligencji do tworzenia deepfake'ów. Fundacja Instrat zaprezentowała raport "Skala zjawiska: Oszukańcze reklamy na platformach Meta", przygotowany przez prezesa fundacji Michała Hetmańskiego oraz dr. Jarosława Kopcia. Z obliczeń wynika, że Meta Platforms wygenerowała w Polsce około 760 mln zł rocznie z nieuczciwych reklam, co stanowi około 37% całkowitych przychodów polskiego oddziału Facebooka w 2025 r., wynoszących ponad 2 mld zł. Raport szacuje również, że oszukańcze promocje stanowiły 10,8% całego zasięgu reklamowego w usługach Meta w kraju. Hetmański zaznaczył, że dane były ograniczone przez politykę dostępu do informacji stosowaną przez firmę.

Ubolewamy, że na sali nie ma przedstawicieli Meta, którzy powinni podjąć dialog.

Koalicja europejska i egzekwowanie przepisów

Polska buduje sojusz państw członkowskich Unii Europejskiej, aby przeciwdziałać nielegalnym praktykom reklamowym na platformach Meta. Pod koniec sierpnia 2026 r. wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski zwrócił się do wiceprzewodniczącej wykonawczej Komisji Europejskiej Henny Virkkunen o nałożenie na Meta kary w wysokości 250 mln euro (ponad 1 mld zł) za systemowe naruszenia aktu o usługach cyfrowych (DSA). Wiceminister Dariusz Standerski poinformował, że Dania i Finlandia odpowiedziały na apel Warszawy, przekazując Komisji Europejskiej dowody, a rozmowy trwają z przedstawicielami Francji i Niemiec. Standerski wskazał, że ustalenia Instratu przewyższają wcześniejsze raporty Reutersa, według których 10% globalnych przychodów Meta w 2024 r. pochodziło z oszukańczych reklam i zakazanych towarów. Ministerstwo Cyfryzacji przygotowuje również krajowe mechanizmy ustawowe we współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości, po tym jak prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą DSA.

Oczekujemy od każdej platformy cyfrowej tylko jednego: przestrzegania prawa krajowego i prawa Unii Europejskiej.

Nieobecność korporacji i zeznania świadków

Meta Platforms nie wysłała przedstawicieli na posiedzenie komisji sejmowej, określając raport Fundacji Instrat mianem fikcji. W wywiadzie dla "Rzeczpospolitej" Nathaniel Gleicher, globalny szef ds. bezpieczeństwa w Meta, stwierdził, że firma przedkłada panele eksperckie nad przesłuchania przed komisjami parlamentarnymi w kwestiach cyberprzestępczości. Reakcja korporacji spotkała się z ostrą krytyką osób publicznych, które padły ofiarą oszukańczych kampanii. Rafał Brzoska, prezes InPostu, który prowadzi publiczną batalię z Meta w związku z wykorzystywaniem jego wizerunku, oskarżył firmę o unikanie odpowiedzialności. Niedawny wyrok sądu w Niemczech potwierdził, że Meta może ponosić odpowiedzialność za oszukańcze reklamy osób trzecich naruszające dobra osobiste lub marki komercyjne. Małgorzata Rozenek-Majdan zeznawała przed ustawodawcami na temat eskalacji oszustw syntetycznych, opisując, jak kradzież zdjęć z 2023 r. przekształciła się do 2026 r. w filmy generowane przez AI, naśladujące jej głos i wizerunek.

Jako obywatelka chciałam spojrzeć przedstawicielom firmy w oczy i zapytać, kiedy przestaną przymykać oko na oszukańcze reklamy.