Podziemny pożar węgla brunatnego pod Meuselwitz trwa od miesiąca, akcja gaśnicza jest utrudniona
Pożar węgla brunatnego, który od miesiąca tli się pod ziemią na terenie dawnej kopalni w byłej NRD, oparł się zrzutom wody z powietrza i zraszaczom. Władze planują teraz zalanie terenu wodą z pobliskiego jeziora.
Przyczyny pożaru i pierwsze działania
Ogień pojawił się w ostatni weekend czerwca na terenie nieczynnej kopalni odkrywkowej Rusendorf w pobliżu Meuselwitz w Turyngii, niedaleko granic z Saksonią-Anhalt i Saksonią. Przypuszcza się, że zwisający przewód wysokiego napięcia podpalił drzewo, co wywołało pożar powierzchniowy, ugaszony w ciągu kilku dni. Płomienie przeniosły się jednak pod ziemię, docierając do pozostałości węgla. Teren przekazano spółce Lausitzer und Mitteldeutsche Bergbau-Verwaltungsgesellschaft (LMBV), która zarządza gruntami i odpowiada za rekultywację dawnych kopalń węgla brunatnego w byłej NRD, w tym za przywracanie stanu gruntów i zbiorników wodnych.
Basen był wykorzystywany do 2013 roku przez firmę wydobywczą Mibrag do składowania popiołów, co pozostawiło w glebie resztki węgla brunatnego. Tobias Rudolph, profesor monitoringu geologicznego i środowiskowego na Technische Hochschule Georg Agricola w Bochum, określił pożar podręcznikowym przykładem skutków zmian klimatu. Długotrwałe okresy suszy wysuszyły glebę głęboko pod powierzchnią, a poziom wód gruntowych na terenie kopalni został obniżony. Jedna iskra wystarczyła, by zapalić pył i wywołać pożar.
- Wybuch pożaru na terenie dawnej kopalni odkrywkowej Rusendorf w ostatni weekend czerwca.
- Płomienie powierzchniowe zostają ugaszone, teren przekazany LMBV, podczas gdy pożar tli się pod ziemią.
- Testy zrzutów wody ze śmigłowca nie docierają do głębszych warstw. Zainstalowano system zraszaczy i pas przeciwpożarowy.
- LMBV ogłasza plan pompowania wody z jeziora pokopalnianego oddalonego o 4 km; brak daty rozpoczęcia zalewania.
Dlaczego podziemny pożar jest tak trudny do ugaszenia
Ogień tli się w dawnym basenie osadowym, gdzie według Martina Kreßnera, profesora górnictwa odkrywkowego i rekultywacji na TU Bergakademie Freiberg, pył węglowy z dawnej elektrowni był spłukiwany do osadników i zajął się ogniem, przenikając do głębokich warstw gleby.
Dort gab es ein ehemaliges Kraftwerk, wovon der Kohlestaub in die Absetzbecken gespült wurde.
Cienka warstwa wierzchnia uniemożliwia bezpośrednie dotarcie wody gaśniczej do źródła ognia.
Das Problem ist, dass die relativ geringe Deckschicht den unmittelbaren Zutritt des Löschwassers verhindert.
LMBV zaznacza, że teren pożaru jest niestabilny, a ogień przemieszcza się, wybuchając w różnych miejscach. Jedynym sposobem na ugaszenie byłoby schłodzenie gorących punktów lub odcięcie dopływu powietrza, jednak dostęp jest mocno ograniczony.
Próby ugaszenia płomieni
Śmigłowiec gaśniczy zrzucał wodę na wyznaczony obszar przez dwa dni testowe, jednak według LMBV próba nie przyniosła efektu, ponieważ woda jedynie wzburzyła powierzchnię, nie docierając do głębszych warstw. Następnie zainstalowano system zraszaczy, aby zaatakować źródła ognia, a wokół obszaru wykopano pas przeciwpożarowy, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się pożaru.
Obecny plan zakłada nawodnienie całego terenu przy użyciu wody z oddalonego o cztery kilometry jeziora pokopalnianego. W tym celu mają zostać ułożone dwa rurociągi, jednak harmonogram rozpoczęcia zalewania pozostaje niejasny.
Kontekst klimatyczny i dziedzictwo górnicze
Rudolph podkreślił, że długotrwała susza i obniżony poziom wód gruntowych, będące konsekwencją historii górnictwa, stworzyły idealne warunki do podziemnego zapłonu. LMBV, specjalizująca się w rekultywacji dawnych kopalń odkrywkowych węgla brunatnego w NRD, kieruje akcją gaśniczą. Urzędnicy stwierdzili, że w regionie nie odnotowano w ostatnich latach porównywalnego pożaru węgla.
