Petycja o odwołanie prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego zebrała 27 500 podpisów w tydzień

Kampania referendalna rusza

Inicjatywa obywatelska pod nazwą Stołeczna Operacja Referendalna (SOR) rozpoczęła 30 lipca zbieranie podpisów pod wnioskiem o referendum w sprawie odwołania prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego oraz rady miasta. Akcją kieruje Maciej Wilk, szef Fundacji Polskiego Rozwoju, który 10 sierpnia poinformował za pośrednictwem platformy X, że w nieco ponad tydzień zebrano 27 500 podpisów. Wolontariusze w pomarańczowych kamizelkach i czapkach codziennie obsługują punkty zbiórki w całym mieście, a lokalizacje zmieniają się każdego dnia. 11 sierpnia punkty zbiórki działały m.in. na placu Bankowym, przy „Patelni” w pobliżu stacji Metro Centrum, przy stacji Metro Imielin na Ursynowie oraz na Bazarku na Kole. Mieszkańcy mogą również pobrać formularze ze strony internetowej SOR (sor.waw.pl), podpisać je i odesłać pocztą lub dostarczyć do siedziby inicjatywy. Wilk przekazał, że codziennie dołączają nowi wolontariusze, a coraz więcej podpisów wpływa drogą pocztową.

Cele organizatorów

Kampania zarzuca Trzaskowskiemu traktowanie Warszawy jako trampoliny do kariery ogólnopolskiej. Organizatorzy wskazują na jego dwie kampanie prezydenckie w 2020 i 2025 roku, podczas których, jak twierdzą, zaniedbywał obowiązki miejskie, nie biorąc urlopu bezpłatnego. Przekonują, że Warszawa potrzebuje prezydenta obecnego, zaangażowanego i skupionego na sprawach mieszkańców, a nie takiego, który jedynie „pojawia się” w ratuszu. Organizatorzy wymieniają listę zastrzeżeń, w tym Strefę Czystego Transportu, zwężanie ulic, wydatki na projekty uznawane przez nich za zbędne, lekceważenie głosu mieszkańców, nieprawidłowości w spółkach i instytucjach miejskich, zbędne stanowiska biurokratyczne, przedłużające się inwestycje, ograniczenia dla kierowców oraz chaos przestrzenny. Inicjatywa inspirowana jest majowym referendum z 2026 roku w Krakowie, w którym odwołano prezydenta Aleksandra Miszalskiego (KO). Przedterminowe wybory w Krakowie zaplanowano na 27 września, a ewentualną drugą turę na 11 października.

27 500 podpisów zebranych w punktach zbiórki na ulicach Warszawy. Stołeczna Operacja Referendalna nabiera tempa.

Wysokie progi ważności

Aby doprowadzić do referendum, organizatorzy muszą zebrać około 132 000 podpisów, co stanowi 10% uprawnionych do głosowania mieszkańców Warszawy. Dokładną liczbę potwierdzi komisarz wyborczy. Termin zbiórki upływa 28 września. Nawet jeśli ten próg zostanie osiągnięty, referendum będzie wiążące tylko wtedy, gdy weźmie w nim udział co najmniej trzy piąte liczby osób, które głosowały w ostatnich wyborach samorządowych, co oznacza około 450 000 warszawiaków. Jeśli uda się zebrać wystarczającą liczbę podpisów, referendum mogłoby odbyć się w październiku, po czym nastąpiłaby kampania, a ewentualne głosowanie mogłoby zostać przeprowadzone 13 grudnia.

Nieudany precedens

Warszawa była już świadkiem podobnej próby odwołania władz w październiku 2013 roku, kiedy odbyło się referendum w sprawie odwołania ówczesnej prezydent Hanny Gronkiewicz-Waltz. Organizatorzy wskazywali wówczas na słabą organizację transportu publicznego, podwyżki cen biletów, chaos w gospodarce odpadami oraz opóźnienia w kluczowych inwestycjach, w tym metra i Mostu Północnego. Głosowanie uznano za nieważne z powodu niskiej frekwencji: wzięło w nim udział tylko 25,66% uprawnionych, co nie osiągnęło obowiązującego wówczas progu 30%. Trzaskowski, członek Koalicji Obywatelskiej, sprawuje urząd prezydenta od 2018 roku. Przegrał w drugiej turze wyborów prezydenckich z Andrzejem Dudą w 2020 roku oraz z Karolem Nawrockim w 2025 roku.