Guterres ostrzega przed fiaskiem celów bioróżnorodności przed szczytem COP17

Cele na 2030 rok poza zasięgiem

Sekretarz generalny ONZ António Guterres przedstawił pierwszy globalny przegląd działań w ramach Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework w czwartek, 15 października, podczas konferencji prasowej w Armenii, cztery dni przed rozpoczęciem szczytu bioróżnorodności COP17 w Erywaniu, zaplanowanego na 19 października. Przegląd wskazuje, że żaden z 23 globalnych celów nie prezentuje się w pełni pozytywnie, a w sposobie realizacji obietnic przez poszczególne kraje pozostają znaczące luki. Guterres rozpoczął od dobrych wiadomości: 90% stron, które podpisały porozumienie, wyznaczyło swoje cele, a połowa z nich posiada konkretne plany działania. Następnie przeszedł do negatywnych wniosków, opisując wyraźną rozbieżność między ambicjami a działaniami. Jak stwierdził, jeśli obecne zobowiązania krajów zostaną zrealizowane, ochroną objętych zostanie jedynie 26% lądów i 12% mórz.

Pieniądze płyną w złym kierunku

Inger Andersen, dyrektor wykonawcza Programu Środowiskowego ONZ, przedstawiła tę nierównowagę w liczbach: na każdego dolara wydanego na ochronę przyrody przypada 30 dolarów przeznaczanych na działania, które ją niszczą. Guterres poruszył tę samą kwestię w Erywaniu, mówiąc, że dotowanie paliw kopalnych jest równoznaczne z dotowaniem samobójstwa, a węglowodory ogrzewają planetę i są plagą dla bioróżnorodności. Rządy mają trudności z ograniczeniem dotacji szkodliwych dla przyrody, do czego zobowiązały się w 2022 roku, a postępy w tej kwestii mają zostać poddane ocenie podczas COP17. Guterres zaznaczył, że kraje powinny osiągnąć cele na 2030 rok, jednak podobnie jak w przypadku szkodliwych dotacji, pozostają w tyle niemal na każdym etapie. Bloomberg szacuje roczne zapotrzebowanie na środki potrzebne do osiągnięcia celów na 700 mld USD, a rządy nie są zgodne co do sposobu ich pozyskania. Osobno 130 firm, w tym BNP Paribas, Danone i Hermès, napisało do rządów na początku października, wzywając do reformy zachęt finansowych szacowanych na 2,6 mld USD rocznie, które wciąż kierują nadmierne środki publiczne na działania wyczerpujące zasoby naturalne.

Niespełnione obietnice z COP15

Porozumienie z 2022 roku zawarte podczas COP15 w Montrealu wyznaczyło 23 cele, w tym ochronę 30% planety dla przyrody, odtworzenie 30% zdegradowanych ekosystemów oraz zajęcie się szkodliwymi dla środowiska dotacjami o wartości 500 mld USD. Prawie każdy kraj poparł te ustalenia, z wyjątkiem Stanów Zjednoczonych i Watykanu. Od tego czasu działania okazały się niewystarczające, a rządy przyznały podczas spotkań przygotowawczych, że nie realizują żadnego z celów. System sygnalizacji świetlnej używany do oceny działań krajowych jest wypełniony kolorem żółtym, pomarańczowym i czerwonym. Poniżej przedstawiono sekwencję ostatnich kroków prowadzących do szczytu.

Co dalej na COP17

COP17 rozpoczyna się w poniedziałek, 19 października, w Erywaniu, gdzie delegaci ocenią postępy w realizacji celów i poszukają sposobów na przyspieszenie działań. Guterres powiedział prasie, że w postępach opisanych w raporcie wciąż brakuje finansowania, zdolności operacyjnych, współpracy i danych. Wezwał rządy do stworzenia odpowiednich zachęt, usunięcia szkodliwych dotacji i wzmocnienia środków ochrony socjalnej. Ostrzegł również, że same dobre intencje nie uratują przyrody i opisał trzy powiązane ze sobą kryzysy globalne, z których pierwszym jest kryzys klimatyczny. Karta wyników przygotowawczych nie wygląda dobrze, a szczyt ma na celu zmierzenie, jak bardzo cele na 2030 rok oddaliły się od realizacji.