Prawie 200 państw przyjęło porozumienie w sprawie ochrony przyrody na szczycie COP17 w Erywaniu

Porozumienie osiągnięte po czasie

Prawie 200 państw przyjęło szereg wypracowanych z trudem porozumień podczas konferencji ONZ ds. bioróżnorodności w Erywaniu w piątek, 30 października 2026 r. Dokumenty zatwierdzono po czasie, po niespełna dwóch tygodniach napiętych negocjacji. Delegaci nagrodzili brawami przewodniczącego COP17 Hambardzuma Matewosjana, gdy ten uderzył młotkiem w stół, finalizując ustalenia. Sesja przeciągnęła się poza planowane na piątek zakończenie, a zaplanowane na wczesne popołudnie posiedzenie plenarne zostało przeniesione na wieczór. Ostateczne wersje dokumentów nie były od razu dostępne, więc ich szczegółowe brzmienie pozostawało nieopublikowane w momencie ogłoszenia decyzji. Spotkanie to 17. konferencja ONZ dotycząca wdrażania Konwencji o różnorodności biologicznej, której celem jest przywrócenie globalnych wysiłków na rzecz powstrzymania niszczenia przyrody do 2030 r.

Punkty sporne

Negocjacje utknęły w martwym punkcie w kwestii reformy dotacji i innych zachęt promujących działania szkodliwe dla przyrody, takie jak produkcja paliw kopalnych, intensywne rolnictwo czy przełowienie. Ramy Kunming-Montreal z 2022 r. zobowiązują już państwa do ograniczenia szkodliwych dla środowiska dotacji, w tym tych na paliwa kopalne, o co najmniej 500 mld USD rocznie do 2030 r. Drugi spór dotyczył nowych źródeł finansowania ochrony przyrody, co jest trudnym pytaniem w obliczu napiętych budżetów państwowych z powodu kryzysu energetycznego oraz konfliktów na Ukrainie i na Bliskim Wschodzie. Delegaci spierali się również o zakres udziału firm w finansowaniu środków ochrony środowiska. Wcześniejszy projekt tekstu wzywał państwa do przyspieszenia działań, wskazywał na potrzebę walki z przyczynami utraty przyrody i przedstawiał kilka opcji osiągnięcia celu na 2030 r.

Cele zagrożone

Przed otwarciem konferencji ONZ ostrzegła, że cel bioróżnorodności na 2030 r. nie zostanie osiągnięty, jeśli państwa pilnie nie zmienią kursu. Większość celów jest zagrożona, w tym zobowiązania do ochrony 30% lądów i oceanów, walki z zanieczyszczeniami oraz zapewnienia uboższym krajom szerszego finansowania ochrony przyrody. Cel 30% oznacza objęcie ochroną co najmniej 30% obszarów lądowych i morskich do 2030 r. Raport przedstawiony przez sekretarza generalnego ONZ António Guterresa wykazał, że społeczność międzynarodowa pozostaje w tyle w niemal każdym punkcie porozumienia z Kunming-Montreal, które zawiera 23 zobowiązania. Świat potrzebuje również około 700 mld USD rocznie więcej niż obecnie wydaje, aby przywrócić zdegradowane ekosystemy, uratować zagrożone gatunki oraz chronić lasy, mokradła i inne siedliska naturalne.

Ekwador i kolejne kroki

Delegaci wybrali Ekwador na gospodarza kolejnego szczytu ONZ ds. bioróżnorodności, COP18, w 2028 r. Spotkanie w Erywaniu miało również służyć jako pierwszy przegląd realizacji ram z Kunming-Montreal, a prawie 200 państw członkowskich zostanie teraz wezwanych do wywiązania się ze swoich zobowiązań. Niemiecki federalny minister środowiska Carsten Schneider (SPD) udał się do Erywania, aby wspierać międzynarodową współpracę w tej kwestii. Szczegóły uzgodnionych dokumentów nie zostały jeszcze opublikowane w momencie sporządzania raportów.