Michel Houellebecq objęty śledztwem w związku z wypowiedziami o muzułmanach z 2022 roku

Formalne śledztwo

Michel Houellebecq został objęty formalnym śledztwem (mis en examen) we wtorek, 10 listopada 2026 roku, przez sędziego śledczego sądu w Nanterre. Zarzut dotyczy współudziału w nawoływaniu do dyskryminacji, nienawiści lub przemocy wobec grupy osób ze względu na ich pochodzenie lub przynależność do określonej grupy etnicznej, narodowej, rasowej lub religijnej. Źródło zbliżone do sprawy przekazało tę informację agencji AFP. Stacja BFMTV, powołując się na to samo źródło, potwierdziła doniesienia dziennika „Le Figaro”, na które powoływała się również „La Vanguardia”. Według serwisu Fanpage, czyn ten zagrożony jest karą do roku pozbawienia wolności oraz grzywną w wysokości 45 000 euro. „La Vanguardia” podaje, że pisarz ma 70 lat.

Wywiad z 2022 roku

Sprawa dotyczy wypowiedzi opublikowanych pod koniec listopada 2022 roku w magazynie „Front populaire” w wywiadzie przeprowadzonym przez filozofa Michela Onfraya. Źródła opisują, że autor powieści „Uległość” przedstawił muzułmanów jako zagrożenie dla bezpieczeństwa rdzennych Francuzów. W wywiadzie Houellebecq stwierdził, że francuskie społeczeństwo oczekuje, iż muzułmanie przestaną ich okradać i atakować, w przeciwnym razie powinni wyjechać. Przewidywał również przyszłe ataki na muzułmanów typu „Bataclan à l'envers”, nawiązując do zamachów dżihadystycznych z 13 listopada 2015 roku. BFMTV podaje, że opisał on „Wielką Wymianę” jako fakt, a nie teorię. Słowa Houellebecqa z wywiadu brzmiały:

„Życzeniem francuskiego społeczeństwa, jak to się mówi, nie jest to, aby muzułmanie się asymilowali, ale żeby przestali ich okradać i atakować.”

Skarga i obrona

W styczniu 2023 roku Unia Meczetów Francji (UMF) złożyła w sądzie w Nanterre skargę przeciwko Houellebecqowi, Michelowi Onfrayowi oraz dyrektorowi „Front populaire”, Stéphane'owi Simonowi. „La Vanguardia” i Fanpage wymieniają również Ruch przeciwko Rasizmowi i na rzecz Przyjaźni między Narodami (MRAP) jako stronę skarżącą. Fanpage informuje, że rektor Wielkiego Meczetu w Paryżu, Chems-Eddine Hafiz, wycofał powództwo po spotkaniu z pisarzem. Prawnicy Houellebecqa, Thibault de Montbrial i Louis Cailliez, przekazali AFP, że wypowiedzi nie zawierają wezwania do działania, nawet ukrytego, i w związku z tym mieszczą się w granicach wolności opinii i wypowiedzi. Argumentowali, że prorok nieszczęścia nie życzy sobie nieszczęścia, a ich klient może jedynie ubolewać nad rosnącą judicializacją debaty intelektualnej.

Wcześniejsza sprawa i książka

W swojej książce z 2023 roku „Quelques mois dans ma vie, octobre 2022-mars 2023” Houellebecq nazwał swoje wypowiedzi niezręcznymi. Stwierdził, że stał się ofiarą własnej głupoty lub naiwności oraz ludzi, którzy wykorzystują jego sławę. Fanpage przypomina, że w 2001 roku niektóre organizacje muzułmańskie złożyły skargę w związku z jego wypowiedziami na temat islamu podczas prezentacji książki „Platforma”, a sprawa zakończyła się uniewinnieniem. Według Fanpage, sędziowie oddzielili krytykę religii od nawoływania do nienawiści wobec jej wyznawców. Fanpage zauważa również, że jego powieść „Uległość” z 2015 roku, przedstawiająca wizję Francji rządzonej przez muzułmańskiego prezydenta, została opublikowana 7 stycznia 2015 roku, w dniu zamachu na redakcję „Charlie Hebdo”, której okładka była poświęcona właśnie jemu.