Hiszpański rząd zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego 20 artykułów ustawy budżetowej Walencji

Ustawa licząca 200 artykułów, 20 zaskarżonych

We wtorek, 10 listopada, hiszpańska Rada Ministrów podjęła decyzję o wystąpieniu do premiera o złożenie wniosku o zbadanie zgodności z konstytucją części walenckiej ustawy o środkach towarzyszących budżetom regionalnym na 2026 rok. Ustawa, regulująca kwestie fiskalne, administracyjne i organizacyjne dla Generalitat Valenciana, została przyjęta pod koniec lipca przez PP i Vox w Corts Valencianes. Rząd zdecydował się zaskarżyć 20 z 200 artykułów, które źródła w Ministerstwie Polityki Terytorialnej pogrupowały w sześć bloków. Rzeczniczka rządu Elma Saiz, odpowiedzialna również za integrację i migrację, ogłosiła tę decyzję na konferencji prasowej po posiedzeniu gabinetu. Jak podał dziennik El País, Diana Morant, minister nauki i sekretarz generalna PSPV-PSOE, sygnalizowała zamiar zaskarżenia ustawy już w momencie jej uchwalenia.

Pierwszeństwo narodowe w mieszkalnictwie i świadczeniach

Pierwszy z sześciu bloków dotyczy zasady „pierwszeństwa narodowego” w dostępie do mieszkań i świadczeń socjalnych. Według argumentacji rządu, kryteria zamieszkania oraz ta zasada uzależniają dostęp do świadczeń od pochodzenia wnioskodawcy, co narusza artykuł 14 Konstytucji oraz postulat efektywnej równości materialnej zawarty w artykule 9.2. Rząd twierdzi, że dotyczy to zarówno obcokrajowców, jak i obywateli Hiszpanii, wszędzie tam, gdzie wspólnota autonomiczna wprowadza wymóg zamieszkania. Saiz stwierdziła, że takie przepisy „są sprzeczne z podstawowymi warunkami, takimi jak równość między osobami oraz status osób zagranicznych”. Inne zaskarżone artykuły dotyczą priorytetowego traktowania łączenia rodzin małoletnich pozostających pod opieką.

„Jednak koncepcja „pierwszeństwa narodowego”, w brzmieniu zapisanym w tej ustawie, wprost naruszała Konstytucję.”

Roger Llanes, delegat rządu we wspólnocie autonomicznej Walencji, wypowiedział te słowa do dziennikarzy podczas wizyty w Torrent. Uznał za „oczywiste”, że ustawa musi trafić do Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ państwo musi zapewnić obywatelom efektywną równość.

Burka, nikab i zasłanianie twarzy

Wniosek obejmuje również zakaz noszenia burek lub nikabów w miejscach publicznych. Osobny artykuł zobowiązuje osoby przebywające w transporcie publicznym, urzędach, placówkach zdrowia, edukacji oraz podczas wydarzeń publicznych do odsłonięcia twarzy, pod groźbą kar administracyjnych, jak podaje eldiario.es. Rząd argumentuje, że przepis ten narusza kompetencje państwa w zakresie bezpieczeństwa publicznego, transportu, służby cywilnej oraz zdrowia. Wskazuje również, że regulacja ta narusza artykuł 14 ze względu na swój odstraszający i dyskryminujący charakter. El País opisuje ten środek jako wymierzony w muzułmanki noszące zasłony.

Edukacja, nienarodzeni i osobowość prawna

Drugi blok dotyczy równości osób LGTBI w szkołach. Rząd twierdzi, że ustawa obniża rangę obowiązku promowania równości i niedyskryminacji osób LGTBI w placówkach edukacyjnych, zastępując go przepisem uznaniowym, co według rządu narusza artykuł 149.1.30 Konstytucji. Kolejny artykuł usunął wyraźne odniesienia do niedyskryminacji osób LGTBI oraz różnorodności seksualnej i płciowej w życiu rodzinnym w edukacji. Zaskarżono również ograniczenie możliwości oferowania alternatywnych posiłków ze względów kulturowych lub religijnych, o czym wspomniała Saiz. Trzeci blok dotyczy ochrony życia poczętego: ustawa rozszerza obowiązek ochrony prawa do życia na nienarodzonych, co według rządu jest sprzeczne z artykułem 15. Rząd argumentuje również, że ustawa zmienia definicję osobowości prawnej, która nabywana jest z chwilą urodzenia, co narusza artykuły 149.1.1 oraz 16.

Arytmetyka parlamentarna i dalsze kroki

La Razón donosi, że ustawa została przyjęta głosami PP i Vox przeciwko PSPV-PSOE i Compromís podczas ostatniej sesji plenarnej kadencji. ABC zauważa, że w maju Trybunał Konstytucyjny przyjął skargę Rzecznika Praw Obywatelskich na ustawę towarzyszącą z 2025 roku, dotyczącą zmian w walenckiej ustawie o osobach transpłciowych. Raporty nie podają, kiedy Trybunał wyda orzeczenie w sprawie wniosku.