Sąd Okręgowy w Warszawie wydaje list żelazny dla posła Marcina Romanowskiego w sprawie Funduszu Sprawiedliwości

Decyzja sądu i spór prawny

30 września 2026 roku Sąd Okręgowy w Warszawie wydał list żelazny dla posła Prawa i Sprawiedliwości (PiS) Marcina Romanowskiego, nakazując wstrzymanie wykonania tymczasowego aresztowania po uprawomocnieniu się orzeczenia. Prokurator Piotr Woźniak sprzeciwił się wnioskowi, a Prokuratura Krajowa zapowiedziała złożenie zażalenia na nieprawomocną decyzję. Zgodnie z art. 281 § 2 Kodeksu postępowania karnego, przepisem wprowadzonym za czasów ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry, wydanie listu żelaznego w postępowaniu przygotowawczym wymaga wniosku lub zgody prokuratora. Rzeczniczka sądu, sędzia Anna Ptaszek, wyjaśniła, że skład orzekający uznał przepis uzależniający decyzję sądu od zgody prokuratury za niezgodny z Konstytucją RP oraz normami międzynarodowymi. Adwokat Jacek Dubois oraz były zastępca prokuratora generalnego Kazimierz Olejnik potwierdzili, że sądy mają podstawy prawne do pomijania przepisów naruszających równość stron w procesie.

Zarzuty karne i wyjazd z kraju

Prokuratura Krajowa postawiła Romanowskiemu 11 zarzutów, w tym udziału w zorganizowanej grupie przestępczej oraz przywłaszczenia środków z Funduszu Sprawiedliwości na kwotę ponad 280 mln złotych. Poseł opuścił Polskę w nocy z 7 na 8 grudnia 2024 roku przez przejście graniczne w Barwinku, udając się na Słowację i Węgry, wyprzedzając tym samym spodziewany nakaz zatrzymania, list gończy oraz Europejski Nakaz Aresztowania. Mimo wcześniejszych zapewnień o pełnej współpracy z organami ścigania i deklaracji pozostania w kraju, Romanowski wyjechał, nazywając śledztwo motywowanym politycznie. Jego miejsce pobytu pozostaje niepotwierdzone, a doniesienia medialne wskazują na możliwy pobyt na Węgrzech lub w Naddniestrzu. Poseł nadal sprawuje mandat w Sejmie.

Reakcja resortu sprawiedliwości i niezależność sądownictwa

Minister sprawiedliwości i prokurator generalny Waldemar Żurek skrytykował orzeczenie w mediach społecznościowych, opisując sędziego Konrada Mielcarka jako osobę awansowaną politycznie za czasów administracji Zbigniewa Ziobry. Wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha wyjaśnił, że prokuratura nie złożyła wniosku o wyłączenie sędziego, aby uniknąć wielomiesięcznego opóźnienia w śledztwie. Były minister sprawiedliwości Zbigniew Ćwiąkalski stwierdził, że sąd nie posiadał ustawowych uprawnień do wydania listu żelaznego, zauważając jednocześnie, że łączenie przez Żurka funkcji ministra i prokuratora generalnego tworzy konflikt interesów.

„Nie daje się listu żelaznego ludziom, którzy stali na czele zorganizowanej grupy przestępczej i uciekli przed wymiarem sprawiedliwości. Zero zaufania, zero pobłażania.”

Debata prawna i warunki proceduralne

Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej Przemysław Rosati zauważył, że list żelazny stanowi praktyczny mechanizm wymuszenia obecności Romanowskiego w polskiej jurysdykcji, zamiast pozostawiania śledztwa w zawieszeniu. Rosati wskazał na paradoks, w którym Romanowski korzysta z odrzucenia przepisów proceduralnych wprowadzonych przez jego własne ugrupowanie polityczne. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, dr Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska, zauważyła, że sąd nie uzależnił wydania listu żelaznego od wpłacenia poręczenia majątkowego. Konstytucjonalista Marek Chmaj stwierdził, że dokument nakłada na podejrzanego obowiązki, a nie przyznaje mu bezkarności.

„List żelazny nie jest nagrodą. To zobowiązanie dla osoby poszukiwanej do stawienia się w Polsce, zamieszkiwania pod wskazanym adresem i zgłaszania się na każde wezwanie prokuratury lub sądu.”