Rosja zamyka granice z UE i importuje paliwo, gdy ukraińskie ataki dronów powodują ogólnokrajowe niedobory

Ataki dronów paraliżują moce rafineryjne

Siły ukraińskie zintensyfikowały dalekosiężne ataki dronów na rosyjskie rafinerie i składy paliw, wyłączając nawet połowę podstawowych mocy przerobu ropy naftowej w kraju – szacuje ukraiński analityk energetyczny Mychajło Hontschar. Ataki spowodowały spadek krajowej produkcji paliw o 25 procent rok do roku, pozostawiając Rosję – jednego z największych producentów ropy na świecie – w sytuacji, gdy walczy o zaspokojenie popytu. Prezydent Władimir Putin przyznał w niedzielę, że występuje „pewien niedobór”, natomiast wicepremier Aleksander Nowak oświadczył, że wszystkie rafinerie pracują z maksymalną wydajnością, a naprawy są przyspieszane, a planowane przeglądy przełożone.

„Mamy pewien niedobór. Szczególnie ważne jest utrzymanie dostaw paliwa dla sektora rolnego, ponieważ od tego zależą zbiory.”

Niepokój społeczny i racjonowanie

W całej Rosji tworzą się długie kolejki na stacjach benzynowych, nawet w Moskwie, gdzie kierowcy czekają godzinami na zatankowanie. Władze wprowadziły racjonowanie, ograniczając sprzedaż do 20–30 litrów na pojazd i zakazując napełniania kanistrów. Na zaanektowanym w 2014 roku Krymie całkowicie zawieszono sprzedaż paliwa osobom fizycznym. Nagrania w mediach społecznościowych pokazują bójki w kolejkach, a wiralowe wideo zatytułowane „Ostateczny luksus 2026” żartuje z wlewania benzyny do kosiarki. Według danych Yandexa cytowanych przez iPhones.ru, liczba wyszukiwań online frazy „jak syfonować paliwo” wzrosła do 9 300 do 21 czerwca, w porównaniu z 697 miesiąc wcześniej.

„Jestem głęboko przerażona niepewnością i brakiem zrozumienia, dokąd zmierza sytuacja.”

„Myślę, że sytuacja może wymknąć się spod kontroli, jeśli kryzys doprowadzi do zamknięcia dużych gałęzi przemysłu.”

Zamknięcie granic i obawy przed mobilizacją

1 lipca Rosja bezterminowo zawiesiła przepływ osób, pojazdów i towarów przez siedem przejść granicznych z Finlandią, Estonią i Łotwą. Rozporządzenie wykonawcze, które blokuje kluczowe połączenia kolejowe i drogowe, zostało powszechnie zinterpretowane jako próba zapobieżenia nowej fali ucieczki mężczyzn w wieku poborowym z kraju przed możliwą dalszą mobilizacją. Rosjanie już teraz wycofują gotówkę w rekordowym tempie 13 miliardów rubli (około 150 milionów euro) dziennie, co odzwierciedla narastający niepokój związany z wojną i niestabilnością gospodarczą.

Import z Indii i Kazachstanu

Aby zrekompensować krajowy deficyt, Rosja rozpoczęła import benzyny drogą morską z Indii – wysłano już co najmniej 60 000 ton, a planuje się import do 400 000 ton miesięcznie. Indie, które w czerwcu zakupiły rekordowe wolumeny zdyskontowanej rosyjskiej ropy, rafinują tę ropę i odsprzedają ją Moskwie z premią. Kazachstan zgodził się również dostarczyć 50 000 ton benzyny AI-92 w lipcu i sierpniu, prawdopodobnie w zamian za rosyjskie paliwo lotnicze, którego potrzebuje na letni popyt. Sąsiednia Białoruś potroiła kolejowe dostawy benzyny.

„Pośrednie dowody wskazują, że ukraińskie ataki dronów wyłączyły około jednej czwartej rosyjskich mocy rafineryjnych. Kryzys doprowadził do wzrostu cen paliw i lokalnych niedoborów, ponieważ niektóre regiony po prostu nie mają rafinerii.”

Skutki gospodarcze i polityczne

Kryzys paliwowy pogłębia ogólny pesymizm gospodarczy: ostatnie badanie opinii publicznej wykazało, że Rosjanie są bardziej przygnębieni sytuacją gospodarczą niż kiedykolwiek w ciągu ostatnich 20 lat. Rząd zakazał eksportu benzyny i paliwa lotniczego oraz rozważa zakaz eksportu oleju napędowego. Analitycy ostrzegają, że wyższe koszty transportu przełożą się na ceny towarów i usług, a sektor rolny obawia się zakłóceń w zbiorach. Gorączkowe starania Kremla o import paliwa, zamknięcie granic i racjonowanie dostaw są wyraźnym odwróceniem sytuacji dla kraju, który do niedawna był głównym eksporterem energii.