Przepływ w europejskich rzekach najniższy od 30 lat, Europa Zachodnia z najcieplejszym latem w historii

Spadek przepływu w rzekach i obciążenie infrastruktury

Europejskie systemy rzeczne odnotowały najniższy średni letni przepływ od rozpoczęcia systematycznych pomiarów w 1992 roku, wynika z raportu opublikowanego w Bonn przez unijny serwis Copernicus Climate Change Service. Deficyty wody stały się dotkliwe w lipcu i sierpniu, kiedy wiele dużych rzek na kontynencie odnotowało rekordowo lub niemal rekordowo niskie stany wód. Dotyczyło to m.in. Renu, Dunaju, Padu, Loary, Rodanu i Sekwany. Niskie stany wód spowodowały trudności operacyjne w wielu sektorach, ograniczając dostępność wody do nawadniania pól i zaopatrzenia komunalnego. Zmniejszone zasoby wody ograniczyły również produkcję energii hydroelektrycznej oraz możliwości chłodzenia reaktorów jądrowych. Przedstawiciele programu Copernicus stwierdzili, że te powszechne niedobory wody pokazują bezpośredni związek między zmianami klimatu a szerszymi wyzwaniami geopolitycznymi, w tym bezpieczeństwem energetycznym kontynentu.

Morskie fale upałów w europejskich wodach

Oprócz wyczerpanych systemów rzecznych, środowiska morskie otaczające Europę doświadczyły podwyższonych temperatur powierzchni wody przez całe lato. Temperatury powierzchni morza osiągnęły rekordowe lub niemal rekordowe poziomy na dużych odcinkach wybrzeża Atlantyku oraz w zachodniej i środkowej części Morza Śródziemnego. Podwyższone temperatury wywołały morskie fale upałów, które naukowcy sklasyfikowali jako silne lub wyjątkowe. Analitycy programu Copernicus zaobserwowali, że ciepłe wody miały bezpośredni wpływ na pobliskie tereny lądowe, zmieniając przybrzeżne warunki atmosferyczne i uniemożliwiając nocne wychłodzenie.

Morskie fale upałów mogą potęgować upały na przyległych obszarach przybrzeżnych poprzez ograniczenie nocnego chłodzenia i wzrost wilgotności, co pogarsza stres termiczny.

Rekordowe upały w Europie Zachodniej

Kontynentalne rekordy temperatur potwierdziły, że był to najcieplejszy sezon letni w historii Europy Zachodniej i trzeci najcieplejszy w całej Europie. Europa Zachodnia odnotowała średnią temperaturę sezonową 21,7 stopnia Celsjusza, co oznacza wynik o 2,5 stopnia Celsjusza wyższy od średniej bazowej z lat 1991–2020. Intensywne warunki wywołały powszechny dyskomfort termiczny na rozległych, zaludnionych obszarach. Pod koniec lata rekordowe 52% powierzchni Europy było narażone na stres termiczny sklasyfikowany jako bardzo silny. Kategoria ta odpowiada odczuwalnym temperaturom sięgającym 38 stopni Celsjusza lub wyższym.

Czas trwania fal upałów i rozprzestrzenianie się pożarów

Raport sezonowy wskazuje, że lato charakteryzowało się zarówno zasięgiem geograficznym, jak i długotrwałym utrzymywaniem się ekstremalnych upałów. Europa Zachodnia doświadczyła 17 dni, podczas których co najmniej 60% jej powierzchni odnotowało temperatury przekraczające 30 stopni Celsjusza. Czas ten przewyższył poprzednie gorące lata, porównując do 11 takich dni podczas fali upałów w 2003 roku i 7 dni odnotowanych w regionie w 2025 roku. Połączenie utrzymującej się suszy i powtarzających się fal upałów doprowadziło również do intensywnego sezonu pożarów w Unii Europejskiej. Do 2 września całkowita powierzchnia spalona przez pożary w UE była prawie dwukrotnie większa niż średnia wieloletnia z lat 2006–2025.