Baskijski rząd przyznaje półwolność Henriemu Parotowi, byłemu dowódcy komanda ETA

Decyzja baskijskiego Departamentu Sprawiedliwości

Baskijski rządowy Departament Sprawiedliwości, kierowany przez Maríę Jesús San José, przyznał 9 września 2026 r. trzeci stopień penitencjarny byłemu dowódcy komanda ETA, Henriemu Parotowi. Postęp administracyjny nastąpił po ocenie i propozycji komisji terapeutycznej z więzienia Zubieta w Gipuzkoa, gdzie Parot odbywał karę. Zgodnie z hiszpańskimi przepisami karnymi, klasyfikacja do trzeciego stopnia zapewnia reżim półwolności, który pozwala osadzonym na opuszczanie więzienia w ciągu dnia w celu podjęcia pracy lub działań społecznych. Parot, który trafił do więzienia w 1990 r. i zgromadził 26 wyroków na łączną sumę prawie 4800 lat za 39 zabójstw, odbył 36 lat z ustawowego limitu 40 lat więzienia w Hiszpanii. Prokuratura Audiencia Nacional musi teraz ocenić sprawę i zdecydować, czy złożyć apelację od tej decyzji do Centralnego Sądu Nadzoru Penitencjarnego.

Historia komanda Argala

Parot, obywatel Francji, rozpoczął współpracę z ETA pod koniec lat 70. i przeprowadził swój pierwszy śmiertelny atak w Irún w listopadzie 1978 r. przeciwko wykonawcy José Luisowi Legasie wraz z Jeanem-Pierre'em Erremundeguyem. Później dowodził komandem Argala, mobilną jednostką złożoną wyłącznie z obywateli Francji, która przekraczała granicę w celu przeprowadzenia ataków, a następnie wracała do Francji. Komórka przeprowadziła 22 ataki, które doprowadziły do 38 śmierci, w tym zabójstwo generała Guillermo Quintany Lacaciego oraz zamach bombowy 11 grudnia 1987 r. na koszary Guardia Civil w Saragossie, w którym zginęło 11 osób, w tym pięcioro dzieci, a 88 zostało rannych. Parot został aresztowany 2 kwietnia 1990 r. w Santiponce pod Sewillą po ostrzelaniu funkcjonariuszy Guardia Civil podczas kontroli drogowej. W jego Renault 14 znaleziono 320 kilogramów materiałów wybuchowych typu amonal, przeznaczonych dla komendy policji, parlamentu Andaluzji oraz domu towarowego El Corte Inglés.

Deklaracja skruchy i przejście do półwolności

Przejście do trzeciego stopnia następuje po wcześniejszych modyfikacjach warunków odosobnienia Parota od lipca 2025 r., kiedy władze zezwoliły na zastosowanie artykułu 100.2 Regulaminu Więziennego. Przepisy te pozwalały mu opuszczać więzienie od poniedziałku do piątku w celu prowadzenia działalności wolontariackiej, przy konieczności powrotu na noc. Parot otrzymał również w 2025 r. sześciodniową przepustkę, zatwierdzoną przez sędziego nadzorczego Audiencia Nacional po złożeniu listu, w którym wyrzekł się przemocy.

Uważam, że konieczne jest uznanie cierpienia spowodowanego moją dawną przynależnością do ETA i próba, w miarę możliwości, jego naprawienia.

Sprzeciw stowarzyszeń ofiar

Organizacje ofiar zareagowały krytycznie na decyzję baskijskiej administracji. Kolektyw Ofiar Terroryzmu (Covite), kierowany przez Consuelo Ordóñez, określił decyzję jako nieakceptowalną, stwierdzając, że Parot nie zaoferował szczerych publicznych przeprosin ani weryfikowalnie nie odciął się od ETA i jej politycznej sieci wsparcia.

Henri Parot nie okazał publicznie szczerej skruchy za swoje zbrodnie, ani nie dokonał jasnego, jednoznacznego i weryfikowalnego zerwania z ETA oraz ze środowiskiem politycznym i społecznym, które uzasadniało i legitymizowało jego morderstwa.

Stowarzyszenie Ofiar Terroryzmu (AVT) również skrytykowało decyzję, zauważając, że od momentu przejęcia przez rząd baskijski uprawnień w zakresie zarządzania więzieniami 1 października 2021 r., 124 więźniów ETA otrzymało trzeci stopień, 28 zastosowano artykuł 100.2, a 62 uzyskało zwolnienie warunkowe. Według AVT, tylko 32 członków ETA pozostaje w zwykłym reżimie więziennym. Daniel Portero, prezes Dignidad y Justicia, również skrytykował ten środek, stwierdzając, że Parot nie pomógł w rozwiązaniu niewyjaśnionych zabójstw.