Grecja i Izrael podpisują umowę o wartości 3 mld euro na system obrony powietrznej Achilles Shield

Wielowarstwowe porozumienie obronne

Grecja i Izrael podpisały w poniedziałek w Tel Awiwie kontrakt na eksport uzbrojenia o wartości blisko 3 mld euro (3,5 mld dolarów), mający na celu budowę zintegrowanej sieci obrony powietrznej Achilles Shield. Porozumienie to stanowi największą dwustronną transakcję zbrojeniową między tymi dwoma śródziemnomorskimi państnikami. Na mocy kontraktu izraelskie państwowe i prywatne firmy zbrojeniowe wyposażą Grecję w wielowarstwową tarczę, zaprojektowaną do zwalczania pocisków balistycznych, manewrujących, samolotów oraz bezzałogowych statków powietrznych. Izraelski minister obrony Israel Katz określił to partnerstwo jako odpowiedź na regionalne wyzwania w zakresie bezpieczeństwa.

Izrael i Grecję łączą wspólne interesy strategiczne i te same wyzwania regionalne.

System, którego negocjacje trwały trzy lata, ma osiągnąć pełną zdolność operacyjną w ciągu 35 miesięcy.

Zintegrowane systemy uzbrojenia i nadzoru

Architektura Achilles Shield łączy trzy różne izraelskie platformy obrony powietrznej wraz z sieciami czujników i zarządzania. Rafael Advanced Defense Systems dostarczy system David's Sling, który przechwytuje taktyczne pociski balistyczne, manewrujące oraz rakiety dalekiego zasięgu w promieniu od 40 do 300 kilometrów poprzez uderzenie kinetyczne. Rafael dostarczy również system ziemia-powietrze SPYDER do zwalczania zagrożeń na niskim pułapie, w tym dronów i amunicji kierowanej, podczas gdy Israel Aerospace Industries dostarczy system Barak MX, zdolny do rażenia celów powietrznych w odległości od 35 do 150 kilometrów. Ponadto ELTA Systems, spółka zależna Israel Aerospace Industries, dostarczy wielozadaniowe radary do nadzoru przestrzeni powietrznej. Podpisano również oddzielny kontrakt o wartości 26 mln euro na system Drone Dome firmy Rafael, mający chronić obiekty strategiczne przed bezzałogowcami.

Program modernizacji i wydatki NATO

Zakup ten stanowi fundament dziesięcioletniego wysiłku modernizacji greckiej armii, zainicjowanego przez premiera Kyriakosa Mitsotakisa w kwietniu 2025 r. Grecja planuje przeznaczyć do 2036 r. około 28 mld euro na przebudowę sił zbrojnych, w tym na zakup do 40 amerykańskich myśliwców F-35 oraz fregat morskich z Francji i Włoch. Greckie wydatki na obronność zbliżają się obecnie do 3,5% PKB, co stawia kraj w czołówce państw NATO o najwyższym udziale wydatków na zbrojenia, obok Polski i państw bałtyckich. Grecki minister obrony Nikos Dendias zauważył, że wymogi technologiczne odstraszania uległy znaczącej zmianie.

Współczesne konflikty zmieniły już parametry obrony wojskowej i odstraszania.

Współpraca strategiczna i eksport obronny

Transakcja odzwierciedla dwustronne partnerstwo strategiczne, które nabrało tempa w 2010 r. po dyplomatycznym zerwaniu stosunków między Izraelem a Turcją w następstwie incydentu z udziałem statku Mavi Marmara. Podczas gdy kilka państw Unii Europejskiej, takich jak Irlandia, Hiszpania i Słowenia, wstrzymało lub ograniczyło transakcje zbrojeniowe z Izraelem od 2023 r., Grecja zacieśniła współpracę w zakresie zakupów. Izrael odnotował w ubiegłym roku ponad 19 mld dolarów całkowitego eksportu obronnego, co oznacza wzrost o 30% w stosunku do 2024 r. Poprzednie dwustronne kontrakty między tymi krajami obejmowały projekt o wartości 1,65 mld dolarów z firmą Elbit Systems, mający na celu utworzenie szkoły szkolenia lotniczego w południowej Grecji, a także planowane dostawy pocisków przeciwpancernych i wyrzutni rakietowych.