Witkoff i Kushner: Putin zgodził się na udział Europejczyków w rozmowach pokojowych w sprawie Ukrainy

Miejsce przy stole dla Europy

Amerykańscy wysłannicy specjalni Steve Witkoff i Jared Kushner spotkali się w czwartek, 12 listopada, w Moskwie z Władimirem Putinem. Rozmowy trwały cztery i pół godziny. Witkoff przekazał, że rosyjski prezydent zgodził się na dołączenie europejskich urzędników do kolejnej rundy negocjacji w sprawie zakończenia wojny na Ukrainie. Kushner dodał, że wysłannicy dostrzegli pewne zmiany w podejściu strony europejskiej i mają nadzieję na włączenie Europy w format wielostronny. Wysłannicy przybyli na Kreml bezpośrednio z Abu Zabi, gdzie 10 i 11 listopada odbyły się rozmowy trójstronne między Rosją, Ukrainą a Stanami Zjednoczonymi. Były to pierwsze bezpośrednie negocjacje między delegacjami Rosji i Ukrainy od dziewięciu miesięcy, w których przedstawiciele Unii Europejskiej uczestniczyli bez bezpośredniego udziału w rozmowach.

Putin wyklucza europejskie wojska

Putin podtrzymał sprzeciw wobec jakiejkolwiek roli Europy w powojennym systemie bezpieczeństwa Ukrainy. Poinformował wysłanników, że obecność obcych wojsk na Ukrainie jest dla Rosji nieakceptowalna, ponieważ zagraża jej bezpieczeństwu. Putin zapytał, co oznaczałoby rozmieszczenie europejskich oddziałów po zawarciu pokoju, dodając, że w jego ocenie wojna wznowiłaby się natychmiast. Zapewnił, że pozostanie nieugięty w swoich maksymalistycznych żądaniach i zaproponował tymczasowy rozejm w jednym z kluczowych miast na linii frontu, nie wymieniając go jednak w raportach. Moskwa powtórzyła również swoje żądania dotyczące terytoriów, które uważa za anektowane.

Spór o ład bezpieczeństwa w Europie

Dążenie Kremla do ustanowienia nowego ładu bezpieczeństwa w Europie wywołało ostrą reakcję. Jurij Uszakow, doradca Putina ds. międzynarodowych, stwierdził, że obecny europejski system bezpieczeństwa przestał działać i wezwał do stworzenia nowej, niepodzielnej architektury. Dodał, że Europejczycy powinni zdecydować, czy popierają zakończenie wojny, czy jej kontynuację, a ich dotychczasowe działania wskazują na tę drugą opcję. Uszakow określił rozmowy w Abu Zabi jako konstruktywne i produktywne, zapowiadając kontynuację negocjacji. Jak podaje Financial Times, europejscy przywódcy odrzucili te postulaty. Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa, który w czwartek w Dublinie gościł Wołodymyra Zełenskiego i innych liderów, powiedział:

„Nie ma potrzeby wyważania otwartych drzwi.”

Rosyjscy urzędnicy wielokrotnie powtarzali, że ustalenia na kontynencie wymagają przebudowy, w tym zakazu dalszej ekspansji NATO, zakończenia ćwiczeń w pobliżu rosyjskiej granicy oraz wycofania wojsk i sprzętu z wschodniej flanki Sojuszu. W wielu europejskich stolicach żądania te odczytywane są jako próba przywrócenia strefy wpływów Moskwy.

Dublin i kolejne kroki

Po wizycie w Moskwie Witkoff i Kushner spotkali się późnym wieczorem w czwartek w Dublinie z Zełenskim, który uczestniczył w spotkaniu Europejskiej Wspólnoty Politycznej. Witkoff zapowiedział, że wysłannicy przekażą Zełenskiemu szczegółowe informacje o przebiegu rozmów. Zełenski stwierdził w środę, że przed 2027 rokiem może pojawić się szansa na zawieszenie broni. Ostrzegł, że Europa musi uważnie śledzić dyskusje USA i Rosji na temat możliwych nowych ram bezpieczeństwa między Europą a Rosją. Liderzy UE mają omówić rozmowy pokojowe w sprawie Ukrainy w piątek, 13 listopada, w Dublinie, choć europejskie rządy pozostają sceptyczne wobec możliwości przełomu.