USA, Rosja i Ukraina rozpoczynają rozmowy w Abu Zabi 10 i 11 listopada

Kto zasiądzie do stołu

Trójstronne rozmowy zaplanowano na 10 i 11 listopada w Abu Zabi, stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich, pod mediacją USA. Jak podaje Al Jazeera, amerykańskiej delegacji przewodniczyć będą wysłannicy specjalni Steve Witkoff i Jared Kushner. Będą to pierwsze tego typu rozmowy od dziewięciu miesięcy. Zespołem ukraińskim pokieruje Rustem Umierow, główny negocjator Kijowa i szef wywiadu zagranicznego, o czym informuje Kyiv Independent. W spotkaniu mają wziąć udział także Dawid Arachamija, szef frakcji parlamentarnej prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, oraz szef biura prezydenta. Oczekuje się, że zarówno Rosja, jak i Ukraina wyślą swoje zespoły negocjacyjne na spotkanie z delegacją amerykańską.

Czego oczekuje Waszyngton

Przedstawiciel USA poinformował dziennikarzy przed rozpoczęciem rozmów, że zarówno Rosja, jak i Ukraina wykazują pewną elastyczność w prywatnych kontaktach w kwestii możliwej wymiany terytoriów. Kijów oczekuje wycofania się Rosji do granic sprzed wojny, podczas gdy Władimir Putin chce, aby cały obwód doniecki znajdował się pod rosyjską kontrolą. Rosja okupuje około 20% terytorium Ukrainy, w tym Krym i części wschodniego Donbasu, co stanowi aneksję nieuznawaną przez społeczność międzynarodową. Urzędnik stwierdził, że porozumienie terytorialne najprawdopodobniej zostanie osiągnięte pod koniec negocjacji, po ustaleniu innych kwestii, takich jak powojenna architektura bezpieczeństwa. Centralnym tematem mają być gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy, wzorowane na ochronie, jaką NATO zapewnia w ramach artykułu 5. Urzędnik wyraził powściągliwy optymizm co do możliwości osiągnięcia postępu, ostrzegając jednocześnie, że rozmowy będą wymagały czasu.

Wątpliwości w Oslo i Brukseli

Premier Norwegii Jonas Gahr Støre powiedział POLITICO, że podchodzi ostrożnie do tego, co może przynieść nowa runda rozmów, i zakwestionował optymizm Donalda Trumpa, jakoby porozumienie było blisko. Støre stwierdził, że Abu Zabi powinno być pierwszym krokiem, a jednym z jego rezultatów powinno być wyznaczenie kolejnego spotkania w bardzo krótkim terminie. Wymienił możliwe punkty agendy, w tym zawieszenie broni na Morzu Czarnym w celu zabezpieczenia dostaw zboża, wstrzymanie ataków na infrastrukturę energetyczną, zamrożenie linii frontu oraz wymianę jeńców. Rządy europejskie nie są formalnymi uczestnikami formatu trójstronnego, ale Francja ogłosiła, że delegacje europejskie udadzą się do Abu Zabi. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen powiedziała, że UE będzie obecna u boku swoich partnerów, a rzeczniczka Paola Pinho dodała, że Bruksela chce wypracować wspólne stanowisko i że rozmowy o bezpieczeństwie europejskim muszą nastąpić po zakończeniu wojny. Wysiłki pokojowe, wraz ze wsparciem dla Ukrainy i jej finansowaniem, mają zostać omówione na nieformalnej Radzie Europejskiej w Dublinie 13 listopada.

Pogląd Trumpa

W wywiadzie dla programu 60 Minutes stacji CBS, wyemitowanym 9 listopada, Trump powiedział, że wierzy w możliwość osiągnięcia porozumienia z Rosją i że Ukraina ostatecznie będzie miała nieco inny kształt. Nie wyjaśnił, co miał na myśli ani jakie zmiany terytorialne uważa za możliwe. Sekretarz stanu USA Marco Rubio, przemawiając przed wyjazdem do Paryża na rozmowy z ministrami spraw zagranicznych G7, powiedział, że dostrzega postępy w pracach nad powojennymi ustaleniami dotyczącymi bezpieczeństwa Ukrainy i Europy. Rubio zasugerował, że po rozmowach przeprowadzonych w tym tygodniu mogą nastąpić kolejne kroki. USA podpisały również umowę na zakup rosyjskiego oleju napędowego, co zdaniem krytyków może zapewnić Moskwie dodatkowe dochody na kontynuowanie wojny.

Co dalej

Von der Leyen rozpoczyna 9 listopada wizytę w Rumunii i Bułgarii, gdzie zamierza podkreślić, że zagrożenia dla bezpieczeństwa na Morzu Czarnym eskalują i że należy przywrócić tam swobodę żeglugi. Poparła również wezwanie Zełenskiego do zawieszenia broni obejmującego infrastrukturę żywnościową i energetyczną. Runda w Abu Zabi kończy się 11 listopada, a wysłannicy USA mogą następnie udać się do Rosji na spotkanie z Putinem.