Erdogan planuje start w wyborach prezydenckich w 2028 roku dzięki przyspieszonemu głosowaniu

Zapowiedź startu w wyborach w kwietniu 2028 roku

Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan planuje ubiegać się o kolejną kadencję, przesuwając termin następnych wyborów na 16 kwietnia 2028 roku. Mehmet Ucum, główny doradca prezydenta i wiceprzewodniczący Rady ds. Polityki Prawnej przy Prezydencie, ogłosił ten plan podczas wystąpienia przed Turecką Federacją Prasową 17 września 2026 roku. Zgodnie z kalendarzem wyborczym głosowanie powinno odbyć się 7 maja 2028 roku, jednak przyspieszenie terminu o trzy tygodnie umożliwi Erdoganowi start w wyścigu. Ucum przekazał, że 72-letni przywódca, rządzący Turcją od 2003 roku, wystartuje w wyborach, które mają być jego ostatnią kadencją.

„Jeśli 360 ustawodawców poprze decyzję o zwołaniu nowych wyborów, odbędą się one 16 kwietnia 2028 roku.”

Mechanizm konstytucyjny i arytmetyka parlamentarna

Zgodnie z turecką konstytucją prezydent może sprawować urząd przez dwie pięcioletnie kadencje. Przepis wprowadzony w 2017 roku pozwala jednak urzędującemu prezydentowi na start w dodatkowych wyborach, jeśli parlament przegłosuje samorozwiązanie i zwoła przedterminowe głosowanie w trakcie drugiej kadencji. Erdogan wygrywał wybory w 2014, 2018 i maju 2023 roku, a doradcy prawni argumentują, że przejście na system prezydencki w 2017 roku zresetowało licznik kadencji w 2018 roku. Aby uruchomić mechanizm przedterminowych wyborów, Wielkie Zgromadzenie Narodowe wymaga większości trzech piątych głosów, czyli 360 na 600 miejsc. Koalicja rządząca Partii Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP) oraz Partii Narodowego Działania (MHP) Devleta Bahceliego kontroluje obecnie 326 miejsc, co oznacza brak 34 głosów do wymaganego progu.

Dziedzictwo referendum z 2017 roku

Proponowana data 16 kwietnia ma znaczenie symboliczne, ponieważ przypada w rocznicę referendum konstytucyjnego z 2017 roku, które ustanowiło w Turcji system prezydencki. W głosowaniu 16 kwietnia 2017 roku wyborcy poparli zmiany konstytucyjne stosunkiem głosów 51,41% do 48,59%, przy frekwencji wynoszącej 85,43%. Reforma zlikwidowała urząd premiera, przekazała szerokie uprawnienia wykonawcze głowie państwa i pozwoliła prezydentowi na zachowanie przywództwa w partii. Przed tą zmianą Erdogan przez jedenaście lat pełnił funkcję premiera po zwycięstwie AKP w wyborach parlamentarnych w listopadzie 2002 roku.

Tak (Reforma konstytucyjna)51,41%

Nie (Reforma konstytucyjna)48,59%

Tak (Reforma konstytucyjna)

51.41 %

Nie (Reforma konstytucyjna)

48.59 %

Dane z tekstu artykułu

Przeszkody opozycji i dynamika sukcesji

Ogłoszenie następuje po miesiącach wewnętrznych dyskusji wewnątrz AKP dotyczących sukcesji, w których minister spraw zagranicznych Hakan Fidan, były szef wywiadu, wyrósł na głównego kandydata. Erdogan odniósł się niedawno do nadchodzących wyzwań politycznych podczas wizyty w Rize.

„W tej jedności i solidarności odnawiam wiarę w to, że z Bożą pomocą pomyślnie przejdziemy przez nadchodzące wybory.”

Rzecznik partii Omer Celik początkowo odrzucił sugestie o rychłym głosowaniu.

„To nie był sygnał przedterminowych wyborów. Nie mamy wyborów w naszym programie.”

Tymczasem najpoważniejszy rywal polityczny Erdogana, odsunięty od władzy burmistrz Stambułu Ekrem Imamoglu, mierzy się z poważnymi barierami prawnymi po skazaniu na 25 miesięcy więzienia za obrazę funkcjonariusza publicznego. Imamoglu został zatrzymany w marcu 2025 roku w związku z innymi zarzutami, a niedawny wyrok sądu zawiera formalny zakaz działalności politycznej, który uniemożliwi mu ubieganie się o urząd publiczny, jeśli zostanie utrzymany w mocy przez sąd apelacyjny.