EBC podnosi stopę depozytową do 2,25 proc., pierwsza podwyżka od września 2023 r., by zwalczyć inflację na poziomie 3,2 proc. napędzaną wojną w Iranie

Decyzja

11 czerwca EBC ogłosił podwyżkę stopy depozytowej o ćwierć punktu procentowego – z 2 proc. do 2,25 proc. Była to pierwsza zmiana stóp od czerwca 2025 r. i pierwsza podwyżka od września 2023 r. Rada Prezesów licząca 29 członków podjęła decyzję po tym, jak inflacja w 21-krajowej strefie euro sięgnęła w maju 3,2 proc., znacznie powyżej celu banku wynoszącego 2 proc.

„Wojna na Bliskim Wschodzie wywiera presję inflacyjną, a decyzja o podwyżce stóp jest odporna na różne scenariusze rozwoju szoku.”

Co napędzało ceny

Inflacja w marcu i kwietniu wynosiła zaledwie 1,9 proc., czyli blisko celu. Jednak konflikt, który rozpoczął się, gdy Izrael i Stany Zjednoczone zaatakowały Iran pod koniec lutego, zablokował Cieśninę Ormuz na ponad 100 dni, odcinając około jednej piątej światowych dostaw ropy i gazu. Gwałtowny wzrost kosztów energii i paliw podbił ceny konsumenckie w całej strefie. W Holandii inflacja sięgnęła w maju 3,5 proc.

Prognozy i ryzyko

Według scenariusza bazowego EBC, inflacja w całym 2026 r. wyniesie 3 proc., by w 2027 r. spaść do 2,3 proc., a w 2028 r. powrócić do 2 proc. Bank obniżył jednocześnie prognozę wzrostu gospodarczego dla 21 krajów do 0,8 proc., obwiniając wojnę o wyższe ceny surowców i słabsze nastroje. Prezes Christine Lagarde ostrzegła, że perspektywy zależą od intensywności i czasu trwania szoku energetycznego.

Reakcje rynków i banków

Rynki finansowe spodziewały się tego ruchu od co najmniej miesiąca, a kilka belgijskich banków – Argenta, BNP Paribas Fortis, VDK – już wcześniej podniosło oprocentowanie depozytów. Większość analityków spodziewa się w tym roku dwóch kolejnych podwyżek o ćwierć punktu, choć wpływ na stopy kredytów hipotecznych będzie prawdopodobnie ograniczony, ponieważ ścieżka zacieśniania jest już wyceniona. Bert Colijn, ekonomista ING ds. strefy euro, stwierdził, że historycznie ostrożne podejście jest zrozumiałe w obliczu słabej gospodarki.

„Wtedy mieliśmy silniejszą gospodarkę. Wszyscy siedzieli w domach przez koronawirusa i oszczędzali pieniądze, bo nie mogli jechać na wakacje. Teraz gospodarka nie jest zła, ale też nie jest świetna, więc EBC jest bardziej ostrożny.”

Co to oznacza dla gospodarstw domowych

Oszczędzający stopniowo zyskują, podczas gdy kredytobiorcy ponoszą wyższe koszty. Pod droższy kredyt EBC chce schłodzić popyt, a tym samym opanować ceny. Colijn zauważył jednak, że zacieśnienie polityki pieniężnej nie może ponownie otworzyć szlaku morskiego. Jego zdaniem ważniejszym celem jest zapobiegnięcie powtórce błędu polityki sprzed inwazji na Ukrainę, gdy bank centralny działał zbyt późno i stracił kontrolę nad oczekiwaniami inflacyjnymi.

„Podwyżka stóp procentowych nie otworzy Cieśniny Ormuz. Mimo to ważne jest, aby EBC działał. Cztery lata temu byli z opóźnieniem w podwyżkach stóp i nie chcą powtórzyć tego błędu.”