Bułgaria wybiera prezydenta: Iliana Jotowa mierzy się z Andrejem Giurowem w drugiej turze

Lokale wyborcze otwarte

Lokale wyborcze w Bułgarii zostały otwarte w niedzielę 1 listopada o godz. 7:00 czasu lokalnego. Druga tura wyborów prezydenckich to starcie urzędującej prezydent Iliany Jotowej z Andrejem Giurowem, 50-letnim ekonomistą, który na początku 2026 roku pełnił funkcję tymczasowego premiera. Głosowanie potrwa do godz. 20:00 czasu lokalnego (19:00 w Polsce i we Włoszech). Druga tura była konieczna, ponieważ żaden z 27 kandydatów w pierwszej turze nie uzyskał bezwzględnej większości głosów. 62-letnia Jotowa w przeszłości była deputowaną do Parlamentu Europejskiego.

Pierwsza tura i jej następstwa

Pierwsza tura odbyła się w niedzielę 25 października. Jotowa zajęła pierwsze miejsce, a Giurow drugie. Źródła podają nieco inne wyniki procentowe. Raport polski wskazuje na 34,7% i 31,9%, niemiecki na 34,76% i 31,95%, a Tgcom24 na 34,75% i 31,95%. Jotowa była w tej turze wspierana przez rządzącą partię Postępowa Bułgaria oraz socjalistów, a przed drugą turą zyskała również poparcie prorosyjskich nacjonalistów. Polski raport zauważa, że w lokalach wyborczych za granicą prowadził Giurow z wynikiem 45,7%, podczas gdy Jotowa zajęła drugie miejsce z 22,7%, co stanowi wzorzec odmienny od głosowania krajowego.

Stawka wyborów

Jotowa prowadziła kampanię na rzecz utrzymania europejskiego kursu Bułgarii przy jednoczesnej poprawie relacji z Moskwą i zniesieniu sankcji wobec Rosji. Według newsORF opowiadała się również za pokojowym rozwiązaniem konfliktu na Ukrainie poprzez negocjacje z Rosją. Oczekuje się, że będzie kontynuować ostrożną linię premiera Rumena Radewa, którego była zastępczynią, zanim ten ustąpił ze stanowiska głowy państwa. Giurow, były wiceprezes banku centralnego, jest wspierany przez opozycyjny proeuropejski sojusz Kontynuujemy Zmianę wraz z Demokratyczną Bułgarią. Oczekuje się, że przyjmie bardziej zdecydowaną linię prozachodnią, w tym zacieśnienie więzi z NATO i zwiększenie wsparcia dla Ukrainy. Zwycięstwo Jotowej mogłoby utrzymać prezydenturę w rękach rządzącej większości, co mogłoby osłabić mechanizmy kontroli i równowagi w państwie.

Koszty życia i test dla rządu

Rosnące koszty życia i drogie paliwo niepokoją wyborców w jednym z najbiedniejszych krajów UE, jak podaje newsORF. Druga tura jest postrzegana jako test dla rządu po pół roku sprawowania władzy, ponieważ partia rządząca bezpośrednio popiera Jotową. Radew opuścił urząd prezydenta w styczniu, aby wziąć udział w wyborach parlamentarnych i zakończyć kryzys polityczny w kraju. Jotowa, ówczesna wiceprezydent, przejęła obowiązki głowy państwa i została pierwszą kobietą na tym stanowisku w historii kraju. Prezydent jest wybierany na pięcioletnią kadencję i pełni głównie funkcje reprezentacyjne, a wyborcy oddają głos na parę prezydencką.