Starmer odchodzi, Burnham przejmuje stery: wstrząsy polityczne w Wielkiej Brytanii i wzrost wydatków na obronność

Starmer odchodzi, Burnham wznosi się

Keir Starmer zrezygnował ze stanowiska premiera w poniedziałek, uruchamiając proces szybkiej sukcesji. Posłowie Partii Pracy szybko skupili się wokół Andy'ego Burnhama, burmistrza Wielkiego Manchesteru, który właśnie wygrał wybory uzupełniające w okręgu Makerfield po odejściu Josha Simonsa. Kemi Badenoch, liderka opozycji, obrazowo opisała tę sytuację, twierdząc, że 

„w plecach premiera tkwi 400 noży.”

Burnham, były student literatury pochodzący z klasy robotniczej, nawiązał do maksymy poety Tony'ego Harrisona, że „twoje życie zależy od twojej umiejętności panowania nad słowami”. Jego wydarzenie „koronacyjne”, masowe selfie z 200 posłami w Westminster Hall, przypieczętowało jego status domniemanego następnego premiera.

Plan obronny: Healey odchodzi, Jarvis dostarcza

W jednym z ostatnich aktów Starmera przed odejściem z urzędu, rząd opublikował we wtorek długo odkładany plan inwestycji obronnych. Łączne dodatkowe finansowanie w ciągu najbliższych czterech lat ma wzrosnąć o od 14,5 do 15 miliardów funtów w porównaniu z wcześniej zaplanowanymi podwyżkami, co stanowi poprawę w stosunku do wcześniejszej propozycji Starmera wynoszącej 13,5 miliarda funtów, ale wciąż jest poniżej 18 miliardów funtów, których domagał się były minister obrony John Healey, który zrezygnował w tym miesiącu w proteście. Nowy minister obrony Dan Jarvis przerobił plan, aby priorytetowo potraktować gotowość bojową i systemy autonomiczne, w tym bezzałogowe pojazdy naziemne do zaopatrzenia i ewakuacji rannych.

Żądanie Healeya18

Początkowy plan Starmera13,5

Zrewidowany plan (dolna granica)14,5

Zrewidowany plan (górna granica)15

Żądanie Healeya

18 mld GBP

Początkowy plan Starmera

13.5 mld GBP

Zrewidowany plan (dolna granica)

14.5 mld GBP

Zrewidowany plan (górna granica)

15 mld GBP

Dane z tekstu artykułu

Wyścig o stanowisko kanclerza i obawy podatkowe

Wraz z niemal pewnym wyniesieniem Burnhama, uwaga skupia się na jego wyborze do gabinetu. Rachel Reeves, obecna kanclerz skarbu, powiedziała, że ma „niedokończone sprawy” i zbiera poparcie, ale jej zastąpienie wydaje się prawdopodobne. Rynki finansowe jak na razie przyjęły perspektywę premierostwa Burnhama spokojnie, choć rentowności 10-letnich obligacji skarbowych początkowo wzrosły. Tom Stevenson, dyrektor inwestycyjny w Fidelity International, zauważył, że w konkursie na przywództwo

„ludzie są zmuszeni składać obietnice finansowe i gospodarcze, których nie chcą składać.”

Zarządzający majątkiem obawiają się, że Burnham, ograniczony obietnicą wyborczą Partii Pracy, że nie podniesie podatku dochodowego, ubezpieczenia społecznego ani VAT-u, zamiast tego uderzy w majątek i aktywa, co może zdestabilizować rynek obligacji i podnieść koszty pożyczek. Pierwszy budżet Burnhama, oczekiwany w październiku, już zapowiada lato intensywnych spekulacji.

Zobowiązanie Burnhama wobec Ukrainy i polityka zagraniczna

Polityka zagraniczna szybko stała się kluczowym tematem. Yvette Cooper, minister spraw zagranicznych, powiedziała po rozmowie z Burnhamem:

„Mogę powiedzieć... że on w 100 procentach popiera nasze niezachwiane wsparcie dla Ukrainy. Wiem, że jest fundamentalnym zwolennikiem NATO i naszej wspólnej zdolności odstraszania.”

Nalega się na wczesną wizytę w Kijowie, aby zademonstrować zaangażowanie, zwłaszcza gdy Ukraina nadal atakuje rosyjskie cele za pomocą dronów. Burnham musi również zarządzać relacjami ze Stanami Zjednoczonymi za czasów Donalda Trumpa oraz uspokajać sojuszników z NATO, że Wielka Brytania zwiększy wydatki na obronność do 3 procent PKB, co było celem wyznaczonym przez Healeya.

Zielona księga dotycząca mediów budzi sprzeciw

Osobno rząd opublikował zieloną księgę dotyczącą strategii medialnej zatytułowaną „Watch this space”, przedstawioną przez Iana Murraya, ministra ds. przemysłów kreatywnych. Dokument, choć mający na celu wzmocnienie nadawców publicznych wobec serwisów streamingowych, ponownie wzbudził obawy dotyczące regulacji prasy. Krytycy postrzegają go jako krok w kierunku rządowego nadzoru nad organizacjami informacyjnymi, będący spuścizną raportu Levesona, który wielu dziennikarzy odrzuca. Konsultacje natychmiast wywołały reakcję ze strony tych, którzy ostrzegają przed zagrożeniami dla wolności słowa.