Demokratyczna Republika Konga: ponad 8000 przypadków eboli i 3901 ofiar śmiertelnych w obliczu kryzysu ochrony zdrowia

Rosnąca liczba ofiar i zasięg geograficzny

Demokratyczna Republika Konga potwierdziła 8067 przypadków eboli i 3901 zgonów według stanu na 26 września 2026 r., jak podaje krajowy instytut zdrowia publicznego. Jest to siedemnasta epidemia w historii kraju, która pod względem liczby zakażeń i ofiar przewyższyła wybuch choroby z lat 2018–2020. Transmisja wirusa objęła 63 strefy zdrowotne w siedmiu z 26 prowincji, dotykając głównie Ituri, Kiwu Północnego, Haut-Uele oraz Tshopo. Władze sanitarne ogłosiły wybuch epidemii 15 maja 2026 r. po zidentyfikowaniu szczepu Bundibugyo. Co najmniej 2070 pacjentów wyzdrowiało, co daje współczynnik śmiertelności na poziomie 48,4%. Epidemia zajmuje drugie miejsce pod względem liczby ofiar na świecie po kryzysie w Afryce Zachodniej z lat 2014–2016, który spowodował ponad 11 000 zgonów w Gwinei, Liberii i Sierra Leone.

Zapaść ochrony zdrowia i braki w zaopatrzeniu

Prowincjonalne systemy opieki zdrowotnej zmagają się z dotkliwymi brakami kadrowymi, a placówki medyczne mają trudności z przyjmowaniem pacjentów. Światowa Organizacja Zdrowia poinformowała, że w kraju brakuje pracowników medycznych do obsługi oddziałów izolacyjnych i punktów segregacji. Personel medyczny wielokrotnie strajkował z powodu niewypłaconych i opóźnionych wynagrodzeń, co doprowadziło do krytycznych luk kadrowych. Africa CDC potwierdziło, że od maja 2026 r. z powodu zakażenia ebolą zmarło 50 pracowników ochrony zdrowia. Standardowa opieka medyczna uległa ograniczeniu, a UN OCHA odnotowało 13% spadek świadczenia podstawowych usług zdrowotnych w prowincji Ituri między kwietniem a czerwcem.

Pośredni wpływ epidemii odzwierciedla zarówno ograniczoną dostępność usług zdrowotnych wynikającą z presji kadrowej i operacyjnej, jak i zmniejszony popyt, ponieważ strach przed zakażeniem i izolacją zniechęca do szukania pomocy.

Nieufność społeczna i śmiertelna przemoc

Sceptycyzm społeczny i wrogość wobec polityki walki z epidemią doprowadziły do ataków na ratowników i lokalnych urzędników. W Butembo, pełniący obowiązki przewodniczącego federalnego komitetu wykonawczego partii UDPS, Marie-Celestin Karondwa, został w niedzielę pobity na śmierć po wystąpieniu w audycji radiowej poświęconej profilaktyce chorób. Napastnicy zaatakowali Karondwę, zrabowali jego mienie i podpalili jego dom, zanim zmarł on w wyniku odniesionych obrażeń. Partia rządząca oświadczyła, że Karondwa stał się celem ataku za obronę faktów dotyczących wirusa i zagrożenia, jakie stanowi on dla populacji. W sobotę w oddzielnym zbrojnym ataku na punkt kontroli higienicznej w terytorium Beni zginął jeden pracownik medyczny, a kilku zostało rannych. Światowa Organizacja Zdrowia w swoim raporcie zwróciła uwagę na wysoki odsetek zgonów poza placówkami klinicznymi.

Utrzymujący się wysoki wskaźnik śmiertelności, a zwłaszcza wysoka liczba zgonów w społecznościach, podkreślają powagę choroby oraz ciągłe wyzwania w zakresie terminowego wykrywania przypadków i wczesnego, odpowiedniego dostępu pacjentów do opieki.

Badania eksperymentalne i bariery w powstrzymaniu epidemii

Działania ratunkowe napotykają na ciągłe zagrożenie bezpieczeństwa, aktywność grup zbrojnych oraz przemieszczanie się ludności w pobliżu granic z Sudanem Południowym, Ugandą i Rwandą. Africa CDC zaobserwowało, że tygodniowa liczba zakażeń ustabilizowała się w częściach Ituri i Haut-Uele, choć agencja podkreśliła, że transmisja nie jest pod kontrolą. Pracownicy medyczni nie dysponują zatwierdzonymi szczepionkami ani lekami terapeutycznymi na szczep Bundibugyo, a władze sanitarne zgłosiły niską liczbę łóżek w Ituri oraz całkowity brak dawek szczepionki eksperymentalnej w prowincji Tshopo. Zespoły kliniczne podają dawki szczepionki Ervebo, zatwierdzonej przeciwko szczepowi Zair, ochotnikom z personelu pierwszej linii w ramach badań klinicznych.