Badania: wysokie spożycie cukru pogarsza uszkodzenia mikrobiomu jelitowego podczas antybiotykoterapii

Badanie łączy spożycie cukru z uszkodzeniami po antybiotykach

Badanie kliniczne opublikowane w Nature 30 września 2026 roku pokazuje, że spożywanie dużych ilości cukru podczas przyjmowania antybiotyków przyspiesza uszkodzenia mikrobiomu jelitowego. Naukowcy koordynowani przez Memorial Sloan Kettering Cancer Center w Nowym Jorku, we współpracy z New York University oraz City of Hope, zbadali wpływ poszczególnych składników diety na różnorodność bakterii w trakcie leczenia. Antybiotyki są niezbędne w zwalczaniu infekcji, jednak odmiany o szerokim spektrum działania eliminują również pożyteczne bakterie jelitowe, które regulują funkcje odpornościowe i wspomagają trawienie. Badanie wykazało, że pacjenci spożywający słodkie produkty i napoje doświadczyli mierzalnego spadku różnorodności bakterii. Współautor badania, Jonas Schluter, wskazał na znaczenie identyfikacji działań profilaktycznych podczas terapii.

Nasze badanie sugeruje, że modyfikacja diety w trakcie i po zakończeniu stosowania antybiotyków, w szczególności poprzez ograniczenie spożycia słodyczy, mogłaby pomóc w tym zakresie.

Szczegółowe monitorowanie diety pacjentów po przeszczepach

Analiza objęła nawyki żywieniowe oraz próbki biologiczne 173 hospitalizowanych pacjentów z nowotworami krwi, przechodzących przeszczepienie allogenicznych komórek macierzystych lub szpiku kostnego. Przed przeszczepem osoby te otrzymały intensywną chemioterapię, a w niektórych przypadkach radioterapię, co osłabiło ich układ odpornościowy. Każdy uczestnik otrzymał co najmniej jeden antybiotyk podczas pobytu w szpitalu w celu zapobiegania lub leczenia infekcji, przy czym 80% pacjentów przyjmowało antybiotyki o szerokim spektrum. Zespół badawczy odnotował 9419 posiłków i śledził poszczególne produkty spożywcze, korzystając z danych żywieniowych dostarczonych przez szpitalne serwisy żywieniowe oraz raportów pacjentów. Aby zmierzyć biologiczne skutki tego spożycia, naukowcy pobrali i poddali sekwencjonowaniu 1009 próbek kału od 158 uczestników.

Namnażanie bakterii opornych i ryzyko kliniczne

Analiza zbiorów danych żywieniowych i biologicznych ujawniła bezpośrednią zależność ilościową między spożyciem cukru a zaburzeniami mikrobiologicznymi. Na każde 100 gramów cukru spożytego w ciągu 48 godzin przed podaniem antybiotyku naukowcy odnotowali dodatkową redukcję różnorodności alfa o 21% (wskaźnik mierzący różnorodność gatunków bakterii w jelitach). Połączenie diety wysokocukrowej z antybiotykami o szerokim spektrum zwiększyło również prawdopodobieństwo namnażania się szkodliwych szczepów bakterii w przewodzie pokarmowym. Wśród tych oportunistycznych patogenów znalazł się Enterococcus faecium, gatunek znany z wywoływania infekcji trudnych do leczenia standardowymi terapiami przeciwdrobnoustrojowymi. Współautor badania, Marcel van den Brink, podkreślił spójność tych wyników w różnych ocenach statystycznych.

Niezależnie od tego, jak analizowaliśmy dane, ten sam sygnał pojawiał się nieustannie.

Implikacje dla opieki onkologicznej i przyszłych badań

U pacjentów z nowotworami hematologicznymi zachowanie mikrobiomu jelitowego bezpośrednio koreluje z powrotem do zdrowia i przeżywalnością. Poważne zaburzenia mikrobiologiczne w tej populacji wiążą się z wyższymi wskaźnikami śmiertelności oraz większą podatnością na ciężkie infekcje szpitalne. Naukowcy podkreślili, że interwencja dietetyczna stanowi zmienną, którą zespoły kliniczne mogą kontrolować podczas intensywnych schematów przeciwdrobnoustrojowych. Opracowanie ukierunkowanych protokołów żywieniowych mogłoby pomóc chronić wrażliwych pacjentów przed ubocznymi skutkami farmakoterapii bez osłabiania skuteczności antybiotyków. Współautor badania, Jonathan Peled, przedstawił kolejny etap badań niezbędny do przeniesienia tych obserwacji do praktyki klinicznej.

Ważnym kolejnym krokiem będzie zaprojektowanie badań klinicznych w celu zweryfikowania, czy krótkoterminowe zmiany w diecie mogą poprawić wyniki kliniczne pacjentów.