Liczba migrantów docierających do Europy drogą morską spadła o 39%, liczba ofiar śmiertelnych wzrosła do 2292

Spadek liczby przyjazdów przy rosnącej liczbie ofiar

Nieregularne przyjazdy migrantów i uchodźców do Europy drogą morską spadły o 39% w ciągu pierwszych ośmiu i pół miesiąca 2026 r. w porównaniu z analogicznym okresem 2025 r. Dane opublikowane 17 września przez Międzynarodową Organizację ds. Migracji (IOM) odnotowują około 60 000 przyjazdów do 15 września, w porównaniu z 98 040 w tym samym okresie roku poprzedniego. Pomimo spadku całkowitej liczby prób przepraw, liczba odnotowanych zgonów i zaginięć wzrosła z 1999 w 2025 r. do co najmniej 2292 w 2026 r. Agencja zauważyła, że ze względu na to, iż wiele katastrof statków i zaginięć nie jest rejestrowanych, rzeczywista liczba ofiar jest wyższa. Wiele podróży nadal odbywa się na przeludnionych, nieprzystosowanych jednostkach wypływających z wybrzeży Libii. Dyrektor generalna IOM Amy Pope zauważyła, że dane pokazują, iż migranci podejmują coraz bardziej niebezpieczne podróże.

Ludzie wciąż giną i znikają w alarmującej liczbie, próbując dotrzeć w bezpieczne miejsce.

Analiza szlaków od Włoch po Grecję i Hiszpanię

Szlak środkowośródziemnomorski z Afryki Północnej do Włoch odnotował największy spadek liczby przepraw, przy czym liczba przyjazdów spadła o 55%. Włoskie władze zarejestrowały 21 393 przyjazdy do połowy września, co stanowi mniej niż połowę całkowitej liczby odnotowanej w tym samym okresie 2025 r. Liczba ofiar śmiertelnych wzdłuż tego konkretnego korytarza wzrosła z 844 do 996. Grecja odnotowała mniejszy spadek liczby przyjazdów przy jednoczesnym wzroście liczby zgonów na morzu z 284 do 417 na szlaku wschodniośródziemnomorskim. Wzdłuż szlaków morskich prowadzących do Hiszpanii spadła zarówno ogólna liczba przepraw, jak i przyjazdów, chociaż 879 osób zginęło lub zaginęło na tych śródziemnomorskich i atlantyckich trasach.

Czynniki wypychające i przechwycenia na morzu

IOM uznaje przejścia przez Morze Śródziemne i Atlantyk za najbardziej niebezpieczne morskie szlaki migracyjne na świecie. Ankiety agencji przeprowadzone wzdłuż szlaku środkowośródziemnomorskiego wykazały, że większość podróżnych wskazywała trudności ekonomiczne jako główny powód wyjazdu, a następnie konflikty zbrojne i ukierunkowaną przemoc. Regionalne przesiedlenia nadal napędzają wyjazdy, w tym ponad 104 000 osób, które niedawno uciekły przed wojną w Jemenie, a także ludzi opuszczających Liban i Syrię. Od stycznia do połowy września 2026 r. patrole libijskiej straży przybrzeżnej przechwyciły 17 067 migrantów na morzu i zawróciły ich na terytorium Libii. Agencja wezwała do wdrożenia polityk mających na celu zmniejszenie ryzyka podróży i zapewnienie legalnych ścieżek wjazdu.

Prawie każda śmierć i zaginięcie na morzu są możliwe do uniknięcia.

Europejska polityka graniczna i kontrola medyczna

IOM stwierdziła, że obecnie nie ustala bezpośredniego związku między spadkiem liczby przyjazdów drogą morską a niedawnymi zmianami w polityce granicznej w Europie. Prawicowe partie polityczne wywierały presję na rządy europejskie, aby zaostrzyły dostęp do azylu, co doprowadziło do zatwierdzenia przez Unię Europejską w czerwcu 2026 r. przepisów zezwalających na deportacje migrantów poza granice bloku. Włochy prowadzą dziewięć ośrodków detencyjnych dla deportowanych i otworzyły centra przetwarzania wniosków w Albanii przy wsparciu Niemiec i innych państw członkowskich. We Włoszech władze przeprowadziły 16 września 21 przeszukań wymierzonych w personel medyczny podejrzany o pomaganie nieudokumentowanym migrantom w unikaniu ośrodków detencyjnych. Lekarze bez Granic oświadczyli 17 września, że lekarze muszą wykonywać swoje obowiązki bez ingerencji z zewnątrz.