COP31 w Antalyi: Guterres ostrzega przed lobby paliw kopalnych podczas swojego ostatniego szczytu klimatycznego

Rozpoczęcie szczytu w Antalyi

Szczyt klimatyczny COP31 w Antalyi w Turcji ma zgromadzić około 90 tys. osób z blisko 190 krajów, w tym szefów rządów, ministrów i członków rodzin królewskich. W wydarzeniu biorą udział także przedstawiciele banków, linii lotniczych, firm budowlanych, przedsiębiorstw wydobywczych i producentów broni, występujący w roli panelistów lub sponsorów. Szczyt potrwa 12 dni. Grupy społeczeństwa obywatelskiego wskazują, że ograniczone kanały ich uczestnictwa osłabiają reprezentatywność szczytu, jak twierdzi Özlem Altiparmak z Iklim Ag, sieci organizacji pozarządowych i ekologicznych.

Ostatni szczyt klimatyczny Guterresa

António Guterres otrzymał w piątek, 13 listopada, nagrodę od koalicji „Let the Polluters Pay” za swoje wezwania do odejścia od paliw kopalnych i pociągnięcia branży do odpowiedzialności, poinformowała organizacja 350.org. Koordynatorka Louise Hutchins doceniła jego przywództwo w wykorzystywaniu autorytetu ONZ do konfrontacji z jedną z najpotężniejszych branż na świecie. Antalya to jego ostatni szczyt klimatyczny jako Sekretarza Generalnego ONZ, ponieważ ustępuje ze stanowiska z końcem roku. W swoim ostatnim wystąpieniu na COP powiedział:

„Przyszłość naszej planety nie może być negocjowana na warunkach tych, którzy czerpią zyski z jej niszczenia.”

Ostrzegł, że niewystarczające działania rządów spychają świat poza limit ocieplenia o 1,5°C i wezwał, aby przekroczenie to było jak najmniejsze i jak najkrótsze. Zaapelował również o sprawiedliwą transformację energetyczną, argumentując, że zależność od ropy i gazu naraża kraje na szoki cenowe i niestabilność geopolityczną.

Spór o harmonogram raportów IPCC

Unia Europejska zapowiedziała walkę o naukę podczas szczytu po oskarżeniu niektórych krajów o próby podważania IPCC, organu naukowego ONZ ds. globalnego ocieplenia. Spór dotyczy terminu publikacji kolejnych raportów IPCC. UE i dziesiątki innych krajów chcą ich publikacji przed drugą globalną oceną działań na rzecz redukcji emisji na szczycie COP w 2028 r., podczas gdy Arabia Saudyjska, Chiny i Indie, między innymi, naciskają na 2029 r. Diana Acconcia, wysoka rangą przedstawicielka UE ds. klimatu, powiedziała, że blok będzie walczył o taki wynik, przyznając jednocześnie, że nie będzie to łatwe. Dodała:

„Niektóre strony próbują podważać to, co mówi nam nauka, ponieważ nie są gotowe zrobić tego, co konieczne, aby zająć się zmianami klimatu.”

Guterres pochwalił „niezwykłą” pracę IPCC i wyraził nadzieję, że raport zostanie opublikowany „najlepiej przed kolejną globalną oceną” w 2028 r. IPCC, utworzony w 1988 r. z inicjatywy ONZ, publikuje swoje raporty co siedem lat.

Społeczeństwo obywatelskie i aresztowania

W nocy z niedzieli 8 na poniedziałek 9 listopada policja przeprowadziła naloty na dziesiątki domów w Stambule i Izmirze, na kilka godzin przed otwarciem szczytu, zatrzymując 23 aktywistów oraz członków lewicowych partii i organizacji. Aresztowania te w założeniu nie były związane z organizacją szczytu, jednak wzbudziły obawy przed powtórką z lipcowego szczytu NATO w Ankarze, kiedy władze prewencyjnie zatrzymały ponad 200 aktywistów, aby powstrzymać protesty. Human Rights Watch stwierdziło w oświadczeniu, że osoby dotknięte skutkami zmian klimatu są często wykluczane z decyzji kształtujących ich przyszłość.

Grupy wyznaniowe i hiszpański plan zamówień

Watykan wysłał delegację, aby wziąć bezpośredni udział w negocjacjach, a na konferencję zarejestrowało się 286 organizacji religijnych. Należą do nich organy katolickie, takie jak Caritas Internationalis, grupy luterańskie i protestanckie, takie jak Światowa Federacja Luterańska i Światowa Rada Kościołów, organizacje muzułmańskie i buddyjskie oraz Religions for Peace. Hiszpańska Konferencja Episkopatu wydała oświadczenia wzywające do „wiążących decyzji”, które bronią życia, równości i dobra wspólnego.

Marta Martínez Guerra z Hiszpanii, dyrektor generalna ds. usług w Ministerstwie Transformacji Ekologicznej (MITECO), zaprezentowała na szczycie Plan Ekologicznych Zamówień Publicznych 2026–2033 w nagraniu wideo przesłanym mediom. Plan wyznacza cele w zakresie włączania kryteriów zrównoważonego rozwoju do zakupów publicznych i robót budowlanych, w tym niskoemisyjnych materiałów budowlanych i projektów odpornych na zmiany klimatu. Powiedziała:

„Jeśli uda nam się zmienić sposób, w jaki przetargujemy, będziemy mieć duży wpływ na zrównoważony rozwój.”

W felietonie Josep Borrell napisał, że wielu przywódców nie wzięło udziału w szczycie, a klimat geopolityczny, w tym szok naftowy, wojna USA z Iranem i inwazja na Ukrainę, nie sprzyjają obradom.