Burnham wybrany na lidera brytyjskiej Partii Pracy z poparciem 95%, zaprzysiężony na premiera w poniedziałek

Zmiana przywództwa

Andy Burnham, były burmistrz Wielkiego Manchesteru, został ogłoszony liderem brytyjskiej Partii Pracy w piątek 17 lipca 2026 r. na nadzwyczajnym kongresie w Londynie. Był jedynym kandydatem na następcę odchodzącego premiera Keira Starmera, który ogłosił swoją rezygnację 22 czerwca. Shabana Mahmood, minister spraw wewnętrznych i przewodnicząca Krajowego Komitetu Wykonawczego Partii Pracy, ogłosiła Burnhama prawowicie wybranym liderem po tym, jak uzyskał poparcie około 95% z 403 posłów partii. Poparcie ze strony związków zawodowych stowarzyszonych z partią wyniosło osiem z jedenastu organizacji, lub według niektórych źródeł wszystkie jedenaście. Ponieważ Partia Pracy ma większość w Izbie Gmin, awans Burnhama na lidera partii automatycznie czyni go następnym premierem kraju bez konieczności przeprowadzania nowych wyborów.

Z burmistrza Manchesteru na Downing Street

Burnham, 56 lat, zbudował swoją karierę polityczną w północnej Anglii, pełniąc funkcję burmistrza Wielkiego Manchesteru od 2017 roku i dwukrotnie wygrywając reelekcję. Dorastał w małym miasteczku między Manchesterem a Liverpoolem, a jego nieformalny styl (czarna koszulka i tatuaż pszczoły robotnicy symbolizujący Manchester) często kontrastuje z bardziej powściągliwym sposobem bycia jego poprzednika. Określa siebie jako prosocjalistę biznesu, który lubi piłkę nożną i muzykę rockową. Jego popularność jako burmistrza wzrosła podczas pandemii Covid-19, kiedy walczył z ówczesnym konserwatywnym premierem Borisem Johnsonem o większe wsparcie finansowe dla północnych firm i pracowników, co przyniosło mu przydomek „Król Północy”.

Główna różnica między Andym Burnhamem a Keirem Starmerem polega na tym, że Andy Burnham lepiej komunikuje się z opinią publiczną. Jest w mediach społecznościowych, mówi o sporcie, nie sprawia wrażenia politycznego maniaka.

Droga na szczyt nie była dla Burnhama prosta – dwukrotnie bezskutecznie ubiegał się o przywództwo w Partii Pracy, w 2010 r. przeciwko Edowi Milibandowi i w 2015 r. przeciwko Jeremy'emu Corbynovi. Jego powrót do Westminsteru nastąpił 18 czerwca, kiedy wygrał wybory uzupełniające do parlamentu w okręgu Makerfield, w swoim manchesterskim bastionie, pokonując antyimigracyjną partię Reform UK i usuwając ostatnią przeszkodę na drodze do przywództwa.

Zerwanie z przeszłością w gospodarce

W swoim przemówieniu akceptacyjnym w siedzibie TUC w Londynie Burnham zobowiązał się do wytyczenia „nowej ścieżki, innej niż ta, którą podążaliśmy przez czterdzieści lat”. Powiedział członkom Partii Pracy, że Wielka Brytania podjęła „serię złych decyzji w latach 80.”, kiedy władza polityczna została scentralizowana, a władza gospodarcza sprywatyzowana, obiecując zamiast tego program reindustrializacji. Nadchodzący premier starał się również przedstawić swoją partię jako zajmującą wyraźne stanowisko centro-lewicowe.

Nie będziemy próbować być bardziej zieloni niż Zieloni, ani bardziej Reform niż Reform UK.

Burnham przyznał się do niedawnych niedociągnięć partii, mówiąc zwolennikom: „nie byliśmy wystarczająco dobrzy”. Powiedział, że jego rząd zacznie dostarczać rezultaty od pierwszych dni i sprawi, że gospodarka będzie działać na rzecz wszystkich ludzi i wszystkich regionów.

Reform UK i następne wybory

Burnham przejmuje urząd premiera w czasie, gdy Partia Pracy traci w sondażach. Reform UK, partia antyimigracyjna kierowana przez Nigela Farage'a, obecnie prowadzi w prognozach przed następnymi wyborami powszechnymi, które zaplanowano na 2029 rok. Posłowie Partii Pracy mają nadzieję, że charyzma i umiejętności komunikacyjne Burnhama odwrócą ten trend i zablokują drogę Farage'a do władzy.

Rząd, który poprowadzę, z pewnością wytyczy tę ścieżkę od przyszłego tygodnia i dlatego ta dzisiejsza zmiana jest najważniejszym punktem zwrotnym w naszym życiu politycznym od 40 lat.

Siódmy premier w ciągu dziesięciu lat

W poniedziałek 20 lipca, po formalnym spotkaniu z królem Karolem III, Burnham zostanie siódmym brytyjskim premierem w ciągu dekady, co jest oznaką głębokiej niestabilności politycznej w kraju. Zastąpi Keira Starmera, który doprowadził Partię Pracy do miażdżącego zwycięstwa w wyborach powszechnych w 2024 roku, kończąc 14 lat rządów konserwatystów, ale którego dwuletnia kadencja była nękana niską popularnością, odwrotami politycznymi i wewnętrznym sprzeciwem. Sojusznicy Burnhama mają nadzieję, że człowiek znany jako Król Północy może przywrócić zaufanie do partii, która pozostaje u władzy, ale stoi w obliczu coraz bardziej sceptycznego elektoratu.