Brief wieczorny, sobota, 14 listopada

FAA zniosła ogólnokrajowe wstrzymanie po tym, jak problemy z łącznością zatrzymały starty na lotniskach w USA na około cztery godziny w piątek. Agencja nazwała decyzję środkiem ostrożności. Amerykańskie centra kontroli i wieże wznowiły pracę w sobotę. Naprawa nie uporządkowała chaosu od razu. Lotniskom zaczęło brakować miejsc postojowych dla samolotów, setki rejsów zawróciły albo skierowano je gdzie indziej, a linie lotnicze przez całą sobotę przepisywały pasażerów na inne połączenia.

Sekretarz transportu USA Sean Duffy obwinił za awarię telekomunikacyjną przełączniki i routery zapchane danymi. Poprosił Kongres o 50 mld dolarów na modernizację infrastruktury i powiedział, że dziesiątki tysięcy pasażerów utknęły w podróży. Donald Trump, według Fox News, powiedział, że awaria nie wyglądała na skutek cyberataku ani działania sztucznej inteligencji. Żadna grupa nie przyznała się do odpowiedzialności.

Europa też odczuła hamowanie. Członkowie Eurocontrol wstrzymali loty do Stanów Zjednoczonych na czas przerwy, Mediolan-Malpensa odwołał w sobotę trzy z dziesięciu połączeń z USA, a Aena zgłosiła cztery odwołania w Madryt-Barajas i Barcelona-El Prat. Firma RimborsoAlVolo, zajmująca się prawami pasażerów, podała, że nadzwyczajne okoliczności blokują roszczenia o odszkodowanie. Linie nadal muszą jednak zapewnić posiłki, nocleg, transfery albo zwrot kosztów zgodnie z przepisami UE, a loty rozpoczynające się w USA podlegają konwencji montrealskiej w zakresie udokumentowanych kosztów.

Microsoft podał, że zakończył naprawy po około 20-godzinnej awarii, która dotknęła Teams, Exchange Online, Outlook, SharePoint, Copilot i Defender XDR. Problemy zaczęły się w czwartek po południu od dostępu do Teams, a potem objęły Microsoft 365. Według danych firmy cytowanych przez AP awaria dotknęła ponad 70 krajów, a Microsoft 365 obsługuje ponad 430 mln użytkowników.

Firma powiązała usterkę z wcześniejszą aktualizacją przepustowości sieci, której skutki ujawniły się po niedawnej zmianie w sieci. Microsoft podał, że nie znalazł śladów złośliwego działania, luki w zabezpieczeniach ani udziału AI. Usługi przywracano stopniowo, bo obciążenie było duże. Wolniejsze tempo, jak twierdziła firma, pomogło utrzymać stabilność przywracania usług. Według doniesień do soboty użytkownicy Outlooka, Teams i Copilota nie powinni już mieć wcześniejszych problemów z dostępem.

Finansowa hydraulika zasadniczo wytrzymała. Europejskie giełdy, Europejski Bank Centralny i Bank Anglii utrzymały krytyczne operacje, choć spółka Workhorse Group przełożyła telekonferencję wynikową. Specjaliści od cyberbezpieczeństwa we Włoszech potraktowali awarię jako przestrogę przed zależnością od wąskiej grupy dostawców chmury. Gabriele Faggioli z Clusit ostrzegł też, że przestępcy mogą wykorzystać zamieszanie, wysyłając fałszywe zgłoszenia do pomocy technicznej przez WhatsApp lub SMS-y.

Wołodymyr Zełenski powiedział reporterom w Kijowie, że amerykańscy wysłannicy pokojowi pytali, czy Ukraina zostawi Donbas Rosji w zamian za członkostwo w NATO. Dodał, że pytanie pojawiło się po raz pierwszy po ostatnich rozmowach pokojowych z Rosją w Abu Zabi. Prezydent Ukrainy uznał to za możliwą zmianę taktyki negocjacyjnej Waszyngtonu, ale powtórzył, że Kijów nie zamierza wycofywać się z terytorium Ukrainy.

Zełenski przedstawił pakiet omawiany z partnerami jako trzy powiązane części: konkretne gwarancje bezpieczeństwa ze strony NATO i Unii Europejskiej, silną armię ukraińską, w tym żołnierzy, broń i finansowanie na określony czas, oraz plan odbudowy z ustalonym finansowaniem. Relacje przytaczające jego słowa podawały, że Ukraina wycofałaby się z Donbasu tylko wtedy, gdyby partnerzy zaoferowali gwarancje obejmujące członkostwo w NATO i UE. Według innej relacji nie przedstawiono jeszcze żadnej konkretnej propozycji.

Politycznie kluczowe jest to, kto decyduje. Zełenski powiedział, że gdyby strona amerykańska wraz z partnerami z NATO potwierdziła takie warunki, zapytałby Ukraińców, czy je akceptują. Dodał, że nie ma prawa podejmować tej decyzji sam, a w jednej z relacji taki krok nazwano referendum. Jego biuro opublikowało te słowa w sobotę i nie podało harmonogramu decyzji.

Włoski organ ochrony danych nałożył na Metę 805 mln euro kary za aplikację Facebooka na Androida. Garante stwierdził, że aplikacja miała dostęp do zdjęć, filmów i powiązanych metadanych zapisanych w telefonach włoskich użytkowników bez odrębnej zgody i właściwego poinformowania. „La Stampa” podała, że sprawa dotyczyła około 20 mln użytkowników Androida we Włoszech. To jedna z najwyższych kar w historii włoskiego regulatora prywatności.

Funkcja, tłumaczona jako „Otrzymuj sugestie z galerii podczas przeglądania Facebooka”, jest dostępna od 2023 r. Podczas przeglądania podsuwa zdjęcia i filmy z galerii telefonu jako materiały do publikacji. Regulator ustalił, że aplikacja prosiła o jedną szeroką zgodę na dostęp do galerii, obejmującą kilka różnych funkcji, po ogólnym komunikacie zachęcającym do włączenia innych opcji. Ustawienie było domyślnie aktywne, a po udzieleniu pełnego dostępu aplikacja mogła co do zasady odczytać całe archiwum na urządzeniu.

Urząd oparł sprawę na art. 122 włoskiego Kodeksu prywatności, który wdraża unijną dyrektywę ePrivacy i traktuje smartfon jako część prywatnej sfery człowieka. Odrzucił argument Mety, że sprawą powinna zająć się Irlandia, ponieważ ePrivacy nie korzysta z przewidzianego w RODO mechanizmu jednego punktu kontaktowego. W postępowaniu nie badano, czy treści wykorzystano do trenowania sztucznej inteligencji, czemu Meta zaprzecza.

Unia Europejska wezwała Izrael, by natychmiast dopuścił organizacje humanitarne i ratunkowe do Strefy Gazy i nie stawiał im przeszkód, po ulewach, które zalały dziesiątki tysięcy namiotów używanych przez przesiedlone rodziny. Palestyńskie służby ratunkowe podały, że zginęło pięć osób, w tym troje dzieci. W oświadczeniu UE, podpisanym przez szefową unijnej dyplomacji Kaję Kallas, nazwano kryzys humanitarny katastrofalnym i stwierdzono, że zimowa pogoda pogarsza warunki życia ludności już doprowadzonej do granic wytrzymałości.

UE zaapelowała też o trwały system dystrybucji pomocy i ponowne otwarcie wszystkich przejść granicznych Strefy Gazy. Stwierdziła, że Izrael musi ułatwić pracę ONZ, jej agencjom i grupom humanitarnym, w tym organizacjom pozarządowym, na tym terytorium. W oświadczeniu uzasadniono to żądanie prawem humanitarnym i międzynarodowym prawem praw człowieka. W doniesieniach nie było mowy o rozmowach ani o harmonogramie ponownego otwarcia przejść.

Apel pojawił się po kolejnym sporze o użycie siły i dostęp. Palestyńskie służby ratunkowe podały, że w izraelskich atakach zginęło w czwartek 11 osób, w tym sześć w szpitalu Nasser w Chan Junusie. Izraelska armia potwierdziła uderzenie w szpital i oświadczyła, że celem był wysokiej rangi przedstawiciel Hamasu oraz inni członkowie zbrojnego skrzydła tej organizacji. Izrael oskarża Hamas o wykorzystywanie kompleksu szpitalnego jako centrum dowodzenia. Tego artykuły nie weryfikują niezależnie. Izraelska agencja COGAT przed ulewami podała, że współpracuje z organizacjami międzynarodowymi nad poprawą warunków sanitarnych, i stwierdziła, że zarzuty o niewystarczające dostawy odwracają uwagę od tego, co określa jako odpowiedzialność Hamasu.

Panamerykańska Organizacja Zdrowia według doniesień odebrała Stanom Zjednoczonym status kraju, który wyeliminował odrę. Uznała, że wirus szerzył się przez ponad rok. „The Wall Street Journal” poinformował o decyzji 13 listopada, powołując się na osoby znające sprawę. PAHO nie skomentowała jej publicznie. Stany Zjednoczone miały ten status od 2000 r.

Dane CDC cytowane w tych doniesieniach pokazują, jak daleko ognisko choroby wykroczyło poza ostatnie normy. Do czwartku agencja odnotowała 5182 potwierdzone przypadki w 45 stanach, Nowym Jorku i Waszyngtonie. To ponad dwa razy więcej niż 2289 przypadków zarejestrowanych w całym 2025 r. AGI później podała 5412 przypadków po tygodniowym wzroście o 230. Niemal wszystkie tegoroczne zachorowania dotyczyły osób niezaszczepionych albo osób o nieznanym statusie szczepienia.

Wyszczepialność spadła poniżej zwykłego progu odporności zbiorowej. Odsetek dzieci w wieku przedszkolnym zaszczepionych przeciw odrze zmniejszył się z 95% w 2019 r. do 92% w 2026 r. Około 300 000 dzieci rozpoczynających w tym roku przedszkole nie dostało zastrzyku. Noel Brewer, naukowiec z Karoliny Północnej kierujący niezależną grupą doradczą do spraw odry, przekazał ustalenia CDC do PAHO 10 listopada.