Brief poranny, sobota, 7 listopada

Senat Paragwaju nie pozwolił, by skończyło się na dymisji Santiago Peñi. Senatorowie kontynuowali procedurę impeachmentu i w piątek odwołali go z urzędu 44 głosami w 45-osobowej izbie. Stało się to po upadku Ueno Bank, po którym prawie 3 mln klientów nie miało natychmiastowego dostępu do depozytów. Bank Centralny rozpoczął wypłaty z funduszu gwarantowania depozytów, a tłumy oszczędzających, emerytów i studentów po głosowaniu świętowały przed Kongresem.

Prokuratura wydała nakaz zatrzymania Santiago Peñi w jego domu i przewiezienia go do wyspecjalizowanej jednostki ds. przestępstw gospodarczych i korupcji. Policja wykonała nakaz w piątek wieczorem w Asunción, a funkcjonariusze szukają także byłego ministra gospodarki Carlosa Carvalla. Santiago Peña stracił szczególną ochronę prawną, która przysługiwała mu jako dożywotniemu senatorowi, więc postępowanie toczy się teraz szybciej niż jego próba politycznego odejścia. Santiago Peña przedstawiał swoje odejście jako próbę uspokojenia kraju.

„Nie chcę, aby moja obecność była powodem większych podziałów lub niestabilności. Moim obowiązkiem jest postawić kraj ponad moim osobistym losem.”

Pedro Alliana, również z Partii Colorado, złożył przysięgę przed Kongresem i zapowiedział, że jego rząd natychmiast zacznie zwracać pieniądze deponentom, zaczynając od najmniej zamożnych. Pedro Alliana poprosił ministrów, by ograniczyli podróże zagraniczne, codziennie zdawali sprawę z pracy i cięli zbędne wydatki. Ma dokończyć kadencję 2023–2028.

Donald Trump mianował w piątek, we wpisie na Truth Social, Stephena Millera szefem personelu Białego Domu. Dotychczasowy zastępca szefa personelu obejmie od poniedziałku 9 listopada najważniejsze stanowisko urzędnicze w Białym Domu. Stephen Miller zastąpi Susie Wiles, która pełniła tę funkcję od zaprzysiężenia Donalda Trumpa i przejdzie do politycznego zaplecza prezydenta poza administracją. Donald Trump nazwał Stephena Millera jednym z najbardziej zaufanych doradców i stwierdził, że Susie Wiles wykonała znakomitą pracę.

Awans następuje po porażkach republikanów w wyborach połówkowych, które kosztowały partię większość zarówno w Izbie Reprezentantów, jak i w Senacie. Urzędnicy przygotowują się na śledztwa demokratów oraz dalsze roszady w Zachodnim Skrzydle i gabinecie. Odchodzą też dwaj wysocy rangą urzędnicy Departamentu Sprawiedliwości. To wzmacnia wrażenie, że administracja szykuje się raczej na nieprzychylną kontrolę niż na kolejny łatwy rok rządów jednej partii.

Stephen Miller należy do kręgu Donalda Trumpa od 2016 roku i w ruchu powszechnie uznaje się go za autora twardej linii imigracyjnej. Susie Wiles, pierwsza kobieta kierująca personelem Zachodniego Skrzydła, pomagała prowadzić zwycięską kampanię Donalda Trumpa w 2024 roku i popierała nominacje Marca Rubia do Departamentu Stanu oraz Scotta Bessenta do Departamentu Skarbu. Urzędnicy opisywali Susie Wiles jako osobę, która próbowała, zwykle z drugiego planu, wpływać na decyzje w sprawie imigracji i innych kluczowych kwestii. Donald Trump ostatnio odsunął Susie Wiles od części decyzji kadrowych i krytykował ją przy doradcach, także za decyzje, które sam wcześniej zatwierdził.

Donald Trump spotkał się w czwartek wieczorem w Białym Domu z Kiriłłem Dmitrijewem, wysłannikiem Kremla, a potem mówił o nadchodzącym porozumieniu, ale nie sprecyzował jego zakresu. W spotkaniu nie uczestniczyła żadna delegacja Ukrainy. Donald Trump powiedział reporterom, że układ wykroczy daleko poza pole walki w Ukrainie.

„Będzie to dotyczyć czegoś więcej niż Ukrainy i mógłbym nawet powiedzieć, że może dotyczyć całej Europy.”

Takie sformułowanie zaniepokoiło europejskie rządy, bo sugerowało, że Waszyngton i Moskwa mogą rozmawiać o architekturze bezpieczeństwa kontynentu, zanim Europejczycy poznają jakikolwiek szczegółowy amerykański plan.

Jared Kushner napisał później, że Waszyngton pracuje ze wszystkimi stronami nad praktycznymi ustaleniami dotyczącymi gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy oraz szerszej europejskiej architektury bezpieczeństwa. Powołał się na spotkania w Brukseli z przedstawicielami Ukrainy, NATO i Europy, a jako miejsce kolejnej rundy trójstronnej z Ukrainą i Rosją wskazał Abu Zabi 10 i 11 listopada. To pierwszy taki format od lutego. Europejscy urzędnicy powiedzieli, że sojusznicy z NATO nie zostali wcześniej poinformowani o amerykańskich planach, a jeden z urzędników nazwał wpis Jareda Kushnera kompletnym zaskoczeniem.

Kaja Kallas, szefowa unijnej dyplomacji, odpowiedziała najprostszą europejską czerwoną linią.

„Putin nie ma prawa weta w sprawie bezpieczeństwa Europy.”

Z doniesień powołujących się na źródła Financial Times wynika, że Władimir Putin chce, by Ukraina oddała nieokupowaną część Donbasu przed jakimkolwiek zawieszeniem broni, i oczekuje dalszych ustępstw w szerszym porozumieniu. Te źródła nie spodziewają się przełomu w Abu Zabi i uznają szybkie zawieszenie broni za mało prawdopodobne. Wołodymyr Zełenski w osobnej wypowiedzi dopuścił możliwość głosowania przez internet, aby żołnierze z linii frontu mogli wziąć udział w wyborach. Powiedział też, że rosyjskie obawy o bezpieczeństwo mogą stać się częścią porozumienia pokojowego.

E-maile z groźbami bombowymi wymusiły w piątek rano ewakuacje w kilku irlandzkich redakcjach. Kampania objęła w ten sposób media po wcześniejszych zakłóceniach lotów w Europie. Pracownicy opuścili RTÉ, Irish Independent, Newstalk, Today FM i Virgin Media, a psy policyjne przez ponad trzy godziny przeszukiwały budynek RTÉ w Donnybrook. W jednym z e-maili do RTÉ napisano, że bomba wybuchnie w ciągu 45 minut. Do eksplozji nie doszło, a policja nie znalazła materiałów wybuchowych w żadnym z miejsc.

Nadawca podpisał się jako Michaił Andropow i twierdził, że ma związek z grupą stojącą za groźbami wymierzonymi w lotnictwo z tego tygodnia. Kolejny e-mail miał ostrzegać przed atakami na samoloty, wycieczkowce, stacje metra i pociągi. Tej deklaracji nie potwierdzono. Ekstremistyczna grupa mizoginów, wymieniana we wcześniejszych e-mailach do włoskich lotnisk, zaprzeczyła udziałowi. Władze kilku państw nadal próbują ustalić, czy groźby były koordynowane.

Zakłócenia w lotnictwie nadal wyglądały na kampanię obliczoną na panikę, nie na materiały wybuchowe. 6 listopada zakłócono co najmniej 18 lotów w dziewięciu państwach Europy, w tym połączenia związane z Bułgarią, Czechami, Francją, Włochami, Węgrami, Cyprem, Rumunią, Wielką Brytanią i Portugalią. Wszystkie samoloty wylądowały bez incydentów. Węgry trzy razy poderwały myśliwce, a NATO zarządziło patrole w pobliżu granic z Serbią i Rumunią po tym, jak cywilne maszyny opuściły węgierską przestrzeń powietrzną.

Dublin ma teraz niewygodne zadanie: przygotować szczyt Europejskiej Wspólnoty Politycznej i nieformalne posiedzenie Rady Europejskiej 12 i 13 listopada. Taoiseach Micheál Martin powiedział, że groźby wyglądały na skoordynowane. Policja przygotowuje procedury bezpieczeństwa na wydarzenia irlandzkiej prezydencji w UE.

Siły zbrojne Iranu poinformowały w sobotę, że zestrzeliły amerykańskiego drona nad wyspą Keszm, w pobliżu Cieśniny Ormuz. Państwowy nadawca IRIB podał, że była to maszyna MQ-9, którą trafiła zintegrowana irańska obrona powietrzna. Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej określił ją jako MQ-1 i oznajmił, że to szesnasty dron tego typu strącony od początku wojny. W chwili ogłoszenia irańskiego komunikatu nie było informacji o ofiarach.

Donald Trump powiedział w piątek dziennikarzom, że siły USA przeprowadziły kolejny ograniczony atak na irański system obrony powietrznej, a całą akcję nazwał drobną. Najpierw nie chciał komentować doniesień o atakach na Keszm, potem krótko opisał operację.

„zbudowali niewielkie urządzenie przeciwlotnicze, a my je zniszczyliśmy w jakieś 15 minut, może pięć”

Amerykańskie wojsko określiło wcześniejsze uderzenia z poniedziałku jako obronne, po tym jak eksplozje słyszano na Keszmie, Hengamie i w pobliżu Bandar Abbas.

Irańskie media informowały o dwóch eksplozjach w rejonie Suzy na Keszmie w nocy z piątku na sobotę. Tasnim podała, że wstępne doniesienia wskazywały na dwa pociski, które uderzyły w wyspę. IRNA powołała się na mieszkańców, którzy słyszeli samolot, zanim spadły dwa pociski. O eksplozjach informowano także w pobliżu Bandar Khamir, choć urzędnicy nie powiedzieli, czy te doniesienia miały związek z incydentem na wyspie.

Katar oświadczył, że doniesienia o fiasku rozmów USA z Iranem są fałszywe i mylące, a Donald Trump powiedział, że mediatorzy nadal rozmawiają z Teheranem. Niezależnie od tego Centralne Dowództwo USA zaoferowało nagrodę do 20 mln dol. za informacje o irańskim programie nuklearnym. Departament Stanu ostrzegł zaś obywateli przebywających w krajach Zatoki, by przygotowali się na możliwe zakłócenia lotów po zamknięciu przestrzeni powietrznej.

Anthropic nadal szykuje się do wejścia na giełdę przed amerykańskim Świętem Dziękczynienia, choć dotkliwa wyprzedaż akcji technologicznych obniżyła oczekiwaną wycenę spółki. Nasdaq Composite zamknął sesję 5 listopada spadkiem o 5,5 proc. Wszedł w fazę korekty i znalazł się niemal 12 proc. poniżej szczytu z 6 października. Nasdaq 100 stracił 6,4 proc., a amerykańskie akcje w jednej chaotycznej sesji straciły 3,2 bln dolarów wartości, zanim w piątek odrobiły część strat.

Oczekiwania co do wyceny szybko się zmieniały. Część nastawionych optymistycznie inwestorów liczyła na początku października na 2 bln dolarów, potem w połowie miesiąca na około 1,5 bln dolarów. Po wyprzedaży mówiło się podobno nawet o 1 bln dolarów, a Bloomberg cytował inwestorów wyceniających spółkę na 1,1 bln do 1,3 bln dolarów. Kilku inwestorów mówiło, że Anthropic nadal spodziewa się pozyskać 80–100 mld dolarów przy wycenie 1,25–1,75 bln dolarów, powyżej obecnego poziomu 965 mld dolarów.

• Cel z początku października2
• Szacunek z połowy października1,5
• Minimum po wyprzedaży1
• Minimum Bloomberga1,1
• Maksimum Bloomberga1,3

Inwestorzy coraz uważniej patrzą też na wydatki stojące za tym scenariuszem. Anthropic ma zobowiązania dotyczące mocy obliczeniowych i infrastruktury na prawie 900 mld dolarów, powiązane z Amazonem, Google’em, Microsoftem i Broadcomem. To wiąże perspektywy spółki z producentami chipów, dostawcami energii i firmami budującymi centra danych. Nastrojom zaszkodziła też fala zwycięstw Demokratów w wyborach środka kadencji, bo kandydaci zapowiadali spowolnienie budowy centrów danych. Stephen Myrow z Beacon Policy Advisors ocenił, że wiara w precyzyjną wycenę wyglądała na brawurę.

„To szaleństwo, że ludzie mogą uczciwie mówić, iż są dziś w stanie z pewnością wycenić Anthropic.”

OpenAI także miało kłopoty z domknięciem prywatnej rundy finansowania. Obniżyło oczekiwaną wycenę z 1,4 bln do 1,25 bln dolarów, a wielkość rundy z 30 mld do 20 mld dolarów. Więcej niż sześciu inwestorów twierdziło, że Anthropic i tak wejdzie na giełdę, nawet jeśli Dario Amodei zgodzi się na niższą cenę.