Brief poranny, poniedziałek, 12 października

Donald Tusk zwołał w niedzielę nadzwyczajne posiedzenie po dwóch atakach w szkołach, z których jeden był śmiertelny. Fala zgłoszeń o nożach i maczetach wepchnęła polskich rodziców w ponurą weekendową rutynę. Rząd podał, że 10 000 funkcjonariuszy pilnuje bezpieczeństwa szkół, a kontrole trwają w placówkach i na pobliskich ulicach. Policja wcześniej sprawdziła już niemal 35 000 obiektów, odnotowała 172 incydenty i zatrzymała 76 osób do sobotniego poranka.

Tusk przedstawił zagrożenie nie tyle jako zorganizowany spisek, ile jako naśladownictwo, które łatwo się szerzy i trudno je powstrzymać. Wskazał na aktywność w sieci oraz na młodych ludzi szukających brutalnych treści z czasów II wojny światowej. Potem zastrzegł, że służby nie ścigają jednej dużej zorganizowanej grupy.

Od poniedziałku wrócą policyjne patrole, piesze i w radiowozach, będą wchodzić na tereny szkół oraz rozmawiać bezpośrednio z personelem i dyrekcją, aż do odwołania. To może uspokoić, ale grozi też tym, że zwykłe szkoły zaczną wyglądać jak częściowo chronione budynki publiczne. Praktyczny test brzmi: czy widoczni funkcjonariusze uspokoją dzieci szybciej, niż internetowe plotki zdołają je przestraszyć.

Friedrich Merz przyjechał na wyjazdowe posiedzenie prezydium CDU pod presją niewygodnego pytania: czy członkowie jego partii potajemnie pomogli wybrać polityka AfD na przewodniczącego landtagu Saksonii-Anhaltu? Tobias Rausch zdobył więcej głosów, niż oczekiwano w 83-osobowej izbie, a wyjaśnienia CDU dotyczące wstrzymania się od głosu i głosów przeciw nie układały się w spójną całość. Głosowanie było tajne, co chroni głosujących, ale pozwala też podejrzeniom zająć całą salę.

Merz próbował hamować pośpiech w ferowaniu wyroków i zasugerował, że to inne partie mogły wyreżyserować tę kompromitację. Uwaga podzieliła jego partię, bo lojaliści docenili kontratak, a krytycy zobaczyli przewodniczącego, który sięga po spisek zamiast po dowody.

Moment jest fatalny. CDU niedawno nie przekroczyła progu 5 proc. w Meklemburgii-Pomorzu Przednim, poniosła duże straty w Saksonii-Anhalcie i w sondażach krajowych spadła poniżej 20 proc., z 28,5 proc. w wyborach federalnych w 2025 r. Weekendowy porządek obrad wykracza poza jedno głosowanie. Obejmuje emerytury, zdrowie, koszty życia, migrację oraz zaporę wobec AfD i Lewicy. Narada Merza zaczyna się nie od czystej notatki strategicznej, lecz od zamkniętej urny i partii pytającej, kto w jej wnętrzu powiedział prawdę.

Polski alarm o bezpieczeństwo w szkołach szybko przerodził się w drugi spór: o to, co dzieci widzą, udostępniają i naśladują w telefonach. Minister edukacji Barbara Nowacka poprosiła nauczycieli, by w najbliższych dniach rozmawiali z uczniami o zagrożeniu, sytuacjach kryzysowych i zdrowiu psychicznym. Wcześniej uczniowie skrzyknęli się w sieci, a część przyniosła do szkoły niebezpieczne przedmioty w dniu, który rodziny zaczęły nazywać Czarnym Piątkiem.

Trudniejsza rozmowa czeka zarówno rodziców, jak i szkoły. Publicysta Sławomir Sierakowski wezwał, by ostro ograniczyć dzieciom korzystanie z urządzeń, i przekonywał, że siedmio- i ośmiolatki nie powinny z automatu dostawać telefonów. To mało subtelna recepta, ale panika nadała ograniczeniom telefonów ostrzejszy polityczny wymiar, bo policja może przeszukiwać plecaki, a algorytmy wciąż podtykają treści pod oczy.

Telefon nie jest nożem, ale Polska właśnie przekonała się, że ekran potrafi roznieść strach szybciej niż jakikolwiek radiowóz.