Szczyt UE bez zgody Orbána na pożyczkę dla Ukrainy za miliardy euro

Szczyt UE, który odbył się 19–20 marca 2026 r., zakończył się bez uzyskania poparcia premiera Węgier Viktora Orbána dla wielomiliardowego pakietu pożyczek dla Ukrainy. Jak informowali dyplomaci, Orbán utrzymał weto mimo silnej presji ze strony pozostałych przywódców. Oznacza to, że Unia nie była w stanie posunąć do przodu mechanizmu pomocy finansowej w formule wymagającej jednomyślnej zgody. To utrudnia europejskie działania na rzecz podtrzymania funkcjonowania ukraińskiej gospodarki wojennej. Dyplomaci obecni na szczycie przekazali dziennikarzom, że posiedzenie stało się napięte, a krytyka stanowiska Węgier zdominowała rozmowy za zamkniętymi drzwiami. W godzinach po zakończeniu szczytu kilku europejskich przywódców publicznie odniosło się do wyniku rozmów. Jak podał portal tagesschau.de, w porządku obrad znalazły się także obawy dotyczące Iranu.

Kallas: UE ma narzędzia prawne, ale brakuje jej odwagi Wysoka przedstawiciel UE do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Kaja Kallas oświadczyła po szczycie, że Unia Europejska dysponuje narzędziami prawnymi, które pozwalają obejść węgierskie weto w sprawie pożyczki dla Ukrainy, ale potrzebna jest odwaga, by z nich skorzystać. Taką relację podał Reuters. Kallas, estońska polityczka, która wcześniej była premierem Estonii, a następnie objęła obecne stanowisko w UE, przedstawiła impas jako problem politycznej woli, a nie ograniczeń prawnych. Jej wypowiedź sugeruje, że państwa członkowskie mogą rozważać alternatywne mechanizmy przekazania pakietu finansowego bez zgody Budapesztu. Słowa Kallas pokazują narastającą frustrację wśród unijnych urzędników wobec kolejnych prób blokowania przez Węgry działań dotyczących Ukrainy. W publicznych wypowiedziach Kallas nie wskazała jednak, o jakie konkretnie instrumenty prawne chodzi.

Tusk o stanowisku Orbána: „to jest coś bardzo złego” Premier Donald Tusk określił Orbána jako „zdeterminowanego” i ocenił sytuację jako „coś bardzo złego” – podał TVN24. Tusk, który stoi na czele polskiego rządu od 2023 r., a wcześniej kierował Radą Europejską w latach 2014–2019, należy do najbardziej wyrazistych zwolenników utrzymania europejskiego wsparcia dla Ukrainy. Jego wypowiedzi padły w momencie, gdy Polska zajmuje szczególnie wrażliwą pozycję na wschodniej flance UE, granicząc zarówno z Ukrainą, jak i z Białorusią. Według relacji dziennika Die Welt kanclerz Niemiec Friedrich Merz również miał kierować pod adresem Orbána groźby w trakcie szczytu lub w jego otoczeniu, jednak premier Węgier nie sprawiał wrażenia, by zrobiło to na nim większe wrażenie. Die Welt przytoczył też źródło, które określiło sytuację prawną jako „całkowicie jasną”, co można odczytywać jako odniesienie do argumentów przeciwko blokowaniu decyzji przez Węgry. Niemieckie media opisywały postępowanie Orbána w ostrych słowach. Jedno z mediów pisało o „szantażu faktem”, a inne oceniło, że „posunął się za daleko” – wynika z przeglądu reakcji niemieckiej prasy przygotowanego przez Deutsche Welle.

Dyplomaci: niemal wszyscy na sali wystąpili przeciw Orbánowi Dyplomaci przekazali dziennikarzom, że podczas posiedzenia szczytu „prawie wszyscy na sali ostro wystąpili przeciw Orbánowi” – podał Die Welt. Ta niemal jednomyślna krytyka pokazuje skalę różnicy zdań między Węgrami a resztą Unii Europejskiej w sprawie wsparcia dla Ukrainy. Orbán od dawna przedstawia Węgry jako głos sprzeciwu wewnątrz Unii w kwestiach związanych z wojną Rosji przeciwko Ukrainie. Opowiada się za negocjowanym porozumieniem zamiast dalszego wsparcia wojskowego i finansowego dla Kijowa. Brak porozumienia na szczycie sprawia, że przyszłość pakietu pożyczkowego pozostaje niepewna, a terminu rozwiązania sporu dotąd nie potwierdzono. Podczas szczytu omawiano również obawy związane z Iranem, jednak dostępne źródła nie podały szczegółowych rezultatów tych rozmów. Węgry pod rządami Viktora Orbána wielokrotnie ścierały się z instytucjami UE i innymi państwami członkowskimi w sprawie polityki wobec Ukrainy od czasu rozpoczęcia przez Rosję pełnoskalowej inwazji w lutym 2022 r. Orbán utrzymuje bliższe relacje z Moskwą niż jakikolwiek inny przywódca UE i wielokrotnie korzystał z prawa weta, by opóźniać lub blokować unijne działania na rzecz Ukrainy. Wymóg jednomyślności w najważniejszych decyzjach finansowych i dotyczących polityki zagranicznej daje każdemu państwu członkowskiemu możliwość zablokowania działania całej Unii. Krytycy uważają, że Budapeszt wykorzystuje tę konstrukcyjną cechę systemu.