Szczyt UE bez zgody Węgier na pożyczkę dla Ukrainy. Orbán podtrzymał weto

Szczyt UE 19 marca 2026 roku nie przyniósł poparcia Węgier dla pożyczki dla Ukrainy. Premier Węgier Viktor Orbán utrzymał weto i powiązał każdą korzystną dla Kijowa decyzję z żądaniami dotyczącymi ropy. Po rozmowach w Brukseli dyplomaci potwierdzili impas – podała ANSA. Orbán przyjechał na szczyt z jednoznacznym stanowiskiem i zapowiedział, że bez rozwiązania kwestii ropy nie będzie ustępstw w sprawie Ukrainy. Węgierski premier pozostawał w dużej mierze osamotniony wśród europejskich partnerów, ale utrzymał stanowisko przez cały dzień negocjacji. Wynik szczytu sprawił, że kwestia wsparcia finansowego UE dla Ukrainy pozostaje na razie otwarta.

Orbán uzależnia decyzję ws. Ukrainy od żądań dotyczących ropy Orbán przed szczytem i w jego trakcie precyzował swoje warunki. Powtarzał, że każda decyzja korzystna dla Kijowa zależy najpierw od rozwiązania sprawy ropy. Tym samym wszedł w spór z wyraźną większością państw UE, które popierają dalsze wsparcie finansowe dla Ukrainy. Według ANSA Orbán mówił, że jest pewny zwycięstwa w nadchodzącym głosowaniu. Oskarżył też UE o finansowanie opozycji politycznej na Węgrzech. Zarzut nadał sprawie także wymiar polityki wewnętrznej, choć wcześniej była przedstawiana głównie jako spór w polityce zagranicznej. Podwójny przekaz Orbána – dotyczący ropy oraz rzekomej ingerencji UE w politykę węgierską – wskazywał, że jego sprzeciw wobec pożyczki dla Ukrainy wynika z więcej niż jednego powodu. Izolacja w Radzie Europejskiej nie wpłynęła na złagodzenie jego stanowiska do końca szczytu.

Kallas: UE ma narzędzia, ale potrzebuje odwagi Wysoka przedstawiciel UE do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Kaja Kallas powiedziała, że UE ma instrumenty pozwalające ominąć weto Węgier, ale państwa członkowskie muszą wykazać wolę polityczną, by z nich skorzystać – podał Reuters. Kallas nie wskazała, jakie mechanizmy ma na myśli, jednak jej wypowiedź sugerowała możliwość działania poza standardową zasadą jednomyślności. Jej apel o odwagę odzwierciedlał narastającą irytację wśród unijnych urzędników z powodu powtarzającego się blokowania działań dotyczących Ukrainy przez jedno państwo członkowskie. Kallas, która była premierem Estonii od 2021 do 2024 roku, zanim objęła obecną funkcję, należy do grona polityków najgłośniej opowiadających się za trwałym wsparciem UE dla Ukrainy. Nie zapowiedziała jednak żadnego natychmiastowego kroku proceduralnego, który miałby ominąć stanowisko Węgier. Po zakończeniu szczytu nadal nie było jasne, jak i czy w ogóle takie narzędzia zostaną użyte.

Fico zabrał głos, ale z innej perspektywy Premier Słowacji Robert Fico, który uczestniczył w tym samym szczycie, przedstawił odmienną ocenę i stwierdził, że relacje z Ukrainą „nie są jednostronne” – podała ANSA. Jego wypowiedź sugerowała niezadowolenie z warunków współpracy UE z Ukrainą, ale nie oznaczała jednoznacznego poparcia dla weta Orbána. Posiedzenia Rady Europejskiej coraz częściej stają się miejscem, w którym przywódcy Europy Środkowej zgłaszają zastrzeżenia wobec tempa i warunków wsparcia dla Kijowa. Fico wcześniej spierał się z Ukrainą o kwestie tranzytu energii, co nadaje jego komentarzowi dodatkowy kontekst w trwających napięciach dwustronnych. Stanowisko słowackiego premiera pokazało, że sceptycyzm wobec bezwarunkowego wsparcia dla Ukrainy nie ogranicza się wyłącznie do Węgier, choć to Orbán pozostaje jedynym przywódcą, który aktywnie blokuje instrumenty finansowe. Brak zmiany stanowiska Węgier podczas szczytu uwypuklił strukturalny problem UE, gdy jedno państwo członkowskie korzysta z weta w sprawach wymagających jednomyślności.

Węgry wielokrotnie blokowały lub opóźniały decyzje UE dotyczące wsparcia finansowego i wojskowego dla Ukrainy od czasu rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku. Wymóg jednomyślności przy części decyzji UE daje każdemu państwu członkowskiemu faktyczne prawo weta, co – zdaniem krytyków – bywa wykorzystywane do uzyskiwania ustępstw. Orbán utrzymuje bliższe relacje z Moskwą niż inni przywódcy UE i konsekwentnie sprzeciwia się sankcjom oraz pakietom pomocowym wymierzonym w Rosję lub korzystnym dla Ukrainy. Kwestia ropy, do której odwołuje się Orbán, dotyczy wieloletnich sporów o tranzyt rosyjskiej ropy rurociągami przebiegającymi przez Ukrainę do Węgier i Słowacji, co od początku wojny komplikuje unijną politykę energetyczną.