Orbán zablokował 90 mld euro dla Ukrainy. Ostra reakcja Berlina i Paryża

Premier Węgier Viktor Orbán odmówił poparcia pożyczki w wysokości 90 mld euro dla Ukrainy podczas szczytu UE, co wywołało ostrą krytykę ze strony Niemiec, Francji i Komisji Europejskiej. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz określił stanowisko Orbána jako zarówno „poważne naruszenie zaufania”, jak i „akt poważnej nielojalności”, który będzie miał konsekwencje. Prezydent Francji Emmanuel Macron zażądał, aby decyzję w sprawie pakietu pomocy dla Kijowa o wartości 90 mld euro wdrożyć „bez zwłoki”. Posiedzenia Rady Europejskiej tego rodzaju wymagają konsensusu państw członkowskich, co w praktyce daje każdemu rządowi prawo skutecznego weta wobec wspólnych zobowiązań finansowych. Spór pozostawił Orbána w izolacji wobec pozostałych unijnych przywódców, jednak według relacji ANSA utrzymał on swoje stanowisko przez całą noc.

Von der Leyen zapowiada, że pożyczka zostanie uruchomiona mimo wszystko Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oświadczyła, że UE zagwarantuje pożyczkę dla Kijowa „tak czy inaczej”, sygnalizując, że Bruksela zamierza znaleźć mechanizm pozwalający działać nawet bez jednomyślnej zgody. Jej wypowiedź odzwierciedlała szerszą determinację głównych państw UE, by nie dopuścić do trwałego blokowania wsparcia finansowego dla Ukrainy przez jedno państwo członkowskie. Kwota 90 mld euro oznacza znaczące zobowiązanie, przy czym ma ono formę pożyczki, a nie bezzwrotnej dotacji. Von der Leyen nie wskazała publicznie, z jakiego alternatywnego mechanizmu prawnego lub finansowego Komisja mogłaby skorzystać. Jej słowa padły w czasie, gdy inni przywódcy nadal prowadzili rozmowy podczas szczytu. 90 (billion euros) — Pakiet pożyczkowy UE dla Ukrainy zablokowany przez Węgry

Orbán ostrzega przed szokiem energetycznym po odcięciu rosyjskiej ropy Orbán uzasadniał odmowę tym, że Unia Europejska nie jest w stanie przetrwać gospodarczo bez rosyjskiej ropy, i ostrzegał przed „szokiem energetycznym”, jeśli wspólnota utrzyma obecny kierunek działań. Tym samym znalazł się w sprzeczności z przytłaczającą większością państw UE, które od czasu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku pracują nad ograniczeniem zależności od rosyjskich surowców energetycznych. Rosja rozpoczęła pełnoskalową inwazję na Ukrainę w lutym 2022 roku, co skłoniło Unię Europejską do wprowadzania kolejnych pakietów sankcji wobec Moskwy, w tym środków wymierzonych w rosyjski eksport energii. Od tego czasu państwa członkowskie UE przyjmują różne strategie ograniczania zależności od rosyjskiego gazu i ropy, przy czym kraje Europy Środkowej i Wschodniej – w tym Węgry – historycznie były bardziej uzależnione od dostaw z Rosji ze względu na istniejącą infrastrukturę rurociągową. Orbán konsekwentnie twierdzi, że koszty transformacji energetycznej w nieproporcjonalny sposób obciążają państwa takie jak Węgry, które nadal są powiązane z rosyjskimi łańcuchami dostaw. Jego rząd utrzymuje też cieplejsze relacje dyplomatyczne z Moskwą niż jakiekolwiek inne państwo członkowskie UE, co wielokrotnie prowadziło do sporów Budapesztu z Brukselą i innymi europejskimi stolicami. Mimo presji, jak podała ANSA, Orbán nie wycofał się ze swojego stanowiska do końca sesji szczytu.

Biuro Meloni dementuje doniesienia o zrozumieniu dla Orbána Według publikacji Politico premier Włoch Giorgia Meloni miała powiedzieć innym przywódcom podczas szczytu, że „rozumie” stanowisko Orbána wobec Ukrainy, co sugerowałoby pewien poziom solidarności między Rzymem a Budapesztem w tej sprawie. Palazzo Chigi, czyli kancelaria włoskiej premier, zdementowała te doniesienia Politico. Dementi pokazało, jak politycznie wrażliwe jest dziś jakiekolwiek wrażenie zbieżności ze stanowiskiem Orbána w momencie, gdy jedność UE w sprawie wsparcia dla Ukrainy jest uważnie oceniana. Meloni już wcześniej zajmowała ostrożną pozycję w UE: formalnie popierała pomoc dla Ukrainy, jednocześnie stojąc na czele prawicowej koalicji, w której są ugrupowania mające historyczne związki z Moskwą. Cała sytuacja pokazała presję polityczną, z jaką mierzą się przywódcy, którzy prywatnie mogą mieć zastrzeżenia co do tempa lub skali unijnych zobowiązań finansowych wobec Kijowa. Słowa Merza – w których w osobnych wypowiedziach użył określeń „nadużycie zaufania” i „poważna nielojalność” – wskazują, że Berlin postrzega działania Orbána nie tylko jako spór o politykę, lecz także jako wyzwanie dla spójności europejskiego sojuszu.