Tusk ogłasza pakiet CPN. VAT na paliwa spadnie z 23 do 8 procent

Poland's Prime Minister Donald Tusk announced a sweeping fuel price intervention package on Thursday, March 26, 2026, cutting VAT on gasoline and diesel from 23 percent to 8 percent and reducing excise duty to minimum EU-permitted levels, with retail prices expected to fall by approximately 1.2 Polish zloty per liter. The package, branded CPN (Ceny Paliw Niżej) — „Fuel Prices Lower” — was unveiled at an extraordinary meeting of the Council of Ministers convened Thursday afternoon. Tusk described the package as „the most massive proposal one can imagine” in terms of government intervention. A particularly notable element is the introduction of a daily maximum fuel price to be set by the minister of energy, a mechanism Tusk acknowledged must „always be done with great caution” but which the government deemed necessary. The prime minister assured Poles that there is no risk of fuel shortages, stating that „Poland is secure” in terms of supply. „We must ensure the lowest possible fuel prices from the point of view of every consumer. At the same time, we had to make sure that, in the process, no one would make money out of the pockets of Poles.” — Donald Tusk via Business Insider

Budżet straci 1,6 mld zł miesięcznie Minister of Finance and Economy Andrzej Domański przedstawił podczas czwartkowej konferencji prasowej dokładne koszty fiskalne pakietu. Z wyliczeń wynika, że sama obniżka VAT będzie kosztować budżet państwa 900 mln zł miesięcznie, a cięcie akcyzy kolejne 700 mln zł miesięcznie. Domański zaznaczył, że są to rozwiązania czasowe i że rząd będzie „elastycznie dostosowywał stawki akcyzy i VAT do zmieniającej się sytuacji rynkowej”. Zapowiedział też rozpoczęcie prac nad windfall tax on excess profits dla spółek paliwowych, który ma częściowo zrekompensować ubytek w dochodach państwa poprzez opodatkowanie firm korzystających ponadprzeciętnie z wysokich cen ropy i wysokich marż. Domański zwrócił uwagę, że w czwartek hurtowe ceny oleju napędowego spadły o 30 groszy, mimo że notowania ropy na światowych rynkach znów wzrosły. Obniżka akcyzy oznacza 29 groszy mniej na litrze benzyny i 28 groszy mniej na litrze oleju napędowego, przy czym stawki te zostały sprowadzone do minimów dopuszczonych przez przepisy Unii Europejskiej.

Pakiet CPN — najważniejsze zmiany podatkowe: VAT na paliwa (before: 23%, after: 8%); Akcyza na benzynę (before: Standardowa stawka, after: Obniżona o 29 gr/litr (minimum UE)); Akcyza na olej napędowy (before: Standardowa stawka, after: Obniżona o 28 gr/litr (minimum UE))

Ceny ropy wzrosły o 45 procent od początku wojny na Bliskim Wschodzie Działania rządu są bezpośrednią odpowiedzią na skok cen paliw wywołany trwającą wojną USA i Izraela z Iranem, która rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku. Według Domańskiego ceny na rynku ropy wzrosły w ostatnich tygodniach o 45 procent, ceny oleju napędowego o ponad 40 procent, a benzyny o ponad 20 procent, jak podała Gazeta Prawna. Dane z wyszukiwań internetowych wskazują, że europejskie ceny gazu wzrosły od początku konfliktu o ponad 60 procent, czyli bardziej niż wspomniane przez Domańskiego 45 procent na rynku ropy. Różnica wynika prawdopodobnie z tego, że chodzi o różne surowce i różne okresy pomiaru. Analityk Reflex Rafał Zywert wyliczył, że łączne cięcia VAT i akcyzy obniżą ceny oleju napędowego średnio o 1,36 zł na litrze, a benzyny o 1,16 zł na litrze. Zywert dodał, że korekta była już widoczna na rynku hurtowym. Hurtowe ceny oleju napędowego spadły od poniedziałku o 500 zł netto na tonie, a benzyny o 100 zł netto. Częściowo wynikało to z doniesień o rozmowach pokojowych między Stanami Zjednoczonymi a Iranem. Obecna cena zakupu oleju napędowego na stacjach, z uwzględnieniem rabatów, wynosiła około 7,95 zł brutto za litr, a benzyny 6,56 zł brutto za litr, wynika z wyliczeń Zyberta.

Poland has used emergency fuel tax interventions before, most recently during the energy crisis triggered by Russia's war on Ukraine in 2022, when VAT and excise reductions were introduced and later proved difficult to reverse. Energy analyst Wojciech Jakóbik noted that „energy prices frozen in 2022 were still frozen for several years after the situation calmed down,” illustrating the political difficulty of unwinding such measures. The current crisis follows the outbreak of the US-Israeli military campaign against Iran on February 28, 2026, which disrupted global oil supply chains and sent energy prices sharply higher across Europe.

Senat zwołany na nadzwyczajne piątkowe posiedzenie Marshal of the Senate Małgorzata Kidawa-Błońska poinformowała, że zwołuje dodatkowe posiedzenie Senatu na piątek o godz. 14, aby procedować ustawę o obniżce akcyzy i VAT. Tusk wyraził przekonanie, że zarówno głosowanie w parlamencie, jak i podpis prezydenta nastąpią „jak najszybciej”, a celem jest wprowadzenie narzędzi „przed świętami”. Analityk sektora energetycznego Wojciech Jakóbik, komentując dla wnp.pl, pochwalił decyzję o codziennej aktualizacji cen maksymalnych zamiast ich całkowitego zamrożenia. Jego zdaniem takie rozwiązanie ogranicza zaburzenia rynku, bo lepiej odzwierciedla bieżące warunki. Jakóbik ostrzegł jednak, że obniżka VAT i akcyzy jest „najdroższym i najbardziej ryzykownym” elementem pakietu, ponieważ pobudzi popyt i może wysłać sygnał, że paliwa można kupować więcej, co zwiększy presję inflacyjną w innych częściach gospodarki. Zasugerował też, by rząd rozważył uwolnienie części strategicznych rezerw paliwowych znajdujących się w gestii spółek i państwa. Zwrócił uwagę, że członkostwo Polski w International Energy Agency pozwoliłoby jej uczestniczyć w skoordynowanym uwolnieniu zapasów, aby zwiększyć podaż i obniżyć ceny bez ograniczania dostępności paliw. „Miracles will not happen. There will be very serious and responsible policy so as to protect the wallets of Polish families as much as is possible.” — Donald Tusk via polsatnews.pl