Polska publikuje pakiet CPN. Niższe ceny paliw mają wejść od niedzieli

Polska opublikowała w sobotę, 28 marca 2026 roku, w Dzienniku Ustaw dwie ustawy mające obniżyć ceny paliw, a oba akty mają wejść w życie w niedzielę, 29 marca. Pakiet legislacyjny, znany jako pakiet CPN („Ceny Paliwa Niżej”), wprowadza mechanizm maksymalnej ceny detalicznej paliw i umożliwia czasową obniżkę akcyzy oraz VAT na benzynę i olej napędowy. Prezydent Karol Nawrocki podpisał obie ustawy w piątek, 27 marca, tego samego dnia, w którym przyjęły je Sejm i Senat, po nadzwyczajnym posiedzeniu rządu zwołanym dzień wcześniej. Rząd deklarował, że nowe przepisy mają zacząć obowiązywać przed Wielkanocą, przed okresem największych wyjazdów świątecznych. Publikacja nastąpiła w czasie gwałtownego wzrostu światowych cen paliw związanego z trwającym konfliktem z udziałem Stanów Zjednoczonych, Izraela i Iranu oraz z wojną Rosji z Ukrainą.

Mechanizm ceny maksymalnej i cięcia akcyzy nabierają kształtu Pierwsza ustawa, nowelizująca ustawę o rezerwach ropy naftowej, wprowadza wzór służący do wyliczania maksymalnej ceny detalicznej paliw na stacjach. Wzór obejmuje średnią hurtową cenę paliwa na rynku krajowym, akcyzę, opłatę paliwową, marżę sprzedażową w wysokości 0.30 (PLN za litr) — maksymalnej dopuszczalnej marży sprzedażowej za litr według nowego wzoru oraz VAT. Minister energii Miłosz Motyka ma ogłaszać maksymalną cenę w oficjalnym obwieszczeniu, a stawka zacznie obowiązywać od dnia po publikacji. Jeśli obwieszczenie zostanie wydane przed dniami wolnymi od pracy lub świętami państwowymi, stawka pozostanie w mocy do następnego dnia roboczego. Sprzedawcy zachowują prawo do oferowania paliwa poniżej ceny maksymalnej. Druga ustawa, nowelizująca ustawę o podatku akcyzowym, pozwala rządowi czasowo obniżyć rozporządzeniem stawki akcyzy na olej napędowy i benzynę silnikową do 30 czerwca 2026 roku. Wiceminister finansów Jarosław Neneman potwierdził podczas prac parlamentarnych, że przygotowano już projekty rozporządzeń obniżających akcyzę na benzynę o 29 groszy na litr i na olej napędowy o 28 groszy na litr, a także projekt zmniejszający VAT na paliwo.

Obniżka akcyzy w ramach pakietu CPN: Obniżka akcyzy na benzynę (95) (before: Stawka standardowa, after: Obniżona o 0,29 PLN/litr (do 30 czerwca 2026 roku)); Obniżka akcyzy na olej napędowy (before: Stawka standardowa, after: Obniżona o 0,28 PLN/litr (do 30 czerwca 2026 roku))

Budżet ma tracić ponad 1,6 mld zł miesięcznie Ministerstwo Finansów wyliczyło, że obniżka akcyzy będzie kosztować budżet państwa 700 mln zł miesięcznie, a obniżka VAT przyniesie dodatkowy koszt w wysokości 900 mln zł miesięcznie. Premier Donald Tusk przedstawił pakiet jako konieczną reakcję na globalną niestabilność. „Wszyscy płacimy wysoką cenę za wojny Izraela i USA z Iranem oraz Rosji z Ukrainą. Nie tylko na stacjach benzynowych. Naszą odpowiedzią są twarde, ale odpowiedzialne decyzje rządu (SAFE, CPN) i jedność narodu wokół spraw bezpieczeństwa.” — Donald Tusk via wnp.pl Minister energii Miłosz Motyka zwrócił uwagę, że światowe rynki paliw wzrosły w ciągu zaledwie dwóch dni o ponad 10 procent, jednocześnie wskazując, że hurtowe ceny Orlenu w tym samym czasie wzrosły o mniej niż 5 procent. Dodał też, że w sobotę hurtowe ceny paliw były o ponad 200 zł niższe niż dokładnie tydzień wcześniej. Motyka argumentował, że pakiet CPN zapewni utrzymanie cen detalicznych na poziomie około 20 procent niższym, niż wynikałoby to ze standardowego opodatkowania, niezależnie od warunków rynkowych. Tusk ostrzegł też, że jeśli firmy paliwowe osiągnęły nadmierne zyski, rząd może nałożyć na nie podatek od nadzwyczajnych zysków.

Obniżka akcyzy: 700, obniżka VAT: 900

Orlen podnosi hurtowe ceny w dniu publikacji ustaw Publikację ustaw natychmiast przyćmił spór o termin ich ogłoszenia oraz równoczesne podwyżki hurtowych cen w Orlenie, dominującej państwowej spółce energetycznej w Polsce. W sobotę Orlen podniósł hurtową cenę oleju napędowego Ekodiesel o 171 zł za metr sześcienny, do 7 041 zł za metr sześcienny, z 6 870 zł w piątek. Hurtowa cena benzyny Eurosuper 95 wzrosła o 103 zł za metr sześcienny, do 5 714 zł, z 5 611 zł dzień wcześniej. Paweł Szefernaker, szef Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, skrytykował rząd za ponad 18 godzin zwłoki między podpisem prezydenta Nawrockiego a publikacją ustaw. „Po ponad 18 godzinach od podpisu prezydenta Nawrockiego rząd wreszcie opublikował ustawy. Presja ma sens.” — Paweł Szefernaker via wpolityce.pl Poseł Prawa i Sprawiedliwości Janusz Kowalski, były wiceminister aktywów państwowych, zarzucił Orlenowi podniesienie hurtowych cen dokładnie w momencie wejścia w życie ustaw obniżających podatki i zakwestionował, czy polscy konsumenci odczują jakąkolwiek realną korzyść. „Rząd Tuska nie tylko opóźniał publikację ustaw, które zostały bardzo szybko przyjęte i podpisane przez prezydenta — każda godzina zwłoki oznaczała miliony złotych strat dla polskich rodzin i polskiej gospodarki — ale wyraźnie mamy też do czynienia z ruchem związanym z hurtowymi cenami paliw.” — Janusz Kowalski via wpolityce.pl

Wzrost światowych cen paliw przyspieszył po tym, jak 28 lutego 2026 roku Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły operacje wojskowe przeciwko Iranowi, w ramach działań znanych jako Operation Epic Fury. W dniach po wybuchu działań zbrojnych ceny ropy naftowej i gotowych paliw na światowych rynkach zaczęły gwałtownie rosnąć, co wiązano z blokadą Cieśniny Ormuz — strategicznego punktu dla morskiego transportu surowców energetycznych z regionu — oraz z atakami na infrastrukturę wydobywczą i rafineryjną. Według źródłowych artykułów sobota, 28 marca, oznaczała cztery tygodnie od tych pierwszych uderzeń. Zależność Polski od importu paliw zwiększyła krajowy wpływ tych zmian, a minister Motyka zauważył, że 40 procent gotowego oleju napędowego zużywanego w Polsce pochodzi z importu.