Prezydent Karol Nawrocki przyjął ślubowanie tylko od dwóch z sześciu sędziów TK

Prezydent Karol Nawrocki przyjął przysięgę tylko od dwóch z sześciu sędziów wybranych przez Sejm do Trybunału Konstytucyjnego 1 kwietnia 2026 roku, co doprowadziło do natychmiastowego sporu konstytucyjnego z koalicją rządzącą. Sędziami, którzy złożyli ślubowanie w Pałacu Prezydenckim, są Dariusz Szostek i Magdalena Bentkowska. Pozostali czterej sędziowie wybrani przez Sejm 13 marca – Krystian Markiewicz, Maciej Taborowski, Marcin Dziurda i Anna Korwin-Piotrowska – nie otrzymali zaproszenia od prezydenta i bez zaprzysiężenia nie mogą zacząć pracy. Minister sprawiedliwości i prokurator generalny Waldemar Żurek określił selektywne działanie prezydenta jako potencjalne naruszenie konstytucji i zaapelował do Nawrockiego o niezwłoczne wezwanie pozostałej czwórki.

Kancelaria Prezydenta argumentuje decyzję koncepcją „rozproszonego powołania” Zbigniew Bogucki, szef Kancelarii Prezydenta, podczas środowej konferencji prasowej przedstawił uzasadnienie decyzji głowy państwa, wskazując na dwa powody przyjęcia tylko dwóch ślubowań. Bogucki stwierdził, że od zaprzysiężenia Karola Nawrockiego 6 sierpnia 2025 roku, w Trybunale zwolniły się tylko dwa miejsca, a zaprzysiężenie duetu sędziów pozwala uzyskać pełny skład 11 sędziów, co spełnia wymogi ustawowe. Dodał, że sytuacja pozostałych czterech wybranych sędziów jest „analizowana” i obecnie „nie ma wobec nich żadnej decyzji”. Wprowadził on również pojęcie „formuły rozproszonego ślubowania i rozproszonego powołania”, o której wicemarszałek Senatu Maciej Żywno powiedział, że „nigdy nie słyszał w przestrzeni prawnej ani konstytucyjnej”. Bogucki ostrzegł ponadto, że złożenie ślubowania przed organem innym niż prezydent może stanowić delikt konstytucyjny i przestępstwo. Żurek odrzucił te ostrzeżenia, określając je mianem zastraszania i „kreatywnej interpretacji prawa”.

„Prezydent nie może wybierać według własnego uznania, kogo chce widzieć w Trybunale Konstytucyjnym. Apeluję więc do prezydenta o jak najszybsze zaproszenie pozostałej czwórki – tak, aby TK mógł prawidłowo funkcjonować. W przeciwnym razie dojdzie do oczywistego naruszenia konstytucji.” — Waldemar Żurek via Polsat News

Sędziowie piszą do Pałacu i rozważają przysięgę „przed narodem” Czworo sędziów, którzy nie zostali zaproszeni, wysłało w środę listy do Pałacu Prezydenckiego z prośbą o wyznaczenie terminu ślubowania. Krystian Markiewicz w piśmie przekazanym przez Polską Agencję Prasową zaznaczył, że „został wybrany w taki sam sposób, jak sędziowie, którzy dziś złożyli przysięgę” i chce jak najszybciej przystąpić do pracy. Sędzia Anna Korwin-Piotrowska w rozmowie z Onetem zasygnalizowała, że sędziowie nie wykluczają złożenia ślubowania „narodowi w innej formule niż w obecności prezydenta”. Argumentowała, że tekst konstytucyjny zawiera frazę „ślubuję narodowi”, a wymóg złożenia przysięgi „wobec prezydenta” widnieje jedynie w ustawie, a nie w samej Konstytucji. Waldemar Żurek w rozmowie z dziennikarzami poparł dążenie do skuteczności i wymienił możliwe alternatywy, w tym ślubowanie przed parlamentem, marszałkiem Sejmu lub drogą korespondencyjną. Nowo zaprzysiężona sędzia Magdalena Bentkowska, po wyjściu z Pałacu Prezydenckiego, przyznała, że nie poinformowano jej o losie pozostałych osób, podkreślając, że „każdy powinien mieć możliwość złożenia ślubowania”, gdyż „nie ma podstaw do różnicowania sędziów”.

„Można odnieść wrażenie, że prezydent i jego ministrowie udają, iż nasza czwórka nie istnieje. Ale my istniejemy i podejmiemy zdecydowane działania zmierzające do objęcia urzędu.” — Anna Korwin-Piotrowska via Do Rzeczy

Polski Trybunał Konstytucyjny znajduje się w centrum trwającego od 2015 roku sporu instytucjonalnego, który rozpoczął się, gdy poprzedni rząd Prawa i Sprawiedliwości (PiS) zaczął mianować sędziów w sposób, który według krytyków i Komisji Europejskiej naruszał niezależność sądownictwa. Obecna koalicja rządowa, która objęła władzę w grudniu 2023 roku pod przewodnictwem premiera Donalda Tuska, podjęła próby przywrócenia praworządności, w tym rekonstrukcji Trybunału. Wybór sześciu nowych sędziów 13 marca 2026 roku był elementem tych działań. Spór o procedurę ślubowania stanowi nową odsłonę napięć między prezydentem Nawrockim, sprawującym urząd od sierpnia 2025 roku, a rządem Tuska.

Eksperci ostrzegają przed zagrożeniem dla bezpieczeństwa obywateli Przemysław Rosati, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej, odrzucił argumentację prezydenta punkt po punkcie, stwierdzając, że konstytucja nie powierza prezydentowi roli w kreowaniu statusu sędziego TK, a głowa państwa „nie ma prawa kontrolować uchwał Sejmu”. Rosati uznał argumentację Boguckiego o obsadzaniu jedynie wakatów powstałych za kadencji obecnego prezydenta za „nielogiczną”, gdyż prowadzi ona do wniosku, że cztery miejsca „nigdy nie mogłyby zostać obsadzone”, co nie znajduje oparcia w przepisach. Politolog Olgierd Annusewicz z Uniwersytetu Warszawskiego ocenił sytuację w sposób bardziej stonowany, sugerując, że prezydent wykorzystał okazję do gry politycznej, zauważając jednocześnie, że koalicja rządowa „nie przygotowała należycie procesu naprawy Trybunału Konstytucyjnego”.

„Prezydent ma obowiązek umożliwić złożenie ślubowania. Brak takiego działania nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego. To sytuacja, której nie da się wyjaśnić obowiązującymi regulacjami.” — Przemysław Rosati via naTemat.pl

Wicemarszałek Senatu Magdalena Biejat (Lewica) stwierdziła, że nie widzi innego wyjaśnienia dla decyzji prezydenta niż chęć „siania chaosu”, dodając, że Nawrocki „wybiera sobie sędziów według własnego uznania, co wykracza poza wszelkie procedury”. Maciej Żywno, wicemarszałek Senatu z Polski 2050, nazwał wybór prezydenta „całkowicie niezrozumiałym” i „selektywnym”, deklarując, że koalicja ma prawo oczekiwać ślubowania od całej szóstki. Żywno zauważył również, że wprowadzenie koncepcji „rozproszonego powołania” 1 kwietnia – w prima aprilis – stawia rząd przed dylematem: czekać na zaproszenie pozostałych sędziów czy szukać alternatywnych ścieżek zaprzysiężenia. Rosati ostrzegł, że konflikt ten nie jest tylko sporem politycznym, ale „uderza w interes każdego obywatela”, osłabiając zaufanie do państwa i bezpieczeństwo prawne.

Kryzys wokół ślubowania w TK — Kluczowe wydarzenia: — ; — ; — ; —