Trump wygłasza orędzie do narodu w obliczu konfliktu z Iranem i kryzysu w NATO

Donald Trump wygłosił w środę wieczorem swoje pierwsze formalne orędzie do narodu dotyczące wojny USA i Izraela przeciwko Iranowi. Kilka godzin wcześniej prezydent twierdził w serwisie Truth Social, że irański prezydent Masud Pezeszkian poprosił o zawieszenie broni — czemu Teheran natychmiastowo i stanowczo zaprzeczył. Przemówienie zaplanowane na godzinę 21:00 czasu lokalnego w Białym Domu (01:00 GMT w czwartek) odbyło się w piątym tygodniu konfliktu. Sekretarz prasowa Białego Domu, Karoline Leavitt, zapowiedziała je jako przekazanie „ważnych nowych informacji o sytuacji w Iranie”. Wysoki rangą urzędnik administracji przekazał agencji AFP, że Trump zamierza „podkreślić systematyczne realizowanie celów wojskowych” oraz „potwierdzić dążenie do zakończenia operacji w ciągu dwóch do trzech tygodni”. Forma wystąpienia stanowiła zmianę w stosunku do ogłoszenia samej wojny, co Trump uczynił w nieformalnym nagraniu wideo ze swojej rezydencji na Florydzie, ubrany w czapkę i bez krawata. Konflikt, prowadzony pod kryptonimem Operacja Epic Fury, rozpoczął się 28 lutego. Spowodował już tysiące ofiar śmiertelnych, wywołał wstrząsy na światowych rynkach energii i wpłynął na sondaże poparcia dla Trumpa przed wyborami środka kadencji.

Zaprzeczenie rozejmu i spór o cieśninę Ormuz Trump napisał na platformie Truth Social, że Pezeszkian „właśnie poprosił o ROZEJM”, jednak uzależnił jakąkolwiek zgodę od odblokowania Cieśniny Ormuz. Zagroził przy tym, że w przeciwnym razie Iran zostanie „całkowicie zniszczony”. Rzecznik irańskiej dyplomacji Esmaeil Baghaei określił te doniesienia jako „fałszywe”. Pezeszkian zadeklarował we wtorek chęć zakończenia wojny, ale pod warunkiem uzyskania gwarancji bezpieczeństwa i odszkodowań finansowych. Tymczasem Strażnicy Rewolucji potwierdzili w środę, że cieśnina pozostanie zamknięta dla „wrogów” Iranu. Poinformowano również o ataku na tankowiec w Zatoce, który według Kataru został uderzony na jego wodach terytorialnych. Irańskie pociski i drony trafiły także w zbiornik w strefie lotniska w Kuwejcie. Międzynarodowa Agencja Energetyczna ostrzegła 1 kwietnia, że skutki zakłóceń w dostawach ropy i gazu będą w kwietniu dwukrotnie silniejsze niż w marcu.

Amerykańsko-izraelska kampania wojskowa przeciwko Iranowi rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku od uderzeń, w których zginął najwyższy przywódca Ali Chamenei. Jego syn, Modżtaba Chamenei, został mianowany następcą 9 marca 2026 roku. Waszyngton przedstawia operację jako atak na potencjał nuklearny i balistyczny Teheranu. Na początku konfliktu Trump przewidywał, że potrwa on od czterech do sześciu tygodni. Specjalny wysłannik USA Steve Witkoff utrzymuje kontakty z irańskimi urzędnikami, choć Teheran nie uznaje ich za rzeczywiste negocjacje.

Trump o wyjściu z NATO: „To papierowy tygrys” Przy okazji orędzia w sprawie Iranu, Trump zaostrzył retorykę wobec NATO. W rozmowie z brytyjskim dziennikiem „The Daily Telegraph” stwierdził, że jego stanowisko wykracza już poza zwykłe rozważanie członkostwa USA w sojuszu. „Nigdy nie byłem pod wpływem NATO. Zawsze wiedziałem, że to papierowy tygrys, i Putin zresztą też o tym wie.” — Donald Trump via La Libre.be dodał, że na pytanie, czy rozważa wystąpienie z organizacji, odpowiedział: „O tak, powiedziałbym nawet, że to idzie dalej niż zwykłe kwestionowanie”. Trump powiązał spór z NATO z brakiem zaangażowania sojuszników w otwarcie cieśniny Ormuz, oskarżając kraje europejskie o zignorowanie wezwania do utworzenia koalicji. Sekretarz obrony Pete Hegseth odmówił potwierdzenia zaangażowania USA w realizację Artykułu 5. o kolekcjonwnej obronie. Jak podaje „SudOuest”, konstytucyjne uprawnienia prezydenta do jednostronnego wyjścia z NATO pozostają niejasne pod względem prawnym. Z kolei Zjednoczone Emiraty Arabskie zaproponowały w środę dołączenie do sił USA i Izraela w celu zabezpieczenia cieśniny Ormuz, co czyni je pierwszym państwem Zatoki bezpośrednio angażującym się militarnie przeciwko Iranowi w obecnym konflikcie.

Odbicie na rynkach przy utrzymującej się niepewności Europejskie giełdy odnotowały w środę wzrosty, co wiąże się z nadziejami na deeskalację po deklaracjach Trumpa o zakończeniu walk w ciągu kilku tygodni. Cena baryłki ropy Brent spadła poniżej 100 dolarów. Jednak blokada cieśtiny Ormuz zdążyła już wywołać trwały wzrost cen paliw, co budzi obawy o inflację. Sekretarz stanu Marco Rubio stwierdził, że USA widzą już „linię mety” tej wojny. W rozmowie z agencją Reuters Trump zaznaczył, że Stany Zjednoczone wycofają się „dość szybko”, ale zastrzegł prawo do punktowych uderzeń w przyszłości. „Jeśli będziemy musieli to zrobić, wrócimy, aby przeprowadzić jednorazowe uderzenia.” — Donald Trump via LExpress.fr stwierdził również, że Iran nie będzie posiadał broni jądrowej, gdyż jest obecnie do tego „niezdolny”. Wielka Brytania ogłosiła zwołanie wirtualnego spotkania około 30 państw w celu koordynacji działań na rzecz przywrócenia transportu morskiego. Szef irańskiej dyplomacji Abbas Aragzczi przekazał jednak pośrednikom wysłannika Steve'a Witkoffa, że „zaufanie wynosi zero”, co uwydatnia dystans między stronami mimo sygnałów płynących z Waszyngtonu.

Kluczowe momenty konfliktu USA-Iran: — ; — ; — ; —