New York Times wskazuje twórcę bitcoina. Czy Adam Back to Satoshi Nakamoto?

„The New York Times” opublikował 8 kwietnia 2026 roku wyniki śledztwa, w którym zidentyfikował brytyjskiego kryptografa Adama Backa jako Satoshiego Nakamoto, anonimowego twórcę bitcoina. Raport, opracowany przez dziennikarza Johna Carreyrou i jego współpracownika Dylana Freedmana, jest wynikiem ponadrocznej cyfrowej analizy kryminalistycznej, archiwalnych wiadomości e-mail oraz wpisów na forach dyskusyjnych sprzed kilkudziesięciu lat. Back, pełniący funkcję CEO firmy technologicznej Blockstream oraz wynalazca systemu Hashcash, szybko zdementował te doniesienia w serwisie X, twierdząc, że nie jest Satoshim Nakamoto. Tożsamość ta wiąże się z posiadaniem około 1,1 miliona bitcoinów – majątku wycenianego przez giełdę Arkham na blisko 73 miliardy dolarów. Publikacja wywołała poruszenie w świecie kryptowalut, ożywiając trwającą od 2009 roku dyskusję.

Sztuczna inteligencja wyłoniła jedno nazwisko z 34 tysięcy Śledztwo Carreyrou rozpoczęło się po obejrzeniu przez niego w 2024 roku dokumentu HBO „Money Electric: Tajemnica bitcoina”, który jako Nakamoto wskazywał kanadyjskiego programistę Petera Todda – wniosek ten dziennikarz uznał za mało wiarygodny. Jego podejrzenia skupiły się na Backu po zaobserwowaniu jego nerwowej reakcji w filmie na pytanie o tożsamość twórcy bitcoina. Carreyrou i Freedman przeanalizowali następnie archiwa list mailingowych Cypherpunks, Cryptography oraz Hashcash z lat 1992–2008, porównując je z pismami Nakamoto. Z grupy 34 000 podejrzanych analizie udało się wyłonić osiem osób o charakterystycznych cechach stylu, takich jak stosowanie dwóch spacji po kropce, kończenie zdań słowem „also” oraz brytyjska pisownia. Dalsza weryfikacja uwzględniająca zmienne stosowanie form „e-mail” i „email”, „cheque” i „check” oraz brytyjskich i amerykańskich wariantów słowa „optimize” wskazała tylko na jedną osobę. „Zadaliśmy naszej bazie danych pytanie: ilu z pozostałych ośmiu podejrzanych, podobnie jak Satoshi, używało naprzemiennie form „e-mail” i „email”, „e-cash” i „electronic cash”, „cheque” i „check” oraz brytyjskiej i amerykańskiej pisowni słowa „optimize”. Odpowiedź brzmiała: tylko jeden. Pan Back.” — John Carreyrou dla The New York Times Carreyrou zauważył też, że pod koniec lat 90. Back opisywał system pieniądza elektronicznego łudząco podobny do bitcoina, a jego aktywność na forach ustała dokładnie w latach największej aktywności Satoshiego.

Back mówi o zbiegu okoliczności; konfrontacja w Salwadorze Carreyrou skonfrontował się z Backiem podczas konferencji w Salwadorze. Dziennikarz relacjonował, że na widok dowodów Back zmieszał się i reagował nerwowo. Według relacji Carreyrou, Back miał zaliczyć przejęzyczenie, wypowiadając się tak, jakby sam był Satoshim. Back odrzucił jednak wszystkie argumenty, nazywając zbieżności „połączeniem przypadku i podobnych sformułowań używanych przez ludzi o zbliżonych zainteresowaniach”. Po publikacji artykułu ponownie zaprzeczył rewelacjom w serwisie X. „Nie wiem, kim jest Satoshi i uważam, że dla bitcoina to dobrze, ponieważ pomaga to postrzegać go jako nową klasę aktywów – cyfrowe dobro o matematycznie ograniczonej podaży.” — Adam Back dla The Guardian Back określił wnioski Carreyrou jako efekt „błędu potwierdzenia”. Reakcje środowiska akademickiego i kryptowalutowego są podzielone – część obserwatorów uważa poszlaki za przekonujące, inni pozostają sceptyczni.

Akademicy niepewni, ale stawka fortuny Nakamoto pozostaje wysoka Stephen Murdoch, profesor informatyki z University College London, uznał, że śledztwo dostarczyło wiarygodnych przesłanek, ale nie daje całkowitej pewności. „Istnieją pewne poszlaki wskazujące na niego, ale brakuje bezpośredniego dowodu.” — Stephen Murdoch dla The Guardian Murdoch dodał, że jego zdaniem twórcą bitcoina mógł być Hal Finney, który otrzymał od Satoshiego pierwszą transakcję. Stawka identyfikacji jest ogromna: 1,1 miliona bitcoinów to jedna z największych prywatnych fortun na świecie, wyceniana na 70–78 miliardów dolarów. Przykład Australijczyka Craiga Wrighta, który latami próbował sądownie dowieść swojej tożsamości jako Nakamoto i w 2024 roku trafił do więzienia za nękanie, pokazuje znaczenie tego sporu. Carreyrou, znany z ujawnienia oszustwa Theranos, pracował nad sprawą ponad rok wraz z Freedmanem z zespołu AI „The New York Times”. Mimo zgromadzonych dowodów poszlakowych, brak bezpośredniego potwierdzenia sprawia, że tajemnica Satoshiego Nakamoto oficjalnie pozostaje nierozwiązana.

Bitcoin został zaprezentowany w 2008 roku w manifeście opublikowanym pod pseudonimem Satoshi Nakamoto, opisującym zdecentralizowany system pieniądza elektronicznego. Kryptowaluta ruszyła w 2009 roku, a Nakamoto był aktywny na forach do około 2011 roku. Przez lata jako potencjalnych twórców wskazywano m.in. Nicka Szabo, Hala Finneya i Craiga Wrighta, jednak nikomu nie udowodniono tożsamości definitywnie. Hashcash, system Adama Backa z 1997 roku, był bezpośrednio cytowany w manifeście Nakamoto. Fiński programista Martti Malmi, współpracujący z Satoshim w początkach bitcoina, udostępnił archiwum maili, które okazało się kluczowe dla śledztwa NYT.