Rynki reagują na wojnę USA i Izraela z Iranem oraz napięcia w Ormuzie

Globalne rynki i rządy próbowały ograniczyć gospodarcze skutki trwającej wojny USA i Izraela z Iranem, która weszła w trzeci tydzień. Ceny ropy pozostawały niestabilne, Unia Europejska rozważała nadzwyczajne działania osłonowe w energetyce, a Waszyngton analizował możliwość wysłania dodatkowych sił wojskowych w celu zabezpieczenia cieśniny Ormuz. 20 marca ceny ropy spadły, gdy Stany Zjednoczone i ich sojusznicy podjęli działania na rzecz zwiększenia podaży i przywrócenia żeglugi przez cieśninę, choć notowania nadal były wysokie i podatne na wahania. Iran rozważał tymczasem ustawę wprowadzającą opłaty tranzytowe i podatki dla statków przepływających przez ten szlak, co mogłoby dodatkowo skomplikować światowe przepływy energii. Napięcie było widoczne na rynkach finansowych od Mumbaju po Nowy Jork. Złoto zmierzało do trzeciego kolejnego tygodniowego spadku, a rupia indyjska zbliżała się do historycznego minimum. Konflikt rozpoczął się 28 lutego 2026 roku od uderzeń USA i Izraela, w których zginął ówczesny Najwyższy Przywódca Ali Khamenei. Od tego czasu wojna zmieniła układ sił na rynkach energii i kalkulacje geopolityczne na całym świecie.

Waszyngton rozważa wysłanie wojsk do ochrony cieśniny Administracja Trumpa rozważała skierowanie tysięcy amerykańskich żołnierzy na Bliski Wschód, aby zabezpieczyć cieśninę Ormuz i potencjalnie także wyspę Kharg – podał Reuters. Wojna weszła tym samym w etap, który analitycy określali jako możliwą nową fazę. Mohammad Mokhber, doradca najwyższego przywódcy Iranu i były pełniący obowiązki prezydenta po śmierci Ebrahima Raisiego w 2024 roku, powiedział, że po wojnie zostanie wprowadzony „nowy reżim” dla cieśniny Ormuz. Miałby on umożliwić Iranowi nakładanie ograniczeń morskich na państwa, które objęły go sankcjami. Równolegle irański parlament analizował projekt ustawy przewidującej opłaty tranzytowe dla statków przepływających przez cieśninę. Posłowie przedstawiali ten pomysł jako odpowiedź na presję gospodarczą ze strony Zachodu. Z danych przeanalizowanych przez BBC Verify wynika, że od początku marca przez cieśninę Ormuz przepłynęło nieco mniej niż 100 statków. To pokazuje, że mimo napięć i zakłóceń szlak nadal funkcjonował w czasie konfliktu. Połączenie możliwych irańskich ograniczeń i amerykańskich sygnałów wojskowych wokół cieśniny utrzymywało nerwowość wśród traderów energii, nawet jeśli ceny nieco cofnęły się z ostatnich maksimów.

Cieśnina Ormuz od lat uchodzi za jeden z najważniejszych punktów krytycznych dla światowych dostaw energii, łącząc Zatokę Perską z Zatoką Omańską. Szlak ma około 167 kilometrów długości. Na północnym wybrzeżu leży Iran, a na południowym Półwysep Musandam, dzielony przez Zjednoczone Emiraty Arabskie i Oman. Iran okresowo groził zamknięciem lub ograniczeniem ruchu w cieśninie w momentach wzrostu napięcia z państwami zachodnimi, ale nigdy tego nie zrobił. Obecny konflikt rozpoczął się 28 lutego 2026 roku, gdy siły USA i Izraela zaatakowały Iran w ramach operacji Epic Fury, zabijając Najwyższego Przywódcę Alego Chameneiego. 9 marca 2026 roku jego syn Mojtaba Khamenei został wyznaczony na nowego Najwyższego Przywódcę.

UE rozważa obniżki podatków, gdy szok energetyczny zmienia politykę Europy Unia Europejska analizowała nadzwyczajne obniżki podatków energetycznych i system dopłat, które miały złagodzić skutki szoku energetycznego wywołanego przez wojnę – podał Reuters. Rozważane działania odzwierciedlały skalę zakłóceń, jakie konflikt wywołał na europejskim rynku energii, nadal strukturalnie zależnym od łańcuchów dostaw z Zatoki Perskiej. Dyskusja w UE zbiegła się z rosnącą presją ze strony przemysłu i odbiorców, którzy oczekiwali szybkich decyzji ograniczających wzrost kosztów energii. Z biznesu napłynął jednak odmienny sygnał. Amerykański gigant logistyczny FedEx podniósł prognozę zysku i wskazał na utrzymujący się popyt na świecie mimo wojny. Zaktualizowane prognozy spółki sugerowały, że przynajmniej w części sektorów łańcuchy dostaw dostosowały się do zakłóceń szybciej, niż wcześniej zakładano. Rozbieżność między odpornością części firm a awaryjnym planowaniem po stronie rządów pokazała, że gospodarcze skutki wojny są nierówne i różnie rozkładają się w poszczególnych częściach światowej gospodarki.

Złoto tanieje, rupia słabnie, a jastrzębi Fed zwiększa obawy rynku Według Reutersa 20 marca złoto zmierzało do trzeciego kolejnego tygodnia spadków. Na notowania metalu wpływało jastrzębie nastawienie Rezerwy Federalnej USA oraz umacniający się dolar. Rupia indyjska zbliżała się do historycznego minimum pod wpływem obaw o ceny ropy, choć częściowe cofnięcie się notowań surowca z ostatnich szczytów przyniosło pewną ulgę na rynku walutowym. Indyjskie akcje pokazały oznaki odbicia po gwałtownym spadku. Pomagał w tym spadek cen ropy z wcześniejszych maksimów, który dał rynkowi akcji nieco więcej przestrzeni. Same ceny ropy obniżyły się 20 marca, gdy Stany Zjednoczone i państwa sojusznicze zaczęły zwiększać podaż oraz działać na rzecz przywrócenia normalnego ruchu żeglugowego przez cieśninę Ormuz. Mimo to rynki obligacji nadal pozostawały pod presją z powodu jastrzębiej wyceny przyszłych stóp procentowych. Połączenie szoku energetycznego wywołanego wojną, polityki banków centralnych i presji walutowej stworzyło złożone i niestabilne otoczenie dla inwestorów zarówno na rynkach wschodzących, jak i rozwiniętych. Analitycy oceniali, że sytuacja pozostaje bardzo dynamiczna, a każda eskalacja wokół cieśniny Ormuz może szybko odwrócić umiarkowane spadki cen obserwowane 20 marca.

Złoto: trzeci tygodniowy spadek, Ropa: cofanie się z maksimów, Rupia indyjska: blisko historycznego minimum, Indyjskie akcje: częściowe odbicie po gwałtownym spadku