IATA ostrzega przed problemami z paliwem lotniczym mimo zawieszenia broni

Willie Walsh, dyrektor generalny Międzynarodowego Zrzeszenia Przewoźników Powietrznych, ostrzegł w środę, że powrót dostaw paliwa lotniczego do normy zajmie wiele miesięcy. Deklaracja padła mimo ogłoszonego przez prezydenta USA Donalda Trumpa dwutygodniowego rozejmu między Stanami Zjednoczonymi a Iranem. Walsh wystąpił na konferencji prasowej podczas sympozjum IATA World Data Symposium w Singapurze. Rozejm, ogłoszony we wtorek wieczorem, wiąże się z natychmiastowym i bezpiecznym odblokowaniem Cieśniny Ormuz, która pozostawała niemal całkowicie zamknięta dla ruchu od początku konfliktu. Po informacji o zawieszeniu broni ceny ropy spadły o blisko 16 proc., osiągając poziom poniżej 100 dolarów za baryłkę. Akcje linii lotniczych na giełdach światowych gwałtownie wzrosły, a niektórzy przewoźnicy odnotowali zyski rzędu 8–14 proc. w ciągu jednej sesji. Walsh ocenił rozejm jako pozytywny krok, lecz zaznaczył, że szkody w łańcuchach dostaw są zbyt głębokie, by szybko je naprawić. Zniszczone rafinerie głównym wyzwaniem, nie podaż surowca Według Walsha kluczową barierą w stabilizacji rynku paliw nie jest sam przepływ ropy, lecz zniszczenia infrastruktury rafineryjnej na Bliskim Wschodzie. „„Nawet jeśli trasa zostanie otwarta i taką pozostanie, powrót do wymaganego poziomu dostaw zajmie miesiące, biorąc pod uwagę zakłócenia w mocy przerobowej rafinerii w regionie”.” — Willie Walsh via Reuters Dyrektor dodał, że przed konfliktem niedoceniano faktu, jak bardzo globalna infrastruktura zależy od tego regionu. „„Sądzę, że nie wszyscy w pełni zdawali sobie sprawę z tego, jak mocno moce rafineryjne są skoncentrowane w konkretnych częściach świata”.” — Willie Walsh via France 24 Nawet wznowienie transportu ropy nie przełoży się natychmiast na dostępność nafty lotniczej, ponieważ uszkodzone rafinerie stanowią wąskie gardło systemu. Jako regiony najbardziej narażone na niedobory w najbliższym czasie Walsh wskazał Azję, a następnie Afrykę i Europę. IATA World Data Symposium w Singapurze stało się okazją do przekazania tych prognoz przewoźnikom, którzy już zmagają się z kryzysem paliwowym. Drastyczny wzrost cen paliwa lotniczego wymusi droższe bilety Ceny paliwa lotniczego wzrosły ponad dwukrotnie od wybuchu konfliktu 28 lutego 2026 roku, znacznie wyprzedzając około 50-procentowy wzrost cen ropy odnotowany przed rozejmem. Walsh stwierdził, że podwyżki cen biletów są nieuniknione ze względu na utrzymujące się wysokie koszty nafty. „„Przy spadku cen ropy o 16 proc. chciałoby się wierzyć, że cena nafty spadnie w podobnym stopniu, ale ona pozostanie wysoka, co z kolei doprowadzi do droższych biletów. To nieuniknione”.” — Willie Walsh via Bloomberg Television Linie lotnicze na całym świecie już teraz ograniczają liczbę lotów, tankują dodatkowe paliwo na lotniskach macierzystych lub wprowadzają międzylądowania na tankowanie. Malezyjskie tanie linie AirAsia X podniosły ceny biletów nawet o 40 proc. według danych Bloomberg, podczas gdy United Airlines zredukowało planowaną przepustowość o około 5 proc. Air New Zealand po raz drugi skorygowało rozkład lotów i ponownie podniosło ceny. Paliwo to drugi po kosztach pracy największy wydatek linii lotniczych, stanowiący zazwyczaj około 27 proc. kosztów operacyjnych według danych IATA. 27% (kosztów operacyjnych) — Udział paliwa w kosztach linii lotniczych Wizz Air: 14, Air France-KLM: 14, IAG: 10, Ryanair: 10, Lufthansa: 8, IndiGo: 10, Qantas: 9, Cathay Pacific: 5, Air New Zealand: 4

IATA odrzuca porównania do pandemii COVID-19 Walsh sprzeciwił się zestawianiu obecnej sytuacji z pandemią COVID-19, która z powodu zamknięcia granic zredukowała światowy ruch lotniczy o 95 proc. „„To nie jest sytuacja podobna do pandemii. Skala tego kryzysu nie zbliża się do tego, co przeżyliśmy podczas COVID. Wtedy przepustowość spadła o 95 proc. Teraz jesteśmy daleko od tego poziomu”.” — Willie Walsh via Irish Examiner Szef IATA szukał analogii raczej w wydarzeniach po 11 września 2001 roku, kiedy odbudowa trwała cztery miesiące, oraz w kryzysie finansowym z lat 2008–2009, który branża absorbowała przez 10–12 miesięcy. Walsh wyraził ufność, że węzły lotnicze w Zatoce Perskiej szybko wrócą do formy po stabilizacji sytuacji. W ubiegłym roku przewoźnicy z tego regionu odpowiadali za 14,6 proc. międzynarodowej przepustowości lotniczej. Nasaruddin Bakar, prezes Malaysia Aviation Group, podzielił te ostrożne prognozy, wskazując, że nawet ustanie działań wojennych nie oznacza szybkiej stabilizacji cen. Chai Eamsiri, szef Thai Airways, określił obecny szok cenowy jako najpoważniejszy w swojej karierze. Ofensywa USA i Izraela przeciwko Iranowi, znana jako operacja Epic Fury, rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku. Konflikt doprowadził do zamknięcia Cieśniny Ormuz, przez którą przepływa jedna piąta światowego handlu ropą. Wzajemne ataki na infrastrukturę naftową i rafineryjną w regionie Zatoki pogłębiły kryzys. Rozejm ogłoszony przez prezydenta Trumpa 7 kwietnia 2026 r. wszedł w życie tuż przed wygaśnięciem amerykańskiego ultimatum wobec Iranu.