Andrzej Wielowieyski, doradca Solidarności i wicemarszałek Senatu, zmarł w wieku 98 lat

Konspiracja wojenna i początki kariery

Andrzej Wielowieyski zmarł wieczorem 29 sierpnia 2026 roku w wieku 98 lat w rodzinnym domu w warszawskiej Falenicy. Urodził się 16 grudnia 1927 roku w Warszawie w rodzinie oficera kawalerii. Podczas okupacji niemieckiej uczęszczał na tajne komplety. W 1943 roku, w wieku 16 lat, zdał egzaminy konspiracyjne i wstąpił do Armii Krajowej pod pseudonimem „Wir”, walcząc w oddziale partyzanckim. Po wojnie zaangażował się w działalność Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici”, a w 1947 roku, mając 20 lat, ukończył prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Następnie pracował w administracji publicznej, m.in. w Ministerstwie Skarbu, Ministerstwie Finansów, Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych (1952–1955) oraz w Warszawskiej Komisji Planowania Gospodarczego do 1961 roku.

Inteligencja katolicka i opozycja demokratyczna

Od 1955 roku Wielowieyski uczestniczył w spotkaniach Klubu Krzywego Koła, niezależnego środowiska dyskusyjnego, którego członkowie współtworzyli później Komitet Obrony Robotników. Był współzałożycielem warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej, pełniąc funkcję wiceprezesa w latach 1965–1972, a następnie sekretarza w dwóch kadencjach (1972–1981 oraz 1984–1989). W latach 1961–1978 pracował w redakcji miesięcznika „Więź”, gdzie do 1980 roku kierował działem społecznym. Udzielał się także w kierownictwie międzynarodowego ruchu intelektualistów katolickich Pax Romana i zasiadał w Prymasowskiej Radzie Społecznej w latach 1981–1985. W 1976 roku podpisał petycję do przewodniczącego Rady Państwa Henryka Jabłońskiego w obronie robotników represjonowanych po protestach w Radomiu i Ursusie.

Ekspert Solidarności i Okrągły Stół

W sierpniu 1980 roku Wielowieyski dołączył do komisji ekspertów doradzających Międzyzakładowemu Komitetowi Strajkowemu w Stoczni Gdańskiej podczas negocjacji, które doprowadziły do podpisania Porozumień Sierpniowych. W 1981 roku Krajowa Komisja Porozumiewawcza powierzyła mu kierowanie zespołem doradców związku w Ośrodku Prac Społeczno-Zawodowych. Od 1983 roku był doradcą Lecha Wałęsy, a później doradzał Krajowej Komisji Wykonawczej NSZZ „Solidarność”, współpracując jednocześnie z Ośrodkiem Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych. W 1989 roku współorganizował Komitet Obywatelski „Solidarność” i kierował grupą roboczą ds. indeksacji i polityki społecznej podczas obrad Okrągłego Stołu. Śmierć ojca potwierdziła publicznie w mediach społecznościowych dziennikarka Dominika Wielowieyska.

Odszedł w sobotę wieczorem, 29 sierpnia, w otoczeniu rodziny.

Kariera parlamentarna i odznaczenia państwowe

Po wyborach 4 czerwca 1989 roku Wielowieyski wszedł do odrodzonego Senatu z ramienia Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”, pełniąc funkcję wicemarszałka Senatu pierwszej kadencji oraz zastępcy przewodniczącego Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego. Następnie przez trzy kolejne kadencje (1991, 1993, 1997) zasiadał w Sejmie, by w latach 2001–2005 powrócić do Senatu. Politycznie związany był z Ruchem Obywatelskim Akcja Demokratyczna, Unią Demokratyczną, Unią Wolności, Partią Demokratyczną, a od 2016 roku z Unią Europejskich Demokratów. W 2008 roku objął mandat europosła po śmierci Bronisława Geremka, sprawując go do 2009 roku. Prezydent Bronisław Komorowski odznaczył go w 2011 roku Orderem Orła Białego. Po ogłoszeniu informacji o jego śmierci hołd złożył były szef kancelarii prezydenta Jacek Michałowski.

Zmarł Andrzej Wielowieyski. Bardzo smutne. Ostatni z wielkich ojców naszej demokracji.