Spór o Trybunał Konstytucyjny osłabia złotego i warszawską giełdę

Eskalacja wokół Trybunału Konstytucyjnego

Spór o Trybunał Konstytucyjny zaostrzył się pod koniec października. W piątek 30 października oraz w sobotę 31 października media informowały o zawieszeniu Bogdana Święczkowskiego w pełnieniu obowiązków, a w sieci pojawiły się nagrania z demonstracji oraz prezydenta sprzeciwiającego się sędziom. Politycy z Holandii i Wielkiej Brytanii wyrazili dezaprobatę wobec działań rządu. Komisja Europejska zajęła bardziej powściągliwe stanowisko, zaznaczając, że to polskie władze muszą zapewnić funkcjonowanie Trybunału zgodnie z konstytucją i orzeczeniami Trybunału Sprawiedliwości UE. Witold M. Orłowski, główny doradca ekonomiczny PwC w Polsce, twierdzi, że prezydent uzurpuje sobie prawo weta, którego nie posiada, odmawiając przyjęcia ślubowania od sędziów prawidłowo wybranych przez Sejm, a Trybunał jest obecnie faktycznie sparaliżowany.

Złoty i rynek obligacji

Złoty osłabił się w poniedziałek 2 listopada, gdy kurs EUR/PLN przełamał poziom techniczny 4,41 i ustabilizował się w okolicach 4,4150. Euro jest notowane na najwyższym poziomie od trzech lat, a funt (powyżej 5,3 zł) oraz frank szwajcarski (powyżej 4,80 zł) również osiągnęły trzyletnie maksima. Analitycy BM mBanku zauważyli, że strefa 4,41 nadal działa jako opór na wykresie, choć kanał wzrostowy nie został zanegowany. Paweł Borys, były prezes Polskiego Funduszu Rozwoju, a obecnie partner w MCI Capital, stwierdził, że rentowność polskich obligacji skarbowych może wzrosnąć w stronę 7% z obecnych 6,39%. BM BNP Paribas spodziewa się możliwego odbicia na warszawskiej giełdzie po wyprzedaży z piątku 30 października, ale zaznacza, że niepewność polityczna może je ograniczyć.

„Czynnikiem ograniczającym odbicie może być jednak wzrost niepewności politycznej związanej z weekendową eskalacją sporu o Trybunał Konstytucyjny.”

Warszawska giełda reaguje powściągliwie

Indeks WIG20 spadł o około 0,6% na początku poniedziałkowej sesji 2 listopada, przy czym banki przewodziły spadkom po piątkowej sesji 30 października, kiedy WIG zamknął się na 2,37-procentowym minusie, a banki ponownie były najsłabsze. Inwestorzy wyprzedawali również akcje CD Projektu, Modivo, PZU i KGHM, podczas gdy Dino i Allegro zyskiwały. Orlen odrobił straty po pięciu sesjach spadkowych, ale Orange potaniał o ponad 8%, co stanowi trzecią z rzędu sesję korekty po serii silnych wzrostów. Większość europejskich indeksów również otworzyła się na minusach, choć spadki nie były głębokie. Część wyprzedaży odzwierciedlała negatywne nastroje na innych rynkach giełdowych oraz obawy o sytuację na Bliskim Wschodzie.

Zarząd NBP i ryzyko dla banku centralnego

Bloomberg ostrzegł, że konflikt polityczny może sparaliżować Narodowy Bank Polski. Opisano próbę postawienia prezesa NBP Adama Glapińskiego przed Trybunałem Stanu przez koalicję 13 grudnia, a także blokowanie przez premiera Donalda Tuska nominacji do zarządu banku centralnego. Kadencja Adama Lipińskiego w zarządzie kończy się w listopadzie 2026 r., a rozmowy z Tuskiem i Kancelarią Prezydenta trwają, ponieważ obsadzenie stanowisk wymaga zgody zarówno prezydenta, jak i premiera. Bloomberg zasugerował również, że Europejski Bank Centralny mógłby zareagować na działania wymierzone w prezesa NBP, podczas gdy jego prezes Christine Lagarde niechętnie opowiada się po którejkolwiek ze stron. Ten sam raport wskazał na osłabienie złotego wobec euro i wzrost rentowności polskich obligacji dziesięcioletnich.

Prognozy ekonomistów

Ekonomiści PKO BP oczekują, że Rada Polityki Pieniężnej (RPP) utrzyma stopy procentowe bez zmian w tygodniu rozpoczynającym się 2 listopada, choć jastrzębi ton mógłby wesprzeć złotego. Przewidują, że przejęcie przez Demokratów przynajmniej jednej izby Kongresu w wyborach połówkowych w USA ograniczy dalszą ekspansję fiskalną i osłabi dolara, a jako główne ryzyko wskazują eskalację na Bliskim Wschodzie po wyborach. PKO BP oczekuje, że kurs EUR/PLN utrzyma się powyżej 4,40, a USD/PLN będzie w przedziale 3,91–3,98. Ekonomiści Erste BP napisali w swoim raporcie:

„Konflikt wokół Trybunału dodaje czynniki, które mogą niepokoić inwestorów zagranicznych o stabilność instytucjonalną w Polsce.”

Ekonomiści Millennium oczekują, że piątkowa eskalacja nie wywoła trwałej reakcji rynkowej, ponieważ spór jest już uwzględniony w cenach. Raport z amerykańskiego rynku pracy (NFP), który ma zostać opublikowany w piątek 6 listopada, może zmienić oczekiwania co do grudniowej podwyżki stóp przez Fed.